৯. চূল়সকুলুদাযিসুত্তৰণ্ণনা

২৭০. এৰং মে সুতন্তি চূল়সকুলুদাযিসুত্তং. তত্থ যদা পন, ভন্তে, ভগৰাতি ইদং পরিব্বাজকো ধম্মকথং সোতুকামো ভগৰতো ধম্মদেসনায সালযভাৰং দস্সেন্তো আহ.

২৭১. তংযেৰেত্থ পটিভাতূতি সচে ধম্মং সোতুকামো, তুয্হেৰেত্থ একো পঞ্হো একং কারণং উপট্ঠাতু. যথা মং পটিভাসেয্যাতি যেন কারণেন মম ধম্মদেসনা উপট্ঠহেয্য, এতেন হি কারণেন কথায সমুট্ঠিতায সুখং ধম্মং দেসেতুন্তি দীপেতি. তস্স ময্হং, ভন্তেতি সো কির তং দিস্ৰা – ‘‘সচে ভগৰা ইধ অভৰিস্সা, অযমেতস্স ভাসিতস্স অত্থোতি দীপসহস্সং ৰিয উজ্জলাপেত্ৰা অজ্জ মে পাকটং অকরিস্সা’’তি দসবলংযেৰ অনুস্সরি. তস্মা তস্স ময্হং, ভন্তেতিআদিমাহ. তত্থ অহো নূনাতি অনুস্সরণত্থে নিপাতদ্ৰযং. তেন তস্স ভগৰন্তং অনুস্সরন্তস্স এতদহোসি ‘‘অহো নূন ভগৰা অহো নূন সুগতো’’তি. যো ইমেসন্তি যো ইমেসং ধম্মানং. সুকুসলোতি সুট্ঠু কুসলো নিপুণো ছেকো. সো ভগৰা অহো নূন কথেয্য, সো সুগতো অহো নূন কথেয্য, তস্স হি ভগৰতো পুব্বেনিৰাসঞাণস্স অনেকানি কপ্পকোটিসহস্সানি একঙ্গণানি পাকটানীতি, অযমেত্থ অধিপ্পাযো.

তস্স ৰাহং পুব্বন্তং আরব্ভাতি যো হি লাভী হোতি, সো ‘‘পুব্বে ত্ৰং খত্তিযো অহোসি, ব্রাহ্মণো অহোসী’’তি ৰুত্তে জানন্তো সক্কচ্চং সুস্সূসতি. অলাভী পন – ‘‘এৰং ভৰিস্সতি এৰং ভৰিস্সতী’’তি সীসকম্পমেত্তমেৰ দস্সেতি. তস্মা এৰমাহ – ‘‘তস্স ৰাহং পুব্বন্তং আরব্ভ পঞ্হস্স ৰেয্যাকরণেন চিত্তং আরাধেয্য’’ন্তি.

সো ৰা মং অপরন্তন্তি দিব্বচক্খুলাভিনো হি অনাগতংসঞাণং ইজ্ঝতি, তস্মা এৰমাহ. ইতরং পুব্বে ৰুত্তনযমেৰ.

ধম্মং তে দেসেস্সামীতি অযং কির অতীতে দেসিযমানেপি ন বুজ্ঝিস্সতি, অনাগতে দেসিযমানেপি ন বুজ্ঝিস্সতি. অথস্স ভগৰা সণ্হসুখুমং পচ্চযাকারং দেসেতুকামো এৰমাহ. কিং পন তং বুজ্ঝিস্সতীতি? এতং পগেৰ ন বুজ্ঝিস্সতি, অনাগতে পনস্স ৰাসনায পচ্চযো ভৰিস্সতীতি দিস্ৰা ভগৰা এৰমাহ.

পংসুপিসাচকন্তি অসুচিট্ঠানে নিব্বত্তপিসাচং. সো হি একং মূলং গহেত্ৰা অদিস্সমানকাযো হোতি. তত্রিদং ৰত্থু – একা কির যক্খিনী দ্ৰে দারকে থূপারামদ্ৰারে নিসীদাপেত্ৰা আহারপরিযেসনত্থং নগরং গতা. দারকা একং পিণ্ডপাতিকত্থেরং দিস্ৰা আহংসু, – ‘‘ভন্তে, অম্হাকং মাতা অন্তো নগরং পৰিট্ঠা, তস্সা ৰদেয্যাথ ‘যং ৰা তং ৰা লদ্ধকং, গহেত্ৰা সীঘং গচ্ছ, দারকা তে জিঘচ্ছিতং সন্ধারেতুং ন সক্কোন্তী’’’তি. তমহং কথং পস্সিস্সামীতি? ইদং, ভন্তে, গণ্হথাতি একং মূলখণ্ডং অদংসু. থেরস্স অনেকানি যক্খসহস্সানি পঞ্ঞাযিংসু, সো দারকেহি দিন্নসঞ্ঞাণেন তং যক্খিনিং অদ্দস ৰিরূপং বীভচ্ছং কেৰলং ৰীথিযং গব্ভমলং পচ্চাসীসমানং. দিস্ৰা তমত্থং কথেসি. কথং মং ত্ৰং পস্সসীতি ৰুত্তে মূলখণ্ডং দস্সেসি, সা অচ্ছিন্দিত্ৰা গণ্হি. এৰং পংসুপিসাচকা একং মূলং গহেত্ৰা অদিস্সমানকাযা হোন্তি. তং সন্ধাযেস ‘‘পংসুপিসাচকম্পি ন পস্সামী’’তি আহ. ন পক্খাযতীতি ন দিস্সতি ন উপট্ঠাতি.

২৭২. দীঘাপি খো তে এসাতি উদাযি এসা তৰ ৰাচা দীঘাপি ভৰেয্য, এৰং ৰদন্তস্স ৰস্সসতম্পি ৰস্সসহস্সম্পি পৰত্তেয্য, ন চ অত্থং দীপেয্যাতি অধিপ্পাযো. অপ্পাটিহীরকতন্তি অনিয্যানিকং অমূলকং নিরত্থকং সম্পজ্জতীতি অত্থো.

ইদানি তং ৰণ্ণং দস্সেন্তো সেয্যথাপি, ভন্তেতিআদিমাহ. তত্থ পণ্ডুকম্বলে নিক্খিত্তোতি ৰিসভাগৰণ্ণে রত্তকম্বলে ঠপিতো. এৰংৰণ্ণো অত্তা হোতীতি ইদং সো সুভকিণ্হদেৰলোকে নিব্বত্তক্খন্ধে সন্ধায – ‘‘অম্হাকং মতকালে অত্তা সুভকিণ্হদেৰলোকে খন্ধা ৰিয জোতেতী’’তি ৰদতি.

২৭৩. অযং ইমেসং উভিন্নন্তি সো কির যস্মা মণিস্স বহি আভা ন নিচ্ছরতি, খজ্জোপনকস্স অঙ্গুলদ্ৰঙ্গুলচতুরঙ্গুলমত্তং নিচ্ছরতি, মহাখজ্জোপনকস্স পন খল়মণ্ডলমত্তম্পি নিচ্ছরতিযেৰ, তস্মা এৰমাহ.

ৰিদ্ধেতি উব্বিদ্ধে, মেঘৰিগমেন দূরীভূতেতি অত্থো. ৰিগতৰলাহকেতি অপগতমেঘে. দেৰেতি আকাসে. ওসধিতারকাতি সুক্কতারকা. সা হি যস্মা তস্সা উদযতো পট্ঠায তেন সঞ্ঞাণেন ওসধানি গণ্হন্তিপি পিৰন্তিপি, তস্মা ‘‘ওসধিতারকা’’তি ৰুচ্চতি. অভিদো অড্ঢরত্তসমযন্তি অভিন্নে অড্ঢরত্তসমযে. ইমিনা গগনমজ্ঝে ঠিতচন্দং দস্সেতি. অভিদো মজ্ঝন্হিকেপি এসেৰ নযো.

অতো খোতি যে অনুভোন্তি, তেহি বহুতরা, বহূ চেৰ বহুতরা চাতি অত্থো. আভা নানুভোন্তীতি ওভাসং ন ৰল়ঞ্জন্তি, অত্তনো সরীরোভাসেনেৰ আলোকং ফরিত্ৰা ৰিহরন্তি.

২৭৪. ইদানি যস্মা সো ‘‘একন্তসুখং লোকং পুচ্ছিস্সামী’’তি নিসিন্নো, পুচ্ছামূল়্হো পন জাতো, তস্মা নং ভগৰা তং পুচ্ছং সরাপেন্তো কিং পন, উদাযি, অত্থি একন্তসুখো লোকোতিআদিমাহ. তত্থ আকারৰতীতি কারণৰতী. অঞ্ঞতরং ৰা পন তপোগুণন্তি অচেলকপাল়িং সন্ধাযাহ, সুরাপানৰিরতীতি অত্থো.

২৭৫. কতমা পন সা, ভন্তে, আকারৰতী পটিপদা একন্তসুখস্সাতি কস্মা পুচ্ছতি? এৰং কিরস্স অহোসি – ‘‘মযং সত্তানং একন্তসুখং ৰদাম, পটিপদং পন কালেন সুখং কালেন দুক্খং ৰদাম. একন্তসুখস্স খো পন অত্তনো পটিপদাযপি একন্তসুখায ভৰিতব্বং. অম্হাকং কথা অনিয্যানিকা, সত্থু কথাৰ নিয্যানিকা’’তি. ইদানি সত্থারংযেৰ পুচ্ছিত্ৰা জানিস্সামীতি তস্মা পুচ্ছতি.

এত্থ মযং অনস্সামাতি এতস্মিং কারণে মযং অনস্সাম. কস্মা পন এৰমাহংসু? তে কির পুব্বে পঞ্চসু ধম্মেসু পতিট্ঠায কসিণপরিকম্মং কত্ৰা ততিযজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৰা অপরিহীনজ্ঝানা কালং কত্ৰা সুভকিণ্হেসু নিব্বত্তন্তীতি জানন্তি, গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে পন কালে কসিণপরিকম্মম্পি ন জানিংসু, ততিযজ্ঝানম্পি নিব্বত্তেতুং নাসক্খিংসু. পঞ্চ পুব্বভাগধম্মে পন ‘‘আকারৰতী পটিপদা’’তি উগ্গহেত্ৰা ততিযজ্ঝানং ‘‘একন্তসুখো লোকো’’তি উগ্গণ্হিংসু. তস্মা এৰমাহংসু. উত্তরিতরন্তি ইতো পঞ্চহি ধম্মেহি উত্তরিতরং পটিপদং ৰা ততিযজ্ঝানতো উত্তরিতরং একন্তসুখং লোকং ৰা ন জানামাতি ৰুত্তং হোতি. অপ্পসদ্দে কত্ৰাতি একপ্পহারেনেৰ মহাসদ্দং কাতুং আরদ্ধে নিস্সদ্দে কত্ৰা.

২৭৬. সচ্ছিকিরিযাহেতূতি এত্থ দ্ৰে সচ্ছিকিরিযা পটিলাভসচ্ছিকিরিযা চ পচ্চক্খসচ্ছিকিরিযা চ. তত্থ ততিযজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৰা অপরিহীনজ্ঝানো কালং কত্ৰা সুভকিণ্হলোকে তেসং দেৰানং সমানাযুৰণ্ণো হুত্ৰা নিব্বত্ততি, অযং পটিলাভসচ্ছিকিরিযা নাম. চতুত্থজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৰা ইদ্ধিৰিকুব্বনেন সুভকিণ্হলোকং গন্ত্ৰা তেহি দেৰেহি সদ্ধিং সন্তিট্ঠতি সল্লপতি সাকচ্ছং আপজ্জতি, অযং পচ্চক্খসচ্ছিকিরিযা নাম. তাসং দ্ৰিন্নম্পি ততিযজ্ঝানং আকারৰতী পটিপদা নাম. তঞ্হি অনুপ্পাদেত্ৰা নেৰ সক্কা সুভকিণ্হলোকে নিব্বত্তিতুং, ন চতুত্থজ্ঝানং উপ্পাদেতুং. ইতি দুৰিধম্পেতং সচ্ছিকিরিযং সন্ধায – ‘‘এতস্স নূন, ভন্তে, একন্তসুখস্স লোকস্স সচ্ছিকিরিযাহেতূ’’তি আহ.

২৭৭. উদঞ্চনিকোতি উদকৰারকো. অন্তরাযমকাসীতি যথা পব্বজ্জং ন লভতি, এৰং উপদ্দুতমকাসি যথা তং উপনিস্সযৰিপন্নং. অযং কির কস্সপবুদ্ধকালে পব্বজিত্ৰা সমণধম্মমকাসি. অথস্স একো সহাযকো ভিক্খু সাসনে অনভিরতো, ‘‘আৰুসো, ৰিব্ভমিস্সামী’’তি আরোচেসি. সো তস্স পত্তচীৰরে লোভং উপ্পাদেত্ৰা গিহিভাৰায ৰণ্ণং অভাসি. ইতরো তস্স পত্তচীৰরং দত্ৰা ৰিব্ভমি. তেনস্স কম্মুনা ইদানি ভগৰতো সম্মুখা পব্বজ্জায অন্তরাযো জাতো. ভগৰতা পনস্স পুরিমসুত্তং অতিরেকভাণৰারমত্তং, ইদং ভাণৰারমত্তন্তি এত্তকায তন্তিযা ধম্মো কথিতো, একদেসনাযপি মগ্গফলপটিৰেধো ন জাতো, অনাগতে পনস্স পচ্চযো ভৰিস্সতীতি ভগৰা ধম্মং দেসেতি. অনাগতে পচ্চযভাৰঞ্চস্স দিস্ৰা ভগৰা ধরমানো একং ভিক্খুম্পি মেত্তাৰিহারিম্হি এতদগ্গে ন ঠপেসি. পস্সতি হি ভগৰা – ‘‘অনাগতে অযং মম সাসনে পব্বজিত্ৰা মেত্তাৰিহারীনং অগ্গো ভৰিস্সতী’’তি.

সো ভগৰতি পরিনিব্বুতে ধম্মাসোকরাজকালে পাটলিপুত্তে নিব্বত্তিত্ৰা পব্বজিত্ৰা অরহত্তপ্পত্তো অস্সগুত্তত্থেরো নাম হুত্ৰা মেত্তাৰিহারীনং অগ্গো অহোসি. থেরস্স মেত্তানুভাৰেন তিরচ্ছানগতাপি মেত্তচিত্তং পটিলভিংসু, থেরো সকলজম্বুদীপে ভিক্খুসঙ্ঘস্স ওৰাদাচরিযো হুত্ৰা ৰত্তনিসেনাসনে আৰসি, তিংসযোজনমত্তা অটৰী একং পধানঘরং অহোসি. থেরো আকাসে চম্মখণ্ডং পত্থরিত্ৰা তত্থ নিসিন্নো কম্মট্ঠানং কথেসি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে ভিক্খাচারম্পি অগন্ত্ৰা ৰিহারে নিসিন্নো কম্মট্ঠানং কথেসি, মনুস্সা ৰিহারমেৰ গন্ত্ৰা দানমদংসু. ধম্মাসোকরাজা থেরস্স গুণং সুত্ৰা দট্ঠুকামো তিক্খত্তুং পহিণি. থেরো ভিক্খুসঙ্ঘস্স ওৰাদং দম্মীতি একৰারম্পি ন গতোতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

চূল়সকুলুদাযিসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.