১. অম্বলট্ঠিকরাহুলোৰাদসুত্তৰণ্ণনা
১০৭. এৰং মে সুতন্তি অম্বলট্ঠিকরাহুলোৰাদসুত্তং. তত্থ অম্বলট্ঠিকাযং ৰিহরতীতি ৰেল়ুৰনৰিহারস্স পচ্চন্তে পধানঘরসঙ্খেপে ৰিৰেককামানং ৰসনত্থায কতে অম্বলট্ঠিকাতি এৰংনামকে পাসাদে পৰিৰেকং ব্রূহযন্তো ৰিহরতি. কণ্টকো নাম জাতকালতো পট্ঠায তিখিণোৰ হোতি, এৰমেৰং অযম্পি আযস্মা সত্তৰস্সিকসামণেরকালেযেৰ পৰিৰেকং ব্রূহযমানো তত্থ ৰিহাসি. পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতোতি ফলসমাপত্তিতো ৰুট্ঠায. আসনন্তি পকতিপঞ্ঞত্তমেৰেত্থ আসনং অত্থি, তং পপ্ফোটেত্ৰা ঠপেসি. উদকাধানেতি উদকভাজনে. ‘‘উদকট্ঠানে’’তিপি পাঠো.
আযস্মন্তং রাহুলং আমন্তেসীতি ওৰাদদানত্থং আমন্তেসি. ভগৰতা হি রাহুলত্থেরস্স সম্বহুলা ধম্মদেসনা কতা. সামণেরপঞ্হং থেরস্সেৰ ৰুত্তং. তথা রাহুলসংযুত্তং মহারাহুলোৰাদসুত্তং চূল়রাহুলোৰাদসুত্তমিদং অম্বলট্ঠিকরাহুলোৰাদসুত্তন্তি.
অযঞ্হি আযস্মা সত্তৰস্সিককালে ভগৰন্তং চীৰরকণ্ণে গহেত্ৰা ‘‘দাযজ্জং মে সমণ দেহী’’তি দাযজ্জং যাচমানো ভগৰতা ধম্মসেনাপতিসারিপুত্তত্থেরস্স নিয্যাদেত্ৰা পব্বাজিতো. অথ ভগৰা দহরকুমারা নাম যুত্তাযুত্তং কথং কথেন্তি, ওৰাদমস্স দেমীতি রাহুলকুমারং আমন্তেত্ৰা ‘‘সামণেরেন নাম, রাহুল, তিরচ্ছানকথং কথেতুং ন ৰট্টতি, ত্ৰং কথযমানো এৰরূপং কথং কথেয্যাসী’’তি সব্ববুদ্ধেহি অৰিজহিতং দসপুচ্ছং পঞ্চপণ্ণাসৰিস্সজ্জনং – ‘‘একো পঞ্হো একো উদ্দেসো একং ৰেয্যাকরণং দ্ৰে পঞ্হা…পে… দস পঞ্হা দস উদ্দেসা দস ৰেয্যাকরণাতি. একং নাম কিং? সব্বে সত্তা আহারট্ঠিতিকা…পে… দস নাম কিং? দসহঙ্গেহি সমন্নাগতো অরহাতি ৰুচ্চতী’’তি (খু. পা. ৪.১০) ইমং সামণেরপঞ্হং কথেসি. পুন চিন্তেসি ‘‘দহরকুমারা নাম পিযমুসাৰাদা হোন্তি, অদিট্ঠমেৰ দিট্ঠং অম্হেহি, দিট্ঠমেৰ ন দিট্ঠং অম্হেহীতি ৰদন্তি ওৰাদমস্স দেমী’’তি অক্খীহি ওলোকেত্ৰাপি সুখসঞ্জাননত্থং পঠমমেৰ চতস্সো উদকাধানূপমাযো, ততো দ্ৰে হত্থিউপমাযো একং আদাসূপমঞ্চ দস্সেত্ৰা ইমং সুত্তং কথেসি. চতূসু পন পচ্চযেসু তণ্হাৰিৰট্টনং পঞ্চসু কামগুণেসু ছন্দরাগপ্পহানং কল্যাণমিত্তুপনিস্সযস্স মহন্তভাৰঞ্চ দস্সেত্ৰা রাহুলসুত্তং (সু. নি. রাহুলসুত্ত) কথেসি. আগতাগতট্ঠানে ভৰেসু ছন্দরাগো ন কত্তব্বোতি দস্সেতুং রাহুলসংযুত্তং (সং. নি. ২.১৮৮ আদযো) কথেসি. ‘‘অহং সোভামি, মম ৰণ্ণাযতনং পসন্ন’’ন্তি অত্তভাৰং নিস্সায গেহস্সিতছন্দরাগো ন কত্তব্বোতি মহারাহুলোৰাদসুত্তং কথেসি.
তত্থ রাহুলসুত্তং ইমস্মিং নাম কালে ৰুত্তন্তি ন ৰত্তব্বং. তঞ্হি অভিণ্হোৰাদৰসেন ৰুত্তং. রাহুলসংযুত্তং সত্তৰস্সিককালতো পট্ঠায যাৰ অৰস্সিকভিক্খুকালা ৰুত্তং. মহারাহুলোৰাদসুত্তং অট্ঠারস ৰস্সসামণেরকালে ৰুত্তং. চূল়রাহুলোৰাদসুত্তং অৰস্সিকভিক্খুকালে ৰুত্তং. কুমারকপঞ্হঞ্চ ইদঞ্চ অম্বলট্ঠিকরাহুলোৰাদসুত্তং সত্তৰস্সিকসামণেরকালে ৰুত্তং. তেসু রাহুলসুত্তং অভিণ্হোৰাদত্থং, রাহুলসংযুত্তং, থেরস্স ৰিপস্সনাগব্ভগহণত্থং, মহারাহুলোৰাদং গেহস্সিতছন্দরাগৰিনোদনত্থং, চূল়রাহুলোৰাদং থেরস্স পঞ্চদস-ৰিমুত্তিপরিপাচনীয-ধম্মপরিপাককালে অরহত্তগাহাপনত্থং ৰুত্তং. ইদঞ্চ পন সন্ধায রাহুলত্থেরো ভিক্খুসঙ্ঘমজ্ঝে তথাগতস্স গুণং কথেন্তো ইদমাহ –
‘‘কিকীৰ বীজং রক্খেয্য, চামরী ৰালমুত্তমং;
নিপকো সীলসম্পন্নো, মমং রক্খি তথাগতো’’তি. (অপ. ১.২.৮৩);
সামণেরপঞ্হং অযুত্তৰচনপহানত্থং, ইদং অম্বলট্ঠিকরাহুলোৰাদসুত্তং সম্পজানমুসাৰাদস্স অকরণত্থং ৰুত্তং.
তত্থ পস্সসি নোতি পস্সসি নু. পরিত্তন্তি থোকং. সামঞ্ঞন্তি সমণধম্মো. নিক্কুজ্জিত্ৰাতি অধোমুখং কত্ৰা. উক্কুজ্জিত্ৰাতি উত্তানং কত্ৰা.
১০৮. সেয্যথাপি, রাহুল, রঞ্ঞো নাগোতি অযং উপমা সম্পজানমুসাৰাদে সংৰররহিতস্স ওপম্মদস্সনত্থং ৰুত্তা. তত্থ ঈসাদন্তোতি রথীসাসদিসদন্তো. উরুল়্হৰাতি অভিৰড্ঢিতো আরোহসম্পন্নো. অভিজাতোতি সুজাতো জাতিসম্পন্নো. সঙ্গামাৰচরোতি সঙ্গামং ওতিণ্ণপুব্বো. কম্মং করোতীতি আগতাগতে পৰট্টেন্তো ঘাতেতি. পুরত্থিমকাযাদীসু পন পুরত্থিমকাযেন তাৰ পটিসেনায ফলককোট্ঠকমুণ্ডপাকারাদযো পাতেতি, তথা পচ্ছিমকাযেন. সীসেন কম্মং নাম নিযমেত্ৰা এতং পদেসং মদ্দিস্সামীতি নিৰত্তিত্ৰা ওলোকেতি, এত্তকেন সতম্পি সহস্সম্পি দ্ৰেধা ভিজ্জতি. কণ্ণেহি কম্মং নাম আগতাগতে সরে কণ্ণেহি পহরিত্ৰা পাতনং. দন্তেহি কম্মং নাম পটিহত্থিঅস্সহত্থারোহঅস্সারোহপদাদীনং ৰিজ্ঝনং. নঙ্গুট্ঠেন কম্মং নাম নঙ্গুট্ঠে বন্ধায দীঘাসিলট্ঠিযা ৰা অযমুসলেন ৰা ছেদনভেদনং. রক্খতেৰ সোণ্ডন্তি সোণ্ডং পন মুখে পক্খিপিত্ৰা রক্খতি.
তত্থাতি তস্মিং তস্স হত্থিনো করণে. অপরিচ্চত্তন্তি অনিস্সট্ঠং, পরেসং জযং অম্হাকঞ্চ পরাজযং পস্সীতি মঞ্ঞতি. সোণ্ডাযপি কম্মং করোতীতি অযমুগ্গরং ৰা খদিরমুসলং ৰা গহেত্ৰা সমন্তা অট্ঠারসহত্থট্ঠানং মদ্দতি. পরিচ্চত্তন্তি ৰিস্সট্ঠং, ইদানি হত্থিযোধাদীসু ন কুতোচি ভাযতি, অম্হাকং জযং পরেসঞ্চ পরাজযং পস্সীতি মঞ্ঞতি. নাহং তস্স কিঞ্চি পাপন্তি তস্স দুক্কটাদিআপত্তিৰীতিক্কমে ৰা মাতুঘাতকাদিকম্মেসু ৰা কিঞ্চি পাপং অকত্তব্বং নাম নত্থি. তস্মা তিহ তেতি যস্মা সম্পজানমুসাৰাদিনো অকত্তব্বং পাপং নাম নত্থি, তস্মা তযা হসাযপি দৰকম্যতাযপি মুসা ন ভণিস্সামীতি সিক্খিতব্বং. পচ্চৰেক্খণত্থোতি ওলোকনত্থো, যং মুখে ৰজ্জং হোতি, তস্স দস্সনত্থোতি ৰুত্তং হোতি. পচ্চৰেক্খিত্ৰা পচ্চৰেক্খিত্ৰাতি ওলোকেত্ৰা ওলোকেত্ৰা.
১০৯. সসক্কং ন করণীযন্তি একংসেনেৰ ন কাতব্বং. পটিসংহরেয্যাসীতি নিৰত্তেয্যাসি মা করেয্যাসি. অনুপদজ্জেয্যাসীতি অনুপদেয্যাসি উপত্থম্ভেয্যাসি পুনপ্পুনং করেয্যাসি. অহোরত্তানুসিক্খীতি রত্তিঞ্চ দিৰঞ্চ সিক্খমানো.
১১১. অট্টীযিতব্বন্তি অট্টেন পীল়িতেন ভৰিতব্বং. হরাযিতব্বন্তি লজ্জিতব্বং. জিগুচ্ছিতব্বন্তি গূথং দিস্ৰা ৰিয জিগুচ্ছা উপ্পাদেতব্বা. মনোকম্মস্স পন অদেসনাৰত্থুকত্তা ইধ দেসেতব্বন্তি ন ৰুত্তং. কিত্তকে পন ঠানে কাযকম্মৰচীকম্মানি সোধেতব্বানি, কিত্তকে মনোকম্মন্তি. কাযকম্মৰচীকম্মানি তাৰ একস্মিং পুরেভত্তেযেৰ সোধেতব্বানি. ভত্তকিচ্চং কত্ৰা দিৰাট্ঠানে নিসিন্নেন হি পচ্চৰেক্খিতব্বং ‘‘অরুণুগ্গমনতো পট্ঠায যাৰ ইমস্মিং ঠানে নিসজ্জা অত্থি নু খো মে ইমস্মিং অন্তরে পরেসং অপ্পিযং কাযকম্মং ৰা ৰচীকম্মং ৰা’’তি. সচে অত্থীতি জানাতি, দেসনাযুত্তং দেসেতব্বং, আৰিকরণযুত্তং আৰিকাতব্বং. সচে নত্থি, তেনেৰ পীতিপামোজ্জেন ৰিহাতব্বং. মনোকম্মং পন এতস্মিং পিণ্ডপাতপরিযেসনট্ঠানে সোধেতব্বং. কথং? ‘‘অত্থি নু খো মে অজ্জ পিণ্ডপাতপরিযেসনট্ঠানে রূপাদীসু ছন্দো ৰা রাগো ৰা পটিঘং ৰা’’তি? সচে অত্থি, ‘‘পুন ন এৰং করিস্সামী’’তি চিত্তেনেৰ অধিট্ঠাতব্বং. সচে নত্থি, তেনেৰ পীতিপামোজ্জেন ৰিহাতব্বং.
১১২. সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰাতি বুদ্ধা ৰা পচ্চেকবুদ্ধা ৰা তথাগতসাৰকা ৰা. তস্মাতিহাতি যস্মা অতীতেপি এৰং পরিসোধেসুং, অনাগতেপি পরিসোধেস্সন্তি, এতরহিপি পরিসোধেন্তি, তস্মা তুম্হেহিপি তেসং অনুসিক্খন্তেহি এৰং সিক্খিতব্বন্তি অত্থো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰ. ইমং পন দেসনং ভগৰা যাৰ ভৰগ্গা উস্সিতস্স রতনরাসিনো যোজনিযমণিক্খন্ধেন কূটং গণ্হন্তো ৰিয নেয্যপুগ্গলৰসেন পরিনিট্ঠাপেসীতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
অম্বলট্ঠিকরাহুলোৰাদসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.