৯. ভারদ্ৰাজত্থেরগাথাৰণ্ণনা
নদন্তি এৰং সপ্পঞ্ঞাতি আযস্মতো ভারদ্ৰাজত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ইতো একতিংসে কপ্পে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৰসং সুমনং নাম পচ্চেকবুদ্ধং পিণ্ডায চরন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসো পরিপক্কং ৰল্লিকারফলং অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে রাজগহে ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৰা গোত্তনামেন ভারদ্ৰাজোত্ৰেৰ পঞ্ঞাযিত্থ. সো ৰযপ্পত্তো ঘরাৰাসং ৰসন্তো একপুত্তং লভি. তস্স ‘‘কণ্হদিন্নো’’তি নামং অকাসি. তস্স ৰিঞ্ঞুতং পত্তকালে ‘‘তাত, অসুকস্স নাম আচরিযস্স সন্তিকে সিপ্পং সিক্খিত্ৰা এহী’’তি তং তক্কসিলং পেসেসি. সো গচ্ছন্তো অন্তরামগ্গে সত্থু সাৰকং অঞ্ঞতরং মহাথেরং কল্যাণমিত্তং লভিত্ৰা তস্স সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা কতপুব্বকিচ্চো ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তো নচিরস্সেৰ অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ২.৪৮.৬৬-৭০) –
‘‘সুমনো নাম সম্বুদ্ধো, তক্করাযং ৰসী তদা;
ৰল্লিকারফলং গয্হ, সযম্ভুস্স অদাসহং.
‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, ফলদানস্সিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অথস্স পিতা ভারদ্ৰাজো ৰেল়ুৰনে ৰিহরন্তং ভগৰন্তং উপসঙ্কমিত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা পব্বজিত্ৰা নচিরস্সেৰ অরহত্তং সচ্ছাকাসি. অথ পুত্তো সত্থারং ৰন্দিতুং রাজগহং আগতো সত্থু সন্তিকে নিসিন্নং পিতরং দিস্ৰা তুট্ঠচিত্তো ‘‘পিতাপি খো মে পব্বজিতো, কিং নু খো তেন পব্বজ্জাকিচ্চং মত্থকং পাপিত’’ন্তি ৰীমংসন্তো খীণাসৰভাৰং ঞত্ৰা তং সীহনাদং নদাপেতুকামো, ‘‘সাধু, খো তুম্হেহি কতং পব্বজন্তেহি, পব্বজ্জাকিচ্চং পন মত্থকং পাপিত’’ন্তি পুচ্ছি. ভারদ্ৰাজো পুত্তস্স অধিগমং দীপেন্তো –
১৭৭. ‘‘নদন্তি এৰং সপ্পঞ্ঞা, সীহাৰ গিরিগব্ভরে;
ৰীরা ৰিজিতসঙ্গামা, জেত্ৰা মারং সৰাহনং.
১৭৮. ‘‘সত্থা চ পরিচিণ্ণো মে, ধম্মো সঙ্ঘো চ পূজিতো;
অহঞ্চ ৰিত্তো সুমনো, পুত্তং দিস্ৰা অনাসৰ’’ন্তি. – গাথাদ্ৰযং অভাসি;
তত্থ নদন্তীতি যথাভুচ্চগুণাভিব্যাহারৰসেন অভীতনাদং নদন্তি গজ্জন্তি. এৰন্তি ইদানি ৰত্তব্বাকারদস্সনং. সপ্পঞ্ঞাতি অগ্গমগ্গপঞ্ঞাধিগমেন সব্বপঞ্ঞাধিগমেন সব্বপঞ্ঞাৰেপুল্লপ্পত্তা. ৰীরাতি চতুব্বিধসম্মপ্পধানৰীরিযসম্পন্নতায ৰীরা, ততো এৰ অনৰসেসসংকিলেসপক্খনিম্মথনেন সৰাহনং কিলেসমারং অভিসঙ্খারমারং দেৰপুত্তমারঞ্চ জেত্ৰা সব্বসো ৰিজিতসঙ্গামা নদন্তি সপ্পঞ্ঞাতি সম্বন্ধো.
এৰং ৰিজেতব্বৰিজযেন সীহনাদং দস্সেত্ৰা ইদানি আরাধেতব্বসমারাধনেন ইচ্ছিতব্বসিদ্ধিযা চ তং দস্সেতুং, ‘‘সত্থা চ পরিচিণ্ণো মে’’তি দুতিযং গাথমাহ. তত্থ সত্থা চ পরিচিণ্ণো মেতি মম সত্থা সম্মাসম্বুদ্ধো যথানুসিট্ঠং ওৰাদানুসাসনীকরণেন মযা পরিচিণ্ণো উপাসিতো, ন ধম্মাধিকরণং ৰিসোসিতোতি অধিপ্পাযো. ধম্মো সঙ্ঘো চ পূজিতোতি নৰৰিধোপি লোকুত্তরধম্মো, যথাপটিপত্তিযাগতমগ্গানুপ্পত্তিযা সীলদিট্ঠিসামঞ্ঞগমনেন অরিযসঙ্ঘো চ মযা পূজিতো মানিতো. অহঞ্চ ৰিত্তো সুমনো, পুত্তং দিস্ৰা অনাসৰন্তি মম পুত্তং অনাসৰং সব্বসো খীণাসৰং দিস্ৰা দস্সনহেতু অহম্পি ৰিত্তো নিরামিসায পীতিযা তুট্ঠো, ততোযেৰ নিরামিসেন সোমনস্সেন সুমনো জাতোতি অত্থো.
ভারদ্ৰাজত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.