৮. নল়কপানসুত্তৰণ্ণনা
১৬৬. এৰং মে সুতন্তি নল়কপানসুত্তং. তত্থ নল়কপানেতি এৰংনামকে গামে. পুব্বে কির অম্হাকং বোধিসত্তো ৰানরযোনিযং নিব্বত্তো, মহাকাযো কপিরাজা অনেকৰানরসহস্সপরিৰুতো পব্বতপাদে ৰিচরতি. পঞ্ঞৰা খো পন হোতি মহাপুঞ্ঞো. সো পরিসং এৰং ওৰদতি – ‘‘ইমস্মিং পব্বতপাদে তাতা, ৰিসফলানি নাম হোন্তি, অমনুস্সপরিগ্গহিতা পোক্খরণিযো নাম হোন্তি, তুম্হে পুব্বে খাদিতপুব্বানেৰ ফলানি খাদথ, পীতপুব্বানেৰ পানীযানি চ পিৰথ, এত্থ ৰো মং পটিপুচ্ছিতব্বকিচ্চং নত্থি, অখাদিতপুব্বানি পন ফলানি অপীতপুব্বানি চ পানীযানি মং অপুচ্ছিত্ৰা মা খাদিত্থ মা পিৰিত্থা’’তি.
তে একদিৰসং চরমানা অঞ্ঞং পব্বতপাদং গন্ত্ৰা গোচরং গহেত্ৰা পানীযং ওলোকেন্তা একং অমনুস্সপরিগ্গহিতং পোক্খরণিং দিস্ৰা সহসা অপিৰিত্ৰা সমন্তা পরিৰারেত্ৰা মহাসত্তস্স আগমনং ওলোকযমানা নিসীদিংসু. মহাসত্তো আগন্ত্ৰা ‘‘কিং তাতা পানীযং ন পিৰথা’’তি আহ. তুম্হাকং আগমনং ওলোকেমাতি. সাধু তাতাতি সমন্তা পদং পরিযেসমানো ওতিণ্ণপদংযেৰ অদ্দস, ন উত্তিণ্ণপদং, দিস্ৰা সপরিস্সযাতি অঞ্ঞাসি. তাৰদেৰ চ তত্থ অভিনিব্বত্তঅমনুস্সো উদকং দ্ৰেধা কত্ৰা উট্ঠাসি সেতমুখো নীলকুচ্ছি রত্তহত্থপাদো মহাদাঠিকো ৰঙ্কদাঠো ৰিরূপো বীভচ্ছো উদকরক্খসো. সো এৰমাহ – ‘‘কস্মা পানীযং ন পিৰথ, মধুরং উদকং পিৰথ, কিং তুম্হে এতস্স ৰচনং সুণাথা’’তি? মহাসত্তো আহ – ‘‘ত্ৰং ইধ অধিৰত্থো অমনুস্সো’’তি? আমাহন্তি. ত্ৰং ইধ ওতিণ্ণে লভসীতি? আম লভামি, তুম্হে পন সব্বে খাদিস্সামীতি. ন সক্খিস্সসি, যক্খাতি. পানীযং পন পিৰিস্সথাতি? আম পিৰিস্সামাতি. এৰং সন্তে একোপি ৰো ন মুচ্চিস্সতীতি. পানীযঞ্চ পিৰিস্সাম, ন চ তে ৰসং গমিস্সামাতি একনল়ং আহরাপেত্ৰা কোটিযং গহেত্ৰা ধমি, সব্বো একচ্ছিদ্দো অহোসি, তীরে নিসীদিত্ৰাৰ পানীযং পিৰি, সেসৰানরানং পাটিযেক্কে নল়ে আহরাপেত্ৰা ধমিত্ৰা অদাসি. সব্বে যক্খস্স পস্সন্তস্সেৰ পানীযং পিৰিংসু. ৰুত্তম্পি চেতং –
‘‘দিস্ৰা পদমনুত্তিণ্ণং, দিস্ৰানো’ তরিতং পদং;
নল়েন ৰারিং পিস্সাম, নেৰ মং ত্ৰং ৰধিস্সসী’’তি. (জা. ১.১.২০);
ততো পট্ঠায যাৰ অজ্জদিৰসা তস্মিং ঠানে নল়া একচ্ছিদ্দাৰ হোন্তি. ইমিনা হি সদ্ধিং ইমস্মিং কপ্পে চত্তারি কপ্পট্ঠিযপাটিহারিযানি নাম – চন্দে সসবিম্বং, ৰট্টকজাতকম্হি সচ্চকিরিযট্ঠানে অগ্গিস্স গমনুপচ্ছেদো, ঘটিকারকুম্ভকারস্স মাতাপিতূনং ৰসনট্ঠানে দেৰস্স অৰস্সনং, তস্সা পোক্খরণিযা তীরে নল়ানং একচ্ছিদ্দভাৰোতি. ইতি সা পোক্খরণী নল়েন পানীযস্স পীতত্তা নল়কপানাতি নামং লভি. অপরভাগে তং পোক্খরণিং নিস্সায গামো পতিট্ঠাসি, তস্সাপি নল়কপানন্তেৰ নামং জাতং. তং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘নল়কপানে’’তি. পলাসৰনেতি কিংসুকৰনে.
১৬৭. তগ্ঘ মযং, ভন্তেতি একংসেনেৰ মযং, ভন্তে, অভিরতা. অঞ্ঞেপি যে তুম্হাকং সাসনে অভিরমন্তি, তে অম্হেহি সদিসাৰ হুত্ৰা অভিরমন্তীতি দীপেন্তি.
নেৰ রাজাভিনীতাতিআদীসু একো রঞ্ঞো অপরাধং কত্ৰা পলাযতি. রাজা কুহিং, ভো, অসুকোতি? পলাতো দেৰাতি. পলাতট্ঠানেপি মে ন মুচ্চিস্সতি, সচে পন পব্বজেয্য, মুচ্চেয্যাতি ৰদতি. তস্স কোচিদেৰ সুহদো গন্ত্ৰা তং পৰত্তিং আরোচেত্ৰা ত্ৰং সচে জীৰিতুমিচ্ছসি, পব্বজাহীতি. সো পব্বজিত্ৰা জীৰিতং রক্খমানো চরতি. অযং রাজাভিনীতো নাম.
একো পন চোরানং মূলং ছিন্দন্তো চরতি. চোরা সুত্ৰা ‘‘পুরিসানং অত্থিকভাৰং ন জানাতি, জানাপেস্সাম ন’’ন্তি ৰদন্তি. সো তং পৰত্তিং সুত্ৰা পলাযতি. চোরা পলাতোতি সুত্ৰা ‘‘পলাতট্ঠানেপি নো ন মুচ্চিস্সতি, সচে পন পব্বজেয্য, মুচ্চেয্যা’’তি ৰদন্তি. সো তং পৰত্তিং সুত্ৰা পব্বজতি. অযং চোরাভিনীতো নাম.
একো পন বহুং ইণং খাদিত্ৰা তেন ইণেন অট্টো পীল়িতো তম্হা গামা পলাযতি. ইণসামিকা সুত্ৰা ‘‘পলাতট্ঠানেপি নো ন মুচ্চিস্সতি, সচে পন পব্বজেয্য, মুচ্চেয্যা’’তি ৰদন্তি. সো তং পৰত্তিং সুত্ৰা পব্বজতি. অযং ইণট্টো নাম.
রাজভযাদীনং পন অঞ্ঞতরেন ভযেন ভীতো অট্টো আতুরো হুত্ৰা নিক্খম্ম পব্বজিতো ভযট্টো নাম. দুব্ভিক্খাদীসু জীৰিতুং অসক্কোন্তো পব্বজিতো আজীৰিকাপকতো নাম, আজীৰিকায পকতো অভিভূতোতি অত্থো. ইমেসু পন একোপি ইমেহি কারণেহি পব্বজিতো নাম নত্থি, তস্মা ‘‘নেৰ রাজাভিনীতো’’তিআদিমাহ.
ৰিৰেকন্তি ৰিৰিচ্চ ৰিৰিত্তো হুত্ৰা. ইদং ৰুত্তং হোতি – যং কামেহি চ অকুসলধম্মেহি চ ৰিৰিত্তেন পঠমদুতিযজ্ঝানসঙ্খাতং পীতিসুখং অধিগন্তব্বং, সচে তং ৰিৰিচ্চ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি পীতিসুখং নাধিগচ্ছতি, অঞ্ঞং ৰা উপরি দ্ৰিন্নং ঝানানং চতুন্নঞ্চ মগ্গানং ৰসেন সন্ততরং সুখং নাধিগচ্ছতি, তস্স ইমে অভিজ্ঝাদযো চিত্তং পরিযাদায তিট্ঠন্তীতি. তত্থ অরতীতি অধিকুসলেসু ধম্মেসু উক্কণ্ঠিততা. তন্দীতি আলসিযভাৰো. এৰং যো পব্বজিত্ৰা পব্বজিতকিচ্চং কাতুং ন সক্কোতি, তস্স ইমে সত্ত পাপধম্মা উপ্পজ্জিত্ৰা চিত্তং পরিযাদিযন্তীতি দস্সেত্ৰা ইদানি যস্স তে ধম্মা চিত্তং পরিযাদায তিট্ঠন্তি, সোযেৰ সমণকিচ্চম্পি কাতুং ন সক্কোতীতি পুন ৰিৰেকং অনুরুদ্ধা…পে… অঞ্ঞং ৰা ততো সন্ততরন্তি আহ.
এৰং কণ্হপক্খং দস্সেত্ৰা ইদানি তেনেৰ নযেন সুক্কপক্খং দস্সেতুং পুন ৰিৰেকন্তিআদিমাহ. তস্সত্থো ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.
১৬৮. সঙ্খাযাতি জানিত্ৰা. একন্তি একচ্চং. পটিসেৰতীতি সেৰিতব্বযুত্তকং সেৰতি. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. উপপত্তীসু ব্যাকরোতীতি সপ্পটিসন্ধিকে তাৰ ব্যাকরোতু, অপ্পটিসন্ধিকে কথং ব্যাকরোতীতি. অপ্পটিসন্ধিকস্স পুন ভৰে পটিসন্ধি নত্থীতি ৰদন্তো উপপত্তীসু ব্যাকরোতি নাম.
জনকুহনত্থন্তি জনৰিম্হাপনত্থং. জনলপনত্থন্তি মহাজনস্স উপলাপনত্থং. ন ইতি মং জনো জানাতূতি এৰং মং মহাজনো জানিস্সতি, এৰং মে মহাজনস্স অন্তরে কিত্তিসদ্দো উগ্গচ্ছিস্সতীতি ইমিনাপি কারণেন ন ব্যাকরোতীতি অত্থো. উল়ারৰেদাতি মহন্ততুট্ঠিনো.
১৬৯. সো খো পনস্স আযস্মাতি সো পরিনিব্বুতো আযস্মা ইমস্স ঠিতস্স আযস্মতো. এৰংসীলোতিআদীসু লোকিযলোকুত্তরমিস্সকাৰ সীলাদযো ৰেদিতব্বো. এৰংধম্মোতি এত্থ পন সমাধিপক্খিকা ধম্মা ধম্মাতি অধিপ্পেতা. ফাসুৰিহারো হোতীতি তেন ভিক্খুনা পূরিতপটিপত্তিং পূরেন্তস্স অরহত্তফলং সচ্ছিকত্ৰা ফলসমাপত্তিৰিহারেন ফাসুৰিহারো হোতি, অরহত্তং পত্তুমসক্কোন্তস্স পটিপত্তিং পূরযমানস্স চরতোপি ফাসুৰিহারোযেৰ নাম হোতি. ইমিনা নযেন সব্বৰারেসু অত্থো ৰেদিতব্বোতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
নল়কপানসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.