১৩. অভিভূতত্থেরগাথাৰণ্ণনা

সুণাথ ঞাতযো সব্বেতি আযস্মতো অভিভূতত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ৰেস্সভুস্স ভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো তাদিসেন কল্যাণমিত্তসন্নিস্সযেন সাসনে অভিপ্পসন্নো অহোসি. সো সত্থরি পরিনিব্বুতে তস্স ধাতুং গহেতুং মহাজনে উস্সাহং করোন্তে সযং সব্বপঠমং গন্ধোদকেন চিতকং নিব্বাপেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰেঠপুরনগরে রাজকুলে নিব্বত্তিত্ৰা অভিভূতোতি লদ্ধনামো পিতু অচ্চযেন রজ্জং কারেতি. তস্মিঞ্চ সমযে ভগৰা জনপদচারিকং চরন্তো অনুপুব্বেন তং নগরং পাপুণি. ততো সো রাজা ‘‘ভগৰা কির মম নগরং অনুপ্পত্তো’’তি সুত্ৰা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা দুতিযদিৰসে মহাদানং পৰত্তেসি. ভগৰা ভুত্তাৰী তস্স রঞ্ঞো অজ্ঝাসযানুরূপং অনুমোদনং করোন্তোযেৰ ৰিত্থারতো ধম্মং দেসেসি. সো ধম্মং সুত্ৰা লদ্ধপ্পসাদো রজ্জং পহায পব্বজিত্ৰা অরহত্তং সচ্ছাকাসি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ২.৪৭.১১-১৫) –

‘‘দয্হমানে সরীরম্হি, ৰেস্সভুস্স মহেসিনো;

গন্ধোদকং গহেত্ৰান, চিতং নিব্বাপযিং অহং.

‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, চিতং নিব্বাপযিং অহং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, গন্ধোদকস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা ৰিমুত্তিসুখেন ৰিহরন্তে তস্মিং তস্স ঞাতকা অমচ্চা পারিসজ্জা নাগরা জানপদাতি সব্বে সমাগন্ত্ৰা, ‘‘ভন্তে, কস্মা ত্ৰং অম্হে অনাথে কত্ৰা পব্বজিতো’’তি পরিদেৰিংসু. থেরো তে ঞাতিপমুখে মনুস্সে পরিদেৰন্তে দিস্ৰা তেসং অত্তনো পব্বজ্জকারণৰিভাৰনমুখেন ধম্মং কথেন্তো –

২৫৫. ‘‘সুণাথ ঞাতযো সব্বে, যাৰন্তেত্থ সমাগতা;

ধম্মং ৰো দেসযিস্সামি, দুক্খা জাতি পুনপ্পুনং.

২৫৬. ‘‘আরম্ভথ নিক্কমথ, যুঞ্জথ বুদ্ধসাসনে;

ধুনাথ মচ্চুনো সেনং, নল়াগারংৰ কুঞ্জরো.

২৫৭. ‘‘যো ইমস্মিং ধম্মৰিনযে, অপ্পমত্তো ৰিহস্সতি;

পহায জাতিসংসারং, দুক্খস্সন্তং করিস্সতী’’তি. – তিস্সো গাথা অভাসি;

তত্থ সুণাথাতি নিসামেথ, ইদানি মযা ৰুচ্চমানং ওহিতসোতা সোতদ্ৰারানুসারেন উপধারেথাতি অত্থো. ঞাতযোতি ঞাতী পমুখে কত্ৰা তেসং সব্বেসং আলপনং, তেনাহ ‘‘সব্বে যাৰন্তেত্থ সমাগতা’’তি, যাৰন্তো যত্তকা এত্থ সমাগমে, এতিস্সং ৰা মম পব্বজ্জায সমাগতাতি অত্থো.

ইদানি যং সন্ধায ‘‘সুণাথা’’তি সৰনাণত্তিকৰচনং কতং, তং ‘‘ধম্মং ৰো দেসযিস্সামী’’তি পটিজানিত্ৰা ‘‘দুক্খা জাতি পুনপ্পুন’’ন্তিআদিনা দেসেতুং আরভি. তত্থ দুক্খা জাতি পুনপ্পুনন্তি জাতি নামেসা গব্ভোক্কন্তিমূলকাদিভেদস্স জরাদিভেদস্স চ অনেকৰিহিতস্স দুক্খস্স অধিট্ঠানভাৰতো দুক্খা. সা পুনপ্পুনং পৰত্তমানা অতিৰিয দুক্খা.

তস্সা পন জাতিযা সমতিক্কমনত্থং উস্সাহো করণীযোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘আরম্ভথা’’তিআদি. তত্থ আরম্ভথাতি আরম্ভধাতুসঙ্খাতং ৰীরিযং করোথ. নিক্কমথাতি কোসজ্জপক্খতো নিক্খন্তত্তা নিক্কমধাতুসঙ্খাতং তদুত্তরিং ৰীরিযং করোথ. যুঞ্জথ বুদ্ধসাসনেতি যস্মা সীলসংৰরো ইন্দ্রিযেসু গুত্তদ্ৰারতা ভোজনে মত্তঞ্ঞুতা সতিসম্পজঞ্ঞন্তি ইমেসু ধম্মেসু পতিট্ঠিতানং জাগরিযানুযোগৰসেন আরম্ভনিক্কমধাতুযো সম্পজ্জন্তি, তস্মা তথাভূতা সমথৰিপস্সনাসঙ্খাতে অধিসীলসিক্খাদিসঙ্খাতে ৰা ভগৰতো সাসনে যুত্তপ্পযুত্তা হোথ. ধুনাথ মচ্চুনো সেনং, নল়াগারংৰ কুঞ্জরোতি এৰং পটিপজ্জন্তা চ তেধাতুইস্সরস্স মচ্চুরাজস্স ৰসং সত্তে নেতীতি তস্স সেনাসঙ্খাতং অবলং দুব্বলং যথা নাম থামবলূপপন্নো কুঞ্জরো নল়েহি কতং অগারং খণেনেৰ ৰিদ্ধংসেতি, এৰমেৰ কিলেসগণং ধুনাথ ৰিধমথ ৰিদ্ধংসেথাতি অত্থো.

এৰং পন বুদ্ধসাসনে উস্সাহং করোন্তস্স একংসিকো জাতিদুক্খস্স সমতিক্কমোতি দস্সেন্তো ‘‘যো ইমস্মি’’ন্তিআদিনা ততিযং গাথমাহ. তং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

অভিভূতত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.