১১. সচ্চৰিভঙ্গসুত্তৰণ্ণনা
৩৭১. এৰং মে সুতন্তি সচ্চৰিভঙ্গসুত্তং. তত্থ আচিক্খনাতি ইদং দুক্খং অরিযসচ্চং নাম…পে… অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা অরিযসচ্চং নামাতি. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. অপিচেত্থ পঞ্ঞাপনা নাম দুক্খসচ্চাদীনং ঠপনা. আসনং ঠপেন্তো হি আসনং পঞ্ঞপেতীতি ৰুচ্চতি. পট্ঠপনাতি পঞ্ঞাপনা. ৰিৰরণাতি ৰিৰটকরণা. ৰিভজনাতি ৰিভাগকিরিযা. উত্তানীকম্মন্তি পাকটভাৰকরণং.
অনুগ্গাহকাতি আমিসসঙ্গহেন ধম্মসঙ্গহেনাতি দ্ৰীহিপি সঙ্গহেহি অনুগ্গাহকা. জনেতাতি জনিকা মাতা. আপাদেতাতি পোসেতা. পোসিকমাতা ৰিয মোগ্গল্লানোতি দীপেতি. জনিকমাতা হি নৰ ৰা দস ৰা মাসে লোণম্বিলাদীনি পরিহরমানা কুচ্ছিযা দারকং ধারেত্ৰা কুচ্ছিতো নিক্খন্তং পোসিকমাতরং ধাতিং পটিচ্ছাপেতি. সা খীরনৰনীতাদীহি দারকং পোসেত্ৰা ৰড্ঢেতি, সো ৰুদ্ধিমাগম্ম যথাসুখং ৰিচরতি. এৰমেৰ সারিপুত্তো অত্তনো ৰা পরেসং ৰা সন্তিকে পব্বজিতে দ্ৰীহি সঙ্গহেহি সঙ্গণ্হন্তো গিলানে পটিজগ্গন্তো কম্মট্ঠানে যোজেত্ৰা সোতাপন্নভাৰং ঞত্ৰা অপাযভযেহি ৰুট্ঠিতকালতো পট্ঠায – ‘‘ইদানি পচ্চত্তপুরিসকারেন উপরিমগ্গে নিব্বত্তেস্সন্তী’’তি তেসু অনপেক্খো হুত্ৰা অঞ্ঞে নৰে নৰে ওৰদতি. মহামোগ্গল্লানোপি অত্তনো ৰা পরেসং ৰা সন্তিকে পব্বজিতে তথেৰ সঙ্গণ্হিত্ৰা কম্মট্ঠানে যোজেত্ৰা হেট্ঠা তীণি ফলানি পত্তেসুপি অনপেক্খতং ন আপজ্জতি. কস্মা? এৰং কিরস্স হোতি – ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, অপ্পমত্তকোপি গূথো দুগ্গন্ধো হোতি…পে… অপ্পমত্তকম্পি মুত্তং… খেল়ো… পুব্বো… লোহিতং দুগ্গন্ধং হোতি, এৰমেৰ খো অহং, ভিক্খৰে, অপ্পমত্তকম্পি ভৰং ন ৰণ্ণেমি অন্তমসো অচ্ছরাসঙ্ঘতমত্তম্পী’’তি (অ. নি. ১.৩২০-৩২১). তস্মা যাৰ অরহত্তং ন পাপুণন্তি, তাৰ তেসু অনপেক্খতং অনাপজ্জিত্ৰা অরহত্তং পত্তেসুযেৰ আপজ্জতীতি. তেনাহ ভগৰা – ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, জনেতা এৰং সারিপুত্তো. সেয্যথাপি জাতস্স আপাদেতা, এৰং মোগ্গল্লানো. সারিপুত্তো, ভিক্খৰে, সোতাপত্তিফলে ৰিনেতি, মোগ্গল্লানো উত্তমত্থে’’তি. পহোতীতি সক্কোতি.
দুক্খে ঞাণন্তি সৰনসম্মসনপটিৰেধঞাণং, তথা দুক্খসমুদযে. দুক্খনিরোধে সৰনপটিৰেধঞাণন্তি ৰট্টতি, তথা দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায. নেক্খম্মসঙ্কপ্পাদীসু কামপচ্চনীকট্ঠেন, কামতো নিস্সটভাৰেন ৰা, কামং সম্মসন্তস্স উপ্পন্নোতি ৰা, কামপদঘাতং কামৰূপসমং করোন্তো উপ্পন্নোতি ৰা, কামৰিৰিত্তন্তে উপ্পন্নোতি ৰা নেক্খম্মসঙ্কপ্পো. সেসপদদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. সব্বেপি চেতে পুব্বভাগে নানাচিত্তেসু, মগ্গক্খণে একচিত্তে লব্ভন্তি. তত্র হি মিচ্ছাসঙ্কপ্পচেতনায সমুগ্ঘাতকো একোৰ সঙ্কপ্পো লব্ভতি, ন নানা লব্ভতি. সম্মাৰাচাদযোপি পুব্বভাগে নানাচিত্তেসু, ৰুত্তনযেনেৰ মগ্গক্খণে একচিত্তে লব্ভন্তি. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৰিত্থারেন পন সচ্চকথা ৰিসুদ্ধিমগ্গে চ সম্মাদিট্ঠিসুত্তে (ম. নি. ১.৮৯ আদযো) চ ৰুত্তাযেৰাতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
সচ্চৰিভঙ্গসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.