৯. বালপণ্ডিতসুত্তৰণ্ণনা

২৪৬. এৰং মে সুতন্তি বালপণ্ডিতসুত্তং. তত্থ বাললক্খণানীতি বালো অযন্তি এতেহি লক্খিযতি ঞাযতীতি বাললক্খণানি. তানেৰ তস্স সঞ্জাননকারণানীতি বালনিমিত্তানি. বালস্স অপদানানীতি বালাপদানানি. দুচ্চিন্তিতচিন্তীতি চিন্তযন্তো অভিজ্ঝাব্যাপাদমিচ্ছাদস্সনৰসেন দুচ্চিন্তিতমেৰ চিন্তেতি. দুব্ভাসিতভাসীতি ভাসমানোপি মুসাৰাদাদিভেদং দুব্ভাসিতমেৰ ভাসতি. দুক্কটকম্মকারীতি করোন্তোপি পাণাতিপাতাদিৰসেন দুক্কটকম্মমেৰ করোতি. তত্র চেতি যত্থ নিসিন্নো, তস্সং পরিসতি. তজ্জং তস্সারুপ্পন্তি তজ্জাতিকং তদনুচ্ছৰিকং, পঞ্চন্নং ৰেরানং দিট্ঠধম্মকসম্পরাযিকআদীনৰপ্পটিসংযুত্তন্তি অধিপ্পাযো. তত্রাতি তায কথায কচ্ছমানায. বালন্তিআদীনি সামিঅত্থে উপযোগৰচনং.

২৪৮. ওলম্বন্তীতি উপট্ঠহন্তি. সেসপদদ্ৰযং তস্সেৰ ৰেৰচনং, ওলম্বনাদিআকারেন হি তানি উপট্ঠহন্তি, তস্মা এৰং ৰুত্তং. পথৰিযা ওলম্বন্তীতি পথৰিতলে পত্থরন্তি. সেসপদদ্ৰযং তস্সেৰ ৰেৰচনং. পত্থরণাকারোযেৰ হেস. তত্র, ভিক্খৰে, বালস্সাতি তস্মিং উপট্ঠানাকারে আপাথগতে বালস্স এৰং হোতি.

২৪৯. এতদৰোচাতি অনুসন্ধিকুসলো ভিক্খু ‘‘নিরযস্স উপমা কাতুং ন সক্কা’’তি ন ভগৰা ৰদতি, ‘‘ন সুকরা’’তি পন ৰদতি, ন সুকরং পন সক্কা হোতি কাতুং, হন্দাহং দসবলং উপমং কারাপেমীতি চিন্তেত্ৰা এতং ‘‘সক্কা, ভন্তে’’তি ৰচনং অৰোচ. হনেয্যুন্তি ৰিনিৰিজ্ঝিত্ৰা গমনৰসেন যথা একস্মিং ঠানে দ্ৰে পহারা নিপতন্তি, এৰং হনেয্যুং. তেনস্স দ্ৰে ৰণমুখসতানি হোন্তি. ইতো উত্তরিপি এসেৰ নযো.

২৫০. পাণিমত্তন্তি অন্তোমুট্ঠিযং ঠপনমত্তং. সঙ্খম্পি ন উপেতীতি গণনমত্তম্পি ন গচ্ছতি. কলভাগম্পীতি সতিমং কলং সহস্সিমং কলং সতসহস্সিমং ৰা কলং উপগচ্ছতীতিপি ৰত্তব্বতং ন উপেতি. উপনিধম্পীতি উপনিক্খেপনমত্তম্পি ন উপেতি, ওলোকেন্তস্স ওলোকিতমত্তম্পি নত্থি. তত্তং অযোখিলন্তি তিগাৰুতং অত্তভাৰং সম্পজ্জলিতায লোহপথৰিযা উত্তানকং নিপজ্জাপেত্ৰা তস্স দক্খিণহত্থে তালপ্পমাণং অযসূলং পৰেসেন্তি, তথা ৰামহত্থাদীসু. যথা চ উত্তানকং নিপজ্জাপেত্ৰা, এৰং উরেনপি দক্খিণপস্সেনপি ৰামপস্সেনপি নিপজ্জাপেত্ৰা তং কম্মকারণং করোন্তিযেৰ. সংৰেসেত্ৰাতি সম্পজ্জলিতায লোহপথৰিযা তিগাৰুতং অত্তভাৰং নিপজ্জাপেত্ৰা. কুঠারীহীতি মহতীহি গেহস্স একপক্খছদনমত্তাহি কুঠারীহি তচ্ছন্তি. লোহিতং নদী হুত্ৰা সন্দতি, লোহপথৰিতো জালা উট্ঠহিত্ৰা তচ্ছিতট্ঠানং গণ্হন্তি. মহাদুক্খং উপ্পজ্জতি, তচ্ছন্তা পন সুত্তাহতং করিত্ৰা দারূ ৰিয অট্ঠংসম্পি ছল়ংসম্পি করোন্তি. ৰাসীহীতি মহাসুপ্পপমাণাহি ৰাসীহি. তাহি তচ্ছন্তা তচতো যাৰ অট্ঠীনি সণিকং তচ্ছন্তি, তচ্ছিতং তচ্ছিতং পটিপাকতিকং হোতি. রথে যোজেত্ৰাতি সদ্ধিং যুগযোত্তপঞ্চরচক্ককুব্বরপাচনেহি সব্বতো সম্পজ্জলিতে রথে যোজেত্ৰা. মহন্তন্তি মহাকূটাগারপ্পমাণং. আরোপেন্তীতি সম্পজ্জলিতেহি অযমুগ্গরেহি পোথেন্তা আরোপেন্তি. সকিম্পি উদ্ধন্তি সুপক্কুথিতায উক্খলিযা পক্খিত্ততণ্ডুলা ৰিয উদ্ধং অধো তিরিযঞ্চ গচ্ছতি.

ভাগসো মিতোতি ভাগে ঠপেত্ৰা ঠপেত্ৰা ৰিভত্তো. পরিযন্তোতি পরিক্খিত্তো. অযসাতি উপরি অযপট্টেন ছাদিতো.

সমন্তা যোজনসতং ফরিত্ৰা তিট্ঠতীতি এৰং ফরিত্ৰা তিট্ঠতি, যথা সমন্তা যোজনসতে ঠানে ঠত্ৰা ওলোকেন্তস্স অক্খীনি যমকগোল়কা ৰিয নিক্খমন্তি.

ন সুকরা অক্খানেন পাপুণিতুন্তি নিরযো নাম এৰম্পি দুক্খো এৰম্পি দুক্খোতি ৰস্সসতং ৰস্সসহস্সং কথেন্তেনাপি মত্থকং পাপেত্ৰা কথেতুং ন সুকরাতি অত্থো.

২৫১. দন্তুল্লেহকন্তি দন্তেহি উল্লেহিত্ৰা, লুঞ্চিত্ৰাতি ৰুত্তং হোতি. রসাদোতি রসগেধেন পরিভুত্তরসো.

২৫২. অঞ্ঞমঞ্ঞখাদিকাতি অঞ্ঞমঞ্ঞখাদনং.

দুব্বণ্ণোতি দুরূপো. দুদ্দসিকোতি দারকানং ভযাপনত্থং কতযক্খো ৰিয দুদ্দসো. ওকোটিমকোতি লকুণ্ডকো পৰিট্ঠগীৰো মহোদরো. কাণোতি একক্খিকাণো ৰা উভযক্খিকাণো ৰা. কুণীতি একহত্থকুণী ৰা উভযহত্থকুণী ৰা. পক্খহতোতি পীঠসপ্পী. সো কাযেনাতি ইদমস্স দুক্খানুপবন্ধদস্সনত্থং আরদ্ধং.

কলিগ্গহেনাতি পরাজযেন. অধিবন্ধং নিগচ্ছেয্যাতি যস্মা বহুং জিতো সব্বসাপতেয্যম্পিস্স নপ্পহোতি, তস্মা অত্তনাপি বন্ধং নিগচ্ছেয্য. কেৰলা পরিপূরা বালভূমীতি বালো তীণি দুচ্চরিতানি পূরেত্ৰা নিরযে নিব্বত্ততি, তত্থ পক্কাৰসেসেন মনুস্সত্তং আগতো পঞ্চসু নীচকুলেসু নিব্বত্তিত্ৰা পুন তীণি দুচ্চরিতানি পূরেত্ৰা নিরযে নিব্বত্ততীতি অযং সকলা পরিপুণ্ণা বালভূমি.

২৫৩. পণ্ডিতলক্খণানীতিআদি ৰুত্তানুসারেনেৰ ৰেদিতব্বং. সুচিন্তিতচিন্তীতিআদীনি চেত্থ মনোসুচরিতাদীনং ৰসেন যোজেতব্বানি.

চক্করতনৰণ্ণনা

২৫৬. সীসং ন্হাতস্সাতি সীসেন সদ্ধিং গন্ধোদকেন ন্হাতস্স. উপোসথিকস্সাতি সমাদিন্নউপোসথঙ্গস্স. উপরিপাসাদৰরগতস্সাতি পাসাদৰরস্স উপরি গতস্স সুভোজনং ভুঞ্জিত্ৰা পাসাদৰরস্স উপরি মহাতলে সিরীগব্ভং পৰিসিত্ৰা সীলানি আৰজ্জন্তস্স. তদা কির রাজা পাতোৰ সতসহস্সং ৰিস্সজ্জেত্ৰা মহাদানং দত্ৰা পুনপি সোল়সহি গন্ধোদকঘটেহি সীসং ন্হাযিত্ৰা কতপাতরাসো সুদ্ধং উত্তরাসঙ্গং একংসং কত্ৰা উপরিপাসাদস্স সিরীসযনে পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা নিসিন্নো অত্তনো দানমযপুঞ্ঞসমুদযং আৰজ্জেত্ৰা নিসীদতি, অযং সব্বচক্কৰত্তীনং ধম্মতা.

তেসং তং আৰজ্জন্তানংযেৰ ৰুত্তপ্পকারপুঞ্ঞকম্মপচ্চযং উতুসমুট্ঠানং নীলমণিসঙ্ঘাটসদিসং পাচীনসমুদ্দজলতলং ছিন্দমানং ৰিয আকাসং অলঙ্কুরুমানং ৰিয দিব্বং চক্করতনং পাতুভৰতি. তযিদং দিব্বানুভাৰযুত্তত্তা দিব্বন্তি ৰুত্তং. সহস্সং অস্স অরানন্তি সহস্সারং. সহ নেমিযা সহ নাভিযা চাতি সনেমিকং সনাভিকং. সব্বেহি আকারেহি পরিপূরন্তি সব্বাকারপরিপূরং.

তত্থ চক্কঞ্চ তং রতিজননট্ঠেন রতনঞ্চাতি চক্করতনং. যায পন তং নাভিযা ‘‘সনাভিক’’ন্তি ৰুত্তং, সা ইন্দনীলমণিমযা হোতি. মজ্ঝে পনস্সা রজতমযা পনাল়ি, যায সুদ্ধসিনিদ্ধদন্তপন্তিযা হসমানং ৰিয ৰিরোচতি. মজ্ঝে ছিদ্দেন ৰিয চন্দমণ্ডলেন উভোসুপি বাহিরন্তেসু রজতপট্টেন কতপরিক্খেপো হোতি. তেসু পনস্সা নাভিপনাল়ি পরিক্খেপপট্টেসু যুত্তট্ঠানে পরিচ্ছেদলেখা সুৰিভত্তাৰ হুত্ৰা পঞ্ঞাযন্তি. অযং তাৰস্স নাভিযা সব্বাকারপরিপূরতা.

যেহি পন তং অরেহি ‘‘সহস্সার’’ন্তি ৰুত্তং, তে সত্তরতনমযা সূরিযরস্মিযো ৰিয পভাসম্পন্না হোন্তি. তেসম্পি ঘটমণিকপরিচ্ছেদলেখাদীনি সুৰিভত্তানেৰ পঞ্ঞাযন্তি. অযমস্স অরানং সব্বাকারপরিপূরতা.

যায পন তং নেমিযা সহ ‘‘সনেমিক’’ন্তি ৰুত্তং, সা বালসূরিযরস্মিকলাপসিরিং অৰহসমানা ৰিয সুরত্তসুদ্ধসিনিদ্ধপৰাল়মযা হোতি. সন্ধীসু পনস্সা সঞ্ঝারাগসস্সিরিকরত্তজম্বোনদপট্টা ৰট্টপরিচ্ছেদলেখা চ সুৰিভত্তা পঞ্ঞাযন্তি. অযমস্স নেমিযা সব্বাকারপরিপূরতা.

নেমিমণ্ডলপিট্ঠিযং পনস্স দসন্নং দসন্নং অরানমন্তরে ধমনৰংসো ৰিয অন্তোসুসিরো ছিদ্দমণ্ডলচিত্তো ৰাতগাহী পৰাল়দণ্ডো হোতি, যস্স ৰাতেন পহরিতস্স সুকুসলসমন্নাহতস্স পঞ্চঙ্গিকতূরিযস্স ৰিয সদ্দো ৰগ্গু চ রজনীযো চ কমনীযো চ হোতি. তস্স খো পন পৰাল়দণ্ডস্স উপরি সেতচ্ছত্তং, উভোসু পস্সেসু সমোসরিতকুসুমদামপন্তিযোতি এৰং সমোসরিতকুসুমদামপন্তিসতদ্ৰযপরিৰারেন সেতচ্ছত্তসতধারিনা পৰাল়দণ্ডসতেন সমুপসোভিতনেমিপরিক্খেপস্স দ্ৰিন্নম্পি নাভিপনাল়ীনং অন্তো দ্ৰে সীহমুখানি হোন্তি, যেহি তালক্খন্ধপ্পমাণা পুণ্ণচন্দকিরণকলাপসস্সিরিকা তরুণরৰিসমানরত্তকম্বলগেণ্ডুকপরিযন্তা আকাসগঙ্গাগতিসোভং অভিভৰমানা ৰিয দ্ৰে মুত্তকলাপা ওলম্বন্তি, যেহি চক্করতনেন সদ্ধিং আকাসে সম্পরিৰত্তমানেহি তীণি চক্কানি একতো পরিৰত্তন্তানি ৰিয খাযন্তি. অযমস্স সব্বসো সব্বাকারপরিপূরতা.

তং পনেতং এৰং সব্বাকারপরিপূরং পকতিযা সাযমাসভত্তং ভুঞ্জিত্ৰা অত্তনো অত্তনো ঘরদ্ৰারে পঞ্ঞত্তাসনেসু নিসীদিত্ৰা পৰত্তকথাসল্লাপেসু মনুস্সেসু ৰীথিচতুক্কাদীসু কীল়মানে দারকজনে নাতিউচ্চেন নাতিনীচেন ৰনসণ্ডমত্থকাসন্নেন আকাসপ্পদেসেন উপসোভযমানং ৰিয রুক্খসাখগ্গানি, দ্ৰাদসযোজনতো পট্ঠায সুয্যমানেন মধুরস্সরেন সত্তানং সোতানি ওধাপযমানং যোজনতো পট্ঠায নানপ্পভাসমুদযসমুজ্জলেন ৰণ্ণেন নযনানি সমাকড্ঢন্তং রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স পুঞ্ঞানুভাৰং উগ্ঘোসযন্তং ৰিয রাজধানিঅভিমুখং আগচ্ছতি.

অথ তস্স চক্করতনস্স সদ্দস্সৰনেনেৰ ‘‘কুতো নু খো, কস্স নু খো অযং সদ্দো’’তি আৰজ্জিতহদযানং পুরত্থিমদিসং ওলোকযমানানং তেসং মনুস্সানং অঞ্ঞতরো অঞ্ঞতরং এৰমাহ – ‘‘পস্স ভো অচ্ছরিযং, অযং পুণ্ণচন্দো পুব্বে একো উগ্গচ্ছতি, অজ্জ পন অত্তদুতিযো উগ্গতো, এতঞ্হি রাজহংসমিথুনং ৰিয পুণ্ণচন্দমিথুনং পুব্বাপরিযেন গগনতলং অভিলঙ্ঘতী’’তি. তমঞ্ঞো আহ – ‘‘কিং কথেসি সম্ম কহং নাম তযা দ্ৰে পুণ্ণচন্দা একতো উগ্গচ্ছন্তা দিট্ঠপুব্বা, ননু এস তপনীযরংসিধারো পিঞ্ছরকিরণো দিৰাকরো উগ্গতো’’তি. তমঞ্ঞো সিতং কত্ৰা এৰমাহ – ‘‘কিং উম্মত্তোসি, ননু খো ইদানিমেৰ দিৰাকরো অত্থঙ্গতো, সো কথং ইমং পুণ্ণচন্দং অনুবন্ধমানো উগ্গচ্ছিস্সতি, অদ্ধা পনেতং অনেকরতনপ্পভাসমুজ্জলং একস্স পুঞ্ঞৰতো ৰিমানং ভৰিস্সতী’’তি. তে সব্বেপি অপসাদযন্তা অঞ্ঞে এৰমাহংসু – ‘‘কিং বহুং ৰিপ্পলপথ, নেৰেস পুণ্ণচন্দো, ন সূরিযো ন দেৰৰিমানং. ন হেতেসং এৰরূপা সিরিসম্পত্তি অত্থি, চক্করতনেন পনেতেন ভৰিতব্ব’’ন্তি.

এৰং পৰত্তসল্লাপস্সেৰ তস্স জনস্স চন্দমণ্ডলং ওহায তং চক্করতনং অভিমুখং হোতি. ততো তেহি ‘‘কস্স নু খো ইদং নিব্বত্ত’’ন্তি ৰুত্তে ভৰন্তি ৰত্তারো – ‘‘ন কস্সচি অঞ্ঞস্স, ননু অম্হাকং রাজা পূরিতচক্কৰত্তিৰত্তো, তস্সেতং নিব্বত্ত’’ন্তি. অথ সো চ মহাজনো, যো চ অঞ্ঞো পস্সতি, সব্বো চক্করতনমেৰ অনুগচ্ছতি. তম্পি চক্করতনং রঞ্ঞোযেৰ অত্থায অত্তনো আগতভাৰং ঞাপেতুকামং ৰিয সত্তক্খত্তুং পাকারমত্থকেনেৰ নগরং অনুসংযাযিত্ৰা রঞ্ঞো অন্তেপুরং পদক্খিণং কত্ৰা অন্তেপুরস্স উত্তরসীহপঞ্জরআসন্নে ঠানে যথা গন্ধপুপ্ফাদীহি সুখেন সক্কা হোতি পূজেতুং, এৰং অক্খাহতং ৰিয তিট্ঠতি.

এৰং ঠিতস্স পনস্স ৰাতপানচ্ছিদ্দাদীহি পৰিসিত্ৰা নানাৰিরাগরতনপ্পভাসমুজ্জলং অন্তো পাসাদং অলঙ্কুরুমানং পভাসমূহং দিস্ৰা দস্সনত্থায সঞ্জাতাভিলাসো রাজা হোতি. পরিজনোপিস্স পিযৰচনপাভতেন আগন্ত্ৰা তমত্থং নিৰেদেতি. অথ রাজা বলৰপীতিপামোজ্জফুটসরীরো পল্লঙ্কং মোচেত্ৰা উট্ঠাযাসনা সীহপঞ্জরসমীপং গন্ত্ৰা তং চক্করতনং দিস্ৰা ‘‘সুতং খো পন মেত’’ন্তিআদিকং চিন্তনং চিন্তেসি. তেন ৰুত্তং – ‘‘দিস্ৰান রঞ্ঞো খত্তিযস্স…পে… অস্সং নু খো অহং রাজা চক্কৰত্তী’’তি. তত্থ সো হোতি রাজা চক্কৰত্তীতি কিত্তাৰতা চক্কৰত্তী হোতি? একঙ্গুলদ্ৰঙ্গুলমত্তম্পি চক্করতনে আকাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৰা পৰত্তে.

ইদানি তস্স পৰত্তাপনত্থং যং কাতব্বং তং দস্সেন্তো অথ খো, ভিক্খৰেতিআদিমাহ. তত্থ উট্ঠাযাসনাতি নিসিন্নাসনতো উট্ঠহিত্ৰা চক্করতনসমীপং আগন্ত্ৰা. ভিঙ্কারং গহেত্ৰাতি হত্থিসোণ্ডসদিসপনাল়িং সুৰণ্ণভিঙ্কারং উক্খিপিত্ৰা ৰামহত্থেন উদকং গহেত্ৰা. পৰত্ততু ভৰং চক্করতনং, অভিৰিজিনাতু ভৰং চক্করতনন্তি. অন্ৰদেৰ রাজা চক্কৰত্তী সদ্ধিং চতুরঙ্গিনিযা সেনাযাতি সব্বচক্কৰত্তীনঞ্হি উদকেন অভিসিঞ্চিত্ৰা ‘‘অভিৰিজানাতু ভৰং চক্করতন’’ন্তি ৰচনসমনন্তরমেৰ ৰেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৰা চক্করতনং পৰত্ততি, যস্স পৰত্তিসমকালমেৰ সো রাজা চক্কৰত্তী নাম হোতি.

পৰত্তে পন চক্করতনে তং অনুবন্ধমানোৰ রাজা চক্কৰত্তী যানৰরং আরুয্হ ৰেহাসং অব্ভুগ্গচ্ছতি, অথস্স ছত্তচামরাদিহত্থো পরিজনো চেৰ অন্তেপুরজনো চ. ততো নানপ্পকারকঞ্চুককৰচাদিসন্নাহৰিভূসিতেন ৰিৰিধাহরণপ্পভাসমুজ্জলিতেন সমুস্সিতদ্ধজপটাকপটিমণ্ডিতেন অত্তনো অত্তনো বলকাযেন সদ্ধিং উপরাজসেনাপতি পভূতযোপি ৰেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৰা রাজানমেৰ পরিৰারেন্তি. রাজযুত্তা পন জনসঙ্গহত্থং নগরৰীথীসু ভেরিযো চরাপেন্তি ‘‘তাতা অম্হাকং রঞ্ঞো চক্করতনং নিব্বত্তং, অত্তনো অত্তনো ৰিভৰানুরূপেন মণ্ডিতপ্পসাধিতা সন্নিপতথা’’তি. মহাজনো পন পকতিযা চক্করতনসদ্দেনেৰ সব্বকিচ্চানি পহায গন্ধপুপ্ফাদীনি আদায সন্নিপতিতোৰ, সোপি সব্বো ৰেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৰা রাজানমেৰ পরিৰারেতি. যস্স যস্স হি রঞ্ঞা সদ্ধিং গন্তুকামতা উপ্পজ্জতি, সো সো আকাসগতোৰ হোতি. এৰং দ্ৰাদসযোজনাযামৰিত্থারা পরিসা হোতি. তত্থ একপুরিসোপি ছিন্নভিন্নসরীরো ৰা কিলিট্ঠৰত্থো ৰা নত্থি. সুচিপরিৰারো হি রাজা চক্কৰত্তী. চক্কৰত্তিপরিসা নাম ৰিজ্জাধরপরিসা ৰিয আকাসে গচ্ছমানা ইন্দনীলমণিতলে ৰিপ্পকিণ্ণরতনসদিসা হোতি. তেন ৰুত্তং ‘‘অন্ৰদেৰ রাজা চক্কৰত্তী সদ্ধিং চতুরঙ্গিনিযা সেনাযা’’তি.

তম্পি চক্করতনং রুক্খগ্গানং উপরূপরি নাতিউচ্চেন গগনপদেসেন পৰত্ততি, যথা রুক্খানং পুপ্ফফলপল্লৰেহি অত্থিকা তানি সুখেন গহেতুং সক্কোন্তি, ভূমিযং ঠিতা ‘‘এস রাজা, এস উপরাজা, এস সেনাপতী’’তি সল্লক্খেতুং সক্কোন্তি. ঠানাদীসুপি ইরিযাপথেসু যো যেন ইচ্ছতি, সো তেনেৰ গচ্ছতি. চিত্তকম্মাদিসিপ্পপসুতা চেত্থ অত্তনো অত্তনো কিচ্চং করোন্তাযেৰ গচ্ছন্তি. যথেৰ হি ভূমিযং, তথা নেসং সব্বকিচ্চানি আকাসে ইজ্ঝন্তি. এৰং চক্কৰত্তিপরিসং গহেত্ৰা তং চক্করতনং ৰামপস্সেন সিনেরুং পহায সমুদ্দস্স উপরিভাগেন অট্ঠযোজনসহস্সপ্পমাণং পুব্বৰিদেহং গচ্ছতি.

তত্থ যো ৰিনিব্বেধেন দ্ৰাদসযোজনায পরিক্খেপতো ছত্তিংসযোজনপরিসায সন্নিৰেসক্খমো সুলভাহারূপকরণো ছাযূদকসম্পন্নো সুচিসমতলো রমণীযো ভূমিভাগো, তস্স উপরিভাগে তং চক্করতনং আকাসে অক্খাহতং ৰিয তিট্ঠতি. অথ তেন সঞ্ঞাণেন সো মহাজনো ওতরিত্ৰা যথারুচি ন্হানভোজনাদীনি সব্বকিচ্চানি করোন্তো ৰাসং কপ্পেতি, তেন ৰুত্তং ‘‘যস্মিং খো পন, ভিক্খৰে, পদেসে তং চক্করতনং পতিট্ঠাতি, তত্থ রাজা চক্কৰত্তী ৰাসং উপেতি সদ্ধিং চতুরঙ্গিনিযা সেনাযা’’তি.

এৰং ৰাসং উপগতে চক্কৰত্তিম্হি যে তত্থ রাজানো, তে ‘‘পরচক্কং আগত’’ন্তি সুত্ৰাপি ন বলকাযং সন্নিপাতেত্ৰা যুদ্ধসজ্জা হোন্তি. চক্করতনস্স উপ্পত্তিসমনন্তরমেৰ নত্থি সো সত্তো নাম, যো পচ্চত্থিকসঞ্ঞায রাজানং আরব্ভ আৰুধং উক্খিপিতুং ৰিসহেয্য. অযমনুভাৰো চক্করতনস্স.

চক্কানুভাৰেন হি তস্স রঞ্ঞো,

অরী অসেসা দমথং উপেন্তি;

অরিন্দমং নাম নরাধিপস্স,

তেনেৰ তং ৰুচ্চতি তস্স চক্কং.

তস্মা সব্বেপি তে রাজানো অত্তনো অত্তনো রজ্জসিরিৰিভৰানুরূপং পাভতং গহেত্ৰা তং রাজানং উপগম্ম ওনতসিরা অত্তনো মোল়িযমণিপ্পভাভিসেকেনস্স পাদপূজং করোন্তো ‘‘এহি খো মহারাজা’’তিআদীহি ৰচনেহি তস্স কিঙ্কারপ্পটিস্সাৰিতং আপজ্জন্তি. তেন ৰুত্তং যে খো পন, ভিক্খৰে, পুরত্থিমায…পে… অনুসাস মহারাজাতি.

তত্থ স্ৰাগতন্তি সুআগমনং. একস্মিঞ্হি আগতে সোচন্তি, গতে নন্দন্তি. একস্মিং আগতে নন্দন্তি, গতে সোচন্তি. তাদিসো ত্ৰং আগতনন্দনো গমনসোচনো, তস্মা তৰ আগমনং সুআগমনন্তি ৰুত্তং হোতি. এৰং ৰুত্তে পন চক্কৰত্তী নাপি ‘‘এত্তকং নাম মে অনুৰস্সং বলিং উপকপ্পেথা’’তি ৰদতি, নাপি অঞ্ঞস্স ভোগং অচ্ছিন্দিত্ৰা অঞ্ঞস্স দেতি. অত্তনো পন ধম্মরাজভাৰস্স অনুরূপায পঞ্ঞায পাণাতিপাতাদীনি উপপরিক্খিত্ৰা পেমনীযেন মঞ্জুনা সরেন ‘‘পস্সথ তাতা, পাণাতিপাতো নামেস আসেৰিতো ভাৰিতো বহুলীকতো নিরযসংৰত্তনিকো হোতী’’তিআদিনা নযেন ধম্মং দেসেত্ৰা ‘‘পাণো ন হন্তব্বো’’তিআদিকং ওৰাদং দেতি. তেন ৰুত্তং রাজা চক্কৰত্তী এৰমাহ পাণো ন হন্তব্বো…পে… যথাভুত্তঞ্চ ভুঞ্জথাতি.

কিং পন সব্বেপি রঞ্ঞো ইমং ওৰাদং গণ্হন্তীতি. বুদ্ধস্সপি তাৰ সব্বে ন গণ্হন্তি, রঞ্ঞো কিং গণ্হিস্সন্তি. তস্মা যে পণ্ডিতা ৰিভাৰিনো, তে গণ্হন্তি. সব্বে পন অনুযন্তা ভৰন্তি. তস্মা ‘‘যে খো পন, ভিক্খৰে’’তিআদিমাহ.

অথ তং চক্করতনং এৰং পুব্বৰিদেহৰাসীনং ওৰাদে দিন্নে কতপাতরাসে চক্কৰত্তীবলেন ৰেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৰা পুরত্থিমং সমুদ্দং অজ্ঝোগাহতি. যথা যথা চ তং অজ্ঝোগাহতি, তথা তথা অগদগন্ধং ঘাযিত্ৰা সংখিত্তফণো নাগরাজা ৰিয সংখিত্তঊমিৰিপ্ফারং হুত্ৰা ওগচ্ছমানং মহাসমুদ্দসলিলং যোজনমত্তং ওগন্ত্ৰা অন্তোসমুদ্দে ৰেল়ুরিযভিত্তি ৰিয তিট্ঠতি. তঙ্খণঞ্ঞেৰ চ তস্স রঞ্ঞো পুঞ্ঞসিরিং দট্ঠুকামানি ৰিয মহাসমুদ্দতলে ৰিপ্পকিণ্ণানি নানারতনানি ততো ততো আগন্ত্ৰা তং পদেসং পূরযন্তি. অথ সা রাজপরিসা তং নানারতনপরিপূরং মহাসমুদ্দতলং দিস্ৰা যথারুচি উচ্ছঙ্গাদীহি আদিযতি, যথারুচি আদিন্নরতনায পন পরিসায তং চক্করতনং পটিনিৰত্ততি. পটিনিৰত্তমানে চ তস্মিং পরিসা অগ্গতো হোতি, মজ্ঝে রাজা, অন্তে চক্করতনং. তম্পি জলনিধিজলং পলোভিযমানমিৰ চক্করতনসিরিযা, অসহমানমিৰ চ তেন ৰিযোগং, নেমিমণ্ডলপরিযন্তং অভিহনন্তং নিরন্তরমেৰ উপগচ্ছতি.

২৫৭. এৰং রাজা চক্কৰত্তী পুরত্থিমসমুদ্দপরিযন্তং পুব্বৰিদেহং অভিৰিজিনিত্ৰা দক্খিণসমুদ্দপরিযন্তং জম্বুদীপং ৰিজেতুকামো চক্করতনদেসিতেন মগ্গেন দক্খিণসমুদ্দাভিমুখো গচ্ছতি. তেন ৰুত্তং অথ খো তং, ভিক্খৰে, চক্করতনং পুরত্থিমসমুদ্দং অজ্ঝোগাহেত্ৰা পচ্চুত্তরিত্ৰা দক্খিণং দিসং পৰত্ততীতি. এৰং পৰত্তমানস্স পন তস্স পৰত্তনৰিধানং সেনাসন্নিৰেসো পটিরাজগমনং তেসং অনুসাসনিপ্পদানং দক্খিণসমুদ্দং অজ্ঝোগাহনং সমুদ্দসলিলস্স ওগচ্ছনং রতনাদানন্তি সব্বং পুরিমনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

ৰিজিনিত্ৰা পন তং দসসহস্সযোজনপ্পমাণং জম্বুদীপং দক্খিণসমুদ্দতোপি পচ্চুত্তরিত্ৰা সত্তযোজনসহস্সপ্পমাণং অপরগোযানং ৰিজেতুং পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ গন্ত্ৰা তম্পি সমুদ্দপরিযন্তং তথেৰ অভিৰিজিনিত্ৰা পচ্ছিমসমুদ্দতোপি পচ্চুত্তরিত্ৰা অট্ঠযোজনসহস্সপ্পমাণং উত্তরকুরুং ৰিজেতুং তথেৰ গন্ত্ৰা তম্পি সমুদ্দপরিযন্তং তথেৰ অভিৰিজিয উত্তরসমুদ্দতোপি পচ্চুত্তরতি.

এত্তাৰতা রঞ্ঞা চক্কৰত্তিনা চাতুরন্তায পথৰিযা আধিপচ্চং অধিগতং হোতি. সো এৰং ৰিজিতৰিজযো অত্তনো রজ্জসিরিসম্পত্তিদস্সনত্থং সপরিসো উদ্ধং গগনতলং অভিলঙ্ঘিত্ৰা সুৰিকসিতপদুমুপ্পলপুণ্ডরীকৰনৰিচিত্তে চত্তারো জাতস্সরে ৰিয পঞ্চসতপঞ্চসতপরিত্তদীপপরিৰারে চত্তারো মহাদীপে ওলোকেত্ৰা চক্করতনদেসিতেনেৰ মগ্গেন যথানুক্কমং অত্তনো রাজধানিমেৰ পচ্চাগচ্ছতি. অথ তং চক্করতনং অন্তেপুরদ্ৰারং সোভযমানং ৰিয হুত্ৰা তিট্ঠতি.

এৰং পতিট্ঠিতে পন তস্মিং চক্করতনে রাজন্তেপুরে উক্কাহি ৰা দীপিকাহি ৰা কিঞ্চি করণীযং ন হোতি, চক্করতনোভাসোযেৰ রত্তিং অন্ধকারং ৰিধমতি. যে চ পন রত্তিং অন্ধকারত্থিকা হোন্তি, তেসং অন্ধকারমেৰ হোতি. তেন ৰুত্তং দক্খিণসমুদ্দং অজ্ঝোগাহেত্ৰা…পে… এৰরূপং চক্করতনং পাতুভৰতীতি.

হত্থিরতনৰণ্ণনা

২৫৮. এৰং পাতুভূতচক্করতনস্স পনস্স চক্কৰত্তিনো অমচ্চা পকতিমঙ্গলহত্থিট্ঠানং সুচিভূমিভাগং কারেত্ৰা হরিচন্দনাদীহি সুরভিগন্ধেহি উপলিম্পাপেত্ৰা হেট্ঠা ৰিচিত্তৰণ্ণসুরভিকুসুমসমাকিণ্ণং উপরি সুৰণ্ণতারকানং অন্তরন্তরা সমোসরিতমনুঞ্ঞ-কুসুমদামপ্পটিমণ্ডিতৰিতানং দেৰৰিমানং ৰিয অভিসঙ্খরিত্ৰা ‘‘এৰরূপস্স নাম দেৰ হত্থিরতনস্স আগমনং চিন্তেথা’’তি ৰদন্তি. সো পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ মহাদানং দত্ৰা সীলানি সমাদায তং পুঞ্ঞসম্পত্তিং আৰজ্জন্তো নিসীদতি, অথস্স পুঞ্ঞানুভাৰচোদিতো ছদ্দন্তকুলা ৰা উপোসথকুলা ৰা তং সক্কারৰিসেসং অনুভৰিতুকামো তরুণরৰিমণ্ডলাভিরত্তচরণ-গীৰমুখপ্পটিমণ্ডিতৰিসুদ্ধসেতসরীরো সত্তপ্পতিট্ঠো সুসণ্ঠিতঙ্গপচ্চঙ্গসন্নিৰেসো ৰিকসিতরত্ত-পদুমচারুপোক্খরো ইদ্ধিমা যোগী ৰিয ৰেহাসং গমনসমত্থো মনোসিলাচুণ্ণরঞ্জিতপরিযন্তো ৰিয রজতপব্বতো হত্থিসেট্ঠো তস্মিং পদেসে পতিট্ঠাতি. সো ছদ্দন্তকুলা আগচ্ছন্তো সব্বকনিট্ঠো আগচ্ছতি, উপোসথকুলা সব্বজেট্ঠো. পাল়িযং পন ‘‘উপোসথো নাগরাজা’’ ইচ্চেৰ আগচ্ছতি. স্ৰাযং পূরিতচক্কৰত্তিৰত্তানং চক্কৰত্তীনং সুত্তে ৰুত্তনযেনেৰ চিন্তযন্তানং আগচ্ছতি, ন ইতরেসং. সযমেৰ পকতিমঙ্গলহত্থিট্ঠানং আগন্ত্ৰা মঙ্গলহত্থিং অপনেত্ৰা তত্থ তিট্ঠতি. তেন ৰুত্তং পুন চপরং, ভিক্খৰে…পে… নাগরাজাতি.

এৰং পাতুভূতং পন তং হত্থিরতনং দিস্ৰা হত্থিগোপকাদযো হট্ঠতুট্ঠা ৰেগেন গন্ত্ৰা রঞ্ঞো আরোচেন্তি. রাজা তুরিততুরিতং আগন্ত্ৰা তং দিস্ৰা পসন্নচিত্তো ‘‘ভদ্দকং ৰত ভো হত্থিযানং, সচে দমথং উপেয্যা’’তি চিন্তযন্তো হত্থং পসারেতি. অথ সো ঘরধেনুৰচ্ছকো ৰিয কণ্ণে ওলম্বেত্ৰা সূরতভাৰং দস্সেন্তো রাজানং উপসঙ্কমতি, রাজা তং অভিরুহিতুকামো হোতি. অথস্স পরিজনা অধিপ্পাযং ঞত্ৰা তং হত্থিরতনং সোৰণ্ণদ্ধজং সোৰণ্ণালঙ্কারং হেমজালপটিচ্ছন্নং কত্ৰা উপনেন্তি. রাজা তং অনিসীদাপেত্ৰাৰ সত্তরতনমযায নিস্সেণিযা অভিরুয্হ আকাসং গমননিন্নচিত্তো হোতি. তস্স সহ চিত্তুপ্পাদেনেৰ সো হত্থিরাজা রাজহংসো ৰিয ইন্দনীলমণিপ্পভাজালনীলগগনতলং অভিলঙ্ঘতি, ততো চক্কচারিকায ৰুত্তনযেনেৰ সকলরাজপরিসা. ইতি সপরিসো রাজা অন্তোপাতরাসেযেৰ সকলপথৰিং অনুসংযাযিত্ৰা রাজধানিং পচ্চাগচ্ছতি, এৰং মহিদ্ধিকং চক্কৰত্তিনো হত্থিরতনং হোতি. তেন ৰুত্তং দিস্ৰান রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স…পে… এৰরূপং হত্থিরতনং পাতুভৰতীতি.

অস্সরতনৰণ্ণনা

এৰং পাতুভূতহত্থিরতনস্স পন চক্কৰত্তিনো পরিসা পকতিমঙ্গলঅস্সট্ঠানং সুচিসমতলং কারেত্ৰা অলঙ্করিত্ৰা চ পুরিমনযেনেৰ রঞ্ঞো তস্স আগমনচিন্তনত্থং উস্সাহং জনেন্তি. সো পুরিমনযেনেৰ কতদানসক্কারো সমাদিন্নসীলোৰ পাসাদতলে নিসিন্নো পুঞ্ঞসম্পত্তিং সমনুস্সরতি, অথস্স পুঞ্ঞানুভাৰচোদিতো সিন্ধৰকুলতো ৰিজ্জুল্লতাৰিনদ্ধসরদকালসেতৰলাহকরাসিসস্সিরিকো রত্তপাদো রত্ততুণ্ডো চন্দপ্পভাপুঞ্জসদিসসুদ্ধসিনিদ্ধঘনসঙ্ঘাতসরীরো কাকগীৰা ৰিয ইন্দনীলমণি ৰিয চ কাল়ৰণ্ণেন সীসেন সমন্নাগতত্তা কাল়সীসো সুট্ঠু কপ্পেত্ৰা ঠপিতেহি ৰিয মুঞ্জসদিসেহি সণ্হৰট্টউজুগতিগতেহি কেসেহি সমন্নাগতত্তা মুঞ্জকেসো ৰেহাসঙ্গমো ৰলাহকো নাম অস্সরাজা আগন্ত্ৰা তস্মিং ঠানে পতিট্ঠাতি. সেসং সব্বং হত্থিরতনে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. এৰরূপং অস্সরতনং সন্ধায ভগৰা পুন চপরন্তিআদিমাহ.

মণিরতনৰণ্ণনা

এৰং পাতুভূতঅস্সরতনস্স পন রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স চতুহত্থাযামং সকটনাভিসমপ্পমাণং উভোসু অন্তেসু কণ্ণিকপরিযন্ততো ৰিনিগ্গতসুপরিসুদ্ধমুত্তাকলাপেহি দ্ৰীহি কঞ্চনপদুমেহি অলঙ্কতং চতুরাসীতিমণিসহস্সপরিৰারং তারাগণপরিৰুতস্স পুণ্ণচন্দস্স সিরিং পটিপ্ফরমানং ৰিয ৰেপুল্লপব্বততো মণিরতনং আগচ্ছতি. তস্সেৰং আগতস্স মুত্তাজালকে ঠপেত্ৰা ৰেল়ুপরম্পরায সট্ঠিহত্থপ্পমাণং আকাসং আরোপিতস্স রত্তিভাগে সমন্তা যোজনপ্পমাণং ওকাসং আভা ফরতি, যায সব্বো সো ওকাসো অরুণুগ্গমনৰেলা ৰিয সঞ্জাতালোকো হোতি. ততো কস্সকা কসিকম্মং, ৰাণিজা আপণুগ্ঘাটনং, তে তে চ সিপ্পিনো তং তং কম্মন্তং পযোজেন্তি দিৰাতি মঞ্ঞমানা. তেন ৰুত্তং পুন চপরং, ভিক্খৰে…পে… মণিরতনং পাতুভৰতীতি.

ইত্থিরতনৰণ্ণনা

এৰং পাতুভূতমণিরতনস্স পন চক্কৰত্তিস্স ৰিসযসুখৰিসেসকারণং ইত্থিরতনং পাতুভৰতি. মদ্দরাজকুলতো ৰা হিস্স অগ্গমহেসিং আনেন্তি, উত্তরকুরুতো ৰা পুঞ্ঞানুভাৰেন সযং আগচ্ছতি. অৰসেসা পনস্সা সম্পত্তি ‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স ইত্থিরতনং পাতুভৰতি অভিরূপা দস্সনীযা’’তিআদিনা নযেন পাল়িযংযেৰ আগতা.

তত্থ সণ্ঠানপারিপূরিযা অধিকং রূপং অস্সাতি অভিরূপা. দিস্সমানা চ চক্খূনি পীণযতি, তস্মা অঞ্ঞং কিচ্চৰিক্খেপং হিত্ৰাপি দট্ঠব্বাতি দস্সনীযা. দিস্সমানা চ সোমনস্সৰসেন চিত্তং পসাদেতীতি পাসাদিকা. পরমাযাতি এৰং পসাদাৰহত্তা উত্তমায. ৰণ্ণপোক্খরতাযাতি ৰণ্ণসুন্দরতায. সমন্নাগতাতি উপেতা. অভিরূপা ৰা যস্মা নাতিদীঘা নাতিরস্সা দস্সনীযা যস্মা নাতিকিসা নাতিথূলা, পাসাদিকা যস্মা নাতিকাল়িকা নচ্চোদাতা. পরমায ৰণ্ণপোক্খরতায সমন্নাগতা যস্মা অতিক্কন্তা মানুসং ৰণ্ণং অপ্পত্তা দিব্বৰণ্ণং. মনুস্সানঞ্হি ৰণ্ণাভা বহি ন নিচ্ছরতি, দেৰানং অতিদূরং নিচ্ছরতি, তস্সা পন দ্ৰাদসহত্থপ্পমাণং পদেসং সরীরাভা ওভাসেতি.

নাতিদীঘাদীসু চস্সা পঠমযুগল়েন আরোহসম্পত্তি, দুতিযযুগল়েন পরিণাহসম্পত্তি, ততিযযুগল়েন ৰণ্ণসম্পত্তি ৰুত্তা. ছহি ৰাপি এতেহি কাযৰিপত্তিযা অভাৰো, অতিক্কন্তা মানুসং ৰণ্ণন্তি ইমিনা কাযসম্পত্তি ৰুত্তা.

তূলপিচুনো ৰা কপ্পাসপিচুনো ৰাতি সপ্পিমণ্ডে পক্খিপিত্ৰা ঠপিতস্স সতৰিহতস্স তূলপিচুনো ৰা সতৰিহতস্স কপ্পাসপিচুনো ৰা কাযসম্ফস্সো হোতি. সীতেতি রঞ্ঞো সীতকালে. উণ্হেতি রঞ্ঞো উণ্হকালে. চন্দনগন্ধোতি নিচ্চকালমেৰ সুপিসিতস্স অভিনৰস্স চতুজ্জাতিসমাযোজিতস্স হরিচন্দনস্স গন্ধো কাযতো ৰাযতি. উপ্পলগন্ধোতি হসিতকথিতকালেসু মুখতো নিক্খন্তো তঙ্খণং ৰিকসিতস্সেৰ নীলুপ্পলস্স অতিসুরভিগন্ধো ৰাযতি.

এৰং রূপসম্ফস্সগন্ধসম্পত্তিযুত্তায পনস্সা সরীরসম্পত্তিযা অনুরূপং আচারং দস্সেতুং তং খো পনাতিআদি ৰুত্তং. তত্থ রাজানং দিস্ৰা নিসিন্নাসনতো অগ্গিদড্ঢা ৰিয পঠমমেৰ উট্ঠাতীতি পুব্বুট্ঠাযিনী. তস্মিং নিসিন্নে তস্স রঞ্ঞো তালৰণ্টেন বীজনাদিকিচ্চং কত্ৰা পচ্ছা নিপততি নিসীদতীতি পচ্ছানিপাতিনী. কিং করোমি দেৰাতি তস্স কিংকারং পটিস্সাৰেতীতি কিংকারপটিস্সাৰিনী. রঞ্ঞো মনাপমেৰ চরতি করোতীতি মনাপচারিনী. যং রঞ্ঞো পিযং, তদেৰ ৰদতীতি পিযৰাদিনী.

ইদানি স্ৰাস্সা আচারো ভাৰসুদ্ধিযা এৰ, ন সাঠেয্যেনাতি দস্সেতুং তং খো পনাতিআদিমাহ. তত্থ নো অতিচরতীতি ন অতিক্কমিত্ৰা চরতি, অঞ্ঞং পুরিসং চিত্তেনপি ন পত্থেতীতি ৰুত্তং হোতি. তত্থ যে তস্সা আদিম্হি ‘‘অভিরূপা’’তিআদযো অন্তে ‘‘পুব্বুট্ঠাযিনী’’তিআদযো গুণা ৰুত্তা, তে পকতিগুণা এৰ ‘‘অতিক্কন্তা মানুসং ৰণ্ণ’’ন্তিআদযো পন চক্কৰত্তিনো পুঞ্ঞং উপনিস্সায চক্করতনপাতুভাৰতো পট্ঠায পুরিমকম্মানুভাৰেন নিব্বত্তন্তীতি ৰেদিতব্বা. অভিরূপতাদিকাপি ৰা চক্করতনপাতুভাৰতো পট্ঠায সব্বাকারপারিপূরা জাতা. তেনাহ এৰরূপং ইত্থিরতনং পাতুভৰতীতি.

গহপতিরতনৰণ্ণনা

এৰং পাতুভূতইত্থিরতনস্স পন রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স ধনকরণীযানং কিচ্চানং যথাসুখপ্পৰত্তনত্থং গহপতিরতনং পাতুভৰতি. সো পকতিযাৰ মহাভোগো মহাভোগকুলে জাতো রঞ্ঞো ধনরাসিৰড্ঢকো সেট্ঠি গহপতি হোতি, চক্করতনানুভাৰসহিতং পনস্স কম্মৰিপাকজং দিব্বচক্খু পাতুভৰতি, যেন অন্তোপথৰিযং যোজনব্ভন্তরে নিধিং পস্সতি. সো তং সম্পত্তিং দিস্ৰা তুট্ঠহদযো গন্ত্ৰা রাজানং ধনেন পৰারেত্ৰা সব্বানি ধনকরণীযানি সম্পাদেতি. তেন ৰুত্তং পুন চপরং, ভিক্খৰে…পে… এৰরূপং গহপতিরতনং পাতুভৰতীতি.

পরিণাযকরতনৰণ্ণনা

এৰং পাতুভূতগহপতিরতনস্স পন রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স সব্বকিচ্চসংৰিধানসমত্থং পরিণাযকরতনং পাতুভৰতি. সো রঞ্ঞো জেট্ঠপুত্তোৰ হোতি. পকতিযা এৰ পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী, রঞ্ঞো পুঞ্ঞানুভাৰং নিস্সায পনস্স অত্তনো কম্মানুভাৰেন পরচিত্তঞাণং উপ্পজ্জতি. যেন দ্ৰাদসযোজনায রাজপরিসায চিত্তাচারং ঞত্ৰা রঞ্ঞো অহিতে হিতে চ ৰৰত্থপেতুং সমত্থো হোতি. সোপি তং অত্তনো আনুভাৰং দিস্ৰা তুট্ঠহদযো রাজানং সব্বকিচ্চানুসাসনেন পৰারেতি. তেন ৰুত্তং পুন চপরং…পে… পরিণাযকরতনং পাতুভৰতীতি. তত্থ ঠপেতব্বং ঠপেতুন্তি তস্মিং তস্মিং ঠানন্তরে ঠপেতব্বং ঠপেতুং.

২৫৯. সমৰেপাকিনিযাতিআদি হেট্ঠা ৰুত্তমেৰ.

২৬০. কটগ্গহেনাতি জযগ্গাহেন. মহন্তং ভোগক্খন্ধন্তি একপ্পহারেনেৰ দ্ৰে ৰা তীণি ৰা সতসহস্সানি. কেৰলা পরিপূরা পণ্ডিতভূমীতি পণ্ডিতো তীণি সুচরিতানি পূরেত্ৰা সগ্গে নিব্বত্ততি, ততো মনুস্সলোকং আগচ্ছন্তো কুলরূপভোগসম্পত্তিযং নিব্বত্ততি, তত্থ ঠিতো তীণি চ সুচরিতানি পূরেত্ৰা পুন সগ্গে নিব্বত্ততীতি অযং সকলা পরিপুণ্ণা পণ্ডিতভূমি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

বালপণ্ডিতসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.