৬. সেনকত্থেরগাথাৰণ্ণনা

স্ৰাগতং ৰতাতিআদিকা আযস্মতো সেনকত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিখিস্স ভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৰসং সত্থারং দিস্ৰা পসন্নমানসো মোরহত্থেন ভগৰন্তং পূজেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৰা উরুৰেলকস্সপত্থেরস্স ভগিনিযা কুচ্ছিম্হি নিব্বত্তি, সেনকোতিস্স নামং অহোসি. সো ৰযপ্পত্তো ব্রাহ্মণানং ৰিজ্জাসিপ্পেসু নিপ্ফত্তিং গতো ঘরাৰাসং ৰসতি. তেন চ সমযেন মহাজনো সংৰচ্ছরে সংৰচ্ছরে ফগ্গুনমাসে উত্তরফগ্গুননক্খত্তে উস্সৰং অনুভৰন্তো গযাযং তিত্থাভিসেকং করোতি. তেন তং উস্সৰং ‘‘গযাফগ্গূ’’তি ৰদন্তি. অথ ভগৰা তাদিসে উস্সৰদিৰসে ৰেনেয্যানুকম্পায গযাতিত্থসমীপে ৰিহরতি, মহাজনোপি তিত্থাভিসেকাধিপ্পাযেন ততো ততো তং ঠানং উপগচ্ছতি. তস্মিং খণে সেনকোপি তিত্থাভিসেকত্থং তং ঠানং উপগতো সত্থারং ধম্মং দেসেন্তং দিস্ৰা উপসঙ্কমিত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তো নচিরস্সেৰ অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ২.৪৬.৯-১৬) –

‘‘মোরহত্থং গহেত্ৰান, উপেসিং লোকনাযকং;

পসন্নচিত্তো সুমনো, মোরহত্থমদাসহং.

‘‘ইমিনা মোরহত্থেন, চেতনাপণিধীহি চ;

নিব্বাযিংসু তযো অগ্গী, লভামি ৰিপুলং সুখং.

‘‘অহো বুদ্ধো অহো ধম্মো, অহো নো সত্থুসম্পদা;

দত্ৰানহং মোরহত্থং, লভামি ৰিপুলং সুখং.

‘‘তিযগ্গী নিব্বুতা ময্হং, ভৰা সব্বে সমূহতা;

সব্বাসৰা পরিক্খীণা, নত্থি দানি পুনব্ভৰো.

‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং দানমদদিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, মোরহত্থস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা সঞ্জাতসোমনস্সো উদানৰসেন –

২৮৭. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি, গযাযং গযফগ্গুযা;

যং অদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, দেসেন্তং ধম্মমুত্তমং.

২৮৮. ‘‘মহপ্পভং গণাচরিযং, অগ্গপত্তং ৰিনাযকং;

সদেৰকস্স লোকস্স, জিনং অতুলদস্সনং.

২৮৯. ‘‘মহানাগং মহাৰীরং, মহাজুতিমনাসৰং;

সব্বাসৰপরিক্খীণং, সত্থারমকুতোভযং.

২৯০. ‘‘চিরসঙ্কিলিট্ঠং ৰত মং, দিট্ঠিসন্দানবন্ধিতং;

ৰিমোচযি সো ভগৰা, সব্বগন্থেহি সেনক’’ন্তি. –

চতস্সো গাথা অভাসি.

তত্থ স্ৰাগতং ৰত মে আসীতি মযা সুট্ঠু আগতং ৰত আসি. মম ৰা সুন্দরং ৰত আগমনং আসি. গযাযন্তি গযাতিত্থসমীপে. গযফগ্গুযাতি ‘‘গযাফগ্গূ’’তি লদ্ধৰোহারে ফগ্গুনমাসস্স উত্তরফগ্গুনীনক্খত্তে. ‘‘য’’ন্তিআদি স্ৰাগতভাৰস্স কারণদস্সনং. তত্থ যন্তি যস্মা. অদ্দসাসিন্তি অদ্দক্খিং. সম্বুদ্ধন্তি সম্মা সামং সব্বধম্মানং বুদ্ধত্তা সম্বুদ্ধং. দেসেন্তং ধম্মমুত্তমন্তি উত্তমং অগ্গং সব্বসেট্ঠং একন্তনিয্যানিকং ধম্মং ৰেনেয্যজ্ঝাসযানুরূপং ভাসন্তং.

মহপ্পভন্তি মহতিযা সরীরপ্পভায ঞাণপ্পভায চ সমন্নাগতং. গণাচরিযন্তি ভিক্খুপরিসাদীনং গণানং উত্তমেন দমথেন আচারসিক্খাপনেন গণাচরিযং. অগ্গভূতানং সীলাদীনং গুণানং অধিগমেন অগ্গপ্পত্তং. দেৰমনুস্সাদীনং পরমেন ৰিনযেন ৰিনযনতো, সযং নাযকরহিতত্তা চ ৰিনাযকং. কেনচি অনভিভূতো হুত্ৰা সকলং লোকং অভিভৰিত্ৰা ঠিতত্তা, পঞ্চন্নম্পি মারানং জিতত্তা চ সদেৰকস্স লোকস্স জিনং সদেৰকে লোকে অগ্গজিনং, বাত্তিংসৰরমহাপুরিসলক্খণঅসীতিঅনুব্যঞ্জনাদিপটিমণ্ডিতরূপকাযতায দসবলচতুৰেসারজ্জাদিগুণপটিমণ্ডিতধম্মকাযতায চ সদেৰকেন লোকেন অপরিমেয্যদস্সনতায অসদিসদস্সনতায চ অতুলদস্সনং.

গতিবলপরক্কমাদিসম্পত্তিযা মহানাগসদিসত্তা, নাগেসুপি খীণাসৰেসু মহানুভাৰতায চ মহানাগং. মারসেনাৰিমথনতো মহাৰিক্কন্ততায চ মহাৰীরং. মহাজুতিন্তি মহাপতাপং মহাতেজন্তি অত্থো. নত্থি এতস্স চত্তারোপি আসৰাতি অনাসৰং. সব্বে আসৰা সৰাসনা পরিক্খীণা এতস্সাতি সব্বাসৰপরিক্খীণং. কামং সাৰকবুদ্ধা পচ্চেকবুদ্ধা চ খীণাসৰাৰ, সব্বঞ্ঞুবুদ্ধা এৰ পন সৰাসনে আসৰে খেপেন্তীতি দস্সনত্থং ‘‘অনাসৰ’’ন্তি ৰত্ৰা পুন ‘‘সব্বাসৰপরিক্খীণ’’ন্তি ৰুত্তং. তেন ৰুত্তং – ‘‘সব্বে আসৰা সৰাসনা পরিক্খীণা এতস্সাতি সব্বাসৰপরিক্খীণ’’ন্তি. দিট্ঠধম্মিকসম্পরাযিকপরমত্থেহি যথারহং ৰেনেয্যানং অনুসাসনতো সত্থারং, চতুৰেসারজ্জৰিসারদতায কুতোচিপি ভযাভাৰতো অকুতোভযং, এৰরূপং সম্মাসম্বুদ্ধং যং যস্মা অদ্দসাসিং, তস্মা স্ৰাগতং ৰত মে আসীতি যোজনা.

ইদানি সত্থু দস্সনেন অত্তনা লদ্ধগুণং দস্সেন্তো চতুত্থং গাথমাহ. তস্সত্থো – কঞ্জিযপুণ্ণলাবু ৰিয তক্কভরিতচাটি ৰিয ৰসাপীতপিলোতিকা ৰিয চ সংকিলেসৰত্থূহি অনমতগ্গে সংসারে চিরকালং সংকিলিট্ঠং. গদ্দুলবন্ধিতং ৰিয থম্ভে সারমেযং সক্কাযথম্ভে দিট্ঠিসন্দানেন, দিট্ঠিবন্ধনেন বন্ধিতং বদ্ধং, ততো ৰিমোচেন্তো চ অভিজ্ঝাদীহি সব্বগন্থে হি মং সেনকং অরিযমগ্গহত্থেন, ৰিমোচযি ৰত সো ভগৰা ময্হং সত্থাতি ভগৰতি অভিপ্পসাদং পৰেদেতি.

সেনকত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.