৭. তিস্সত্থেরগাথাৰণ্ণনা

বহূ সপত্তে লভতীতি আযস্মতো তিস্সত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং উপচিনন্তো পিযদস্সিস্স ভগৰতো কালে ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো সিপ্পেসু নিপ্ফত্তিং গন্ত্ৰা কামেসু আদীনৰং দিস্ৰা ঘরাৰাসং পহায তাপসপব্বজ্জং পব্বজিত্ৰা অরঞ্ঞাযতনে সালৰনে অস্সমং কারেত্ৰা ৰসতি. ভগৰা তস্স অনুগ্গণ্হনত্থং অস্সমস্স অৰিদূরে সালৰনে নিরোধং সমাপজ্জিত্ৰা নিসীদি. সো অস্সমতো নিক্খমিত্ৰা ফলাফলত্থায গচ্ছন্তো ভগৰন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসো চত্তারো দণ্ডে ঠপেত্ৰা ভগৰতো উপরি পুপ্ফিতাহি সালসাখাহি সাখামণ্ডপং কত্ৰা সত্তাহং নৰনৰেহি সালপুপ্ফেহি ভগৰন্তং পূজেন্তো অট্ঠাসি বুদ্ধারম্মণং পীতিং অৰিজহন্তো. সত্থা সত্তাহস্স অচ্চযেন নিরোধতো ৰুট্ঠহিত্ৰা ভিক্খুসঙ্ঘং চিন্তেসি. তাৰদেৰ সতসহস্সমত্তা খীণাসৰা সত্থারং পরিৰারেসুং. ভগৰা তস্স ভাৰিনিং সম্পত্তিং ৰিভাৰেন্তো অনুমোদনং ৰত্ৰা পক্কামি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰলোকে নিব্বত্তিত্ৰা অপরাপরং সুগতীসুযেৰ সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে রাজগহে ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৰা তিস্সোতি লদ্ধনামো ৰযপ্পত্তো তিণ্ণং ৰেদানং পারগূ হুত্ৰা পঞ্চমত্তানি মাণৰকসতানি মন্তে ৰাচেন্তো লাভগ্গযসগ্গপ্পত্তো হুত্ৰা সত্থু রাজগহগমনে বুদ্ধানুভাৰং দিস্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা নচিরস্সেৰ অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ২.৪৯.১৯০-২২০) –

‘‘অজ্ঝোগাহেত্ৰা সালৰনং, সুকতো অস্সমো মম;

সালপুপ্ফেহি সঞ্ছন্নো, ৰসামি ৰিপিনে তদা.

‘‘পিযদস্সী চ ভগৰা, সযম্ভূ অগ্গপুগ্গলো;

ৰিৰেককামো সম্বুদ্ধো, সালৰনমুপাগমি.

‘‘অস্সমা অভিনিক্খম্ম, পৰনং অগমাসহং;

মূলফলং গৰেসন্তো, আহিণ্ডামি ৰনে তদা.

‘‘তত্থদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, পিযদস্সিং মহাযসং;

সুনিসিন্নং সমাপন্নং, ৰিরোচন্তং মহাৰনে.

‘‘চতুদণ্ডে ঠপেত্ৰান, বুদ্ধস্স উপরী অহং;

মণ্ডপং সুকতং কত্ৰা, সালপুপ্ফেহি ছাদযিং.

‘‘সত্তাহং ধারযিত্ৰান, মণ্ডপং সালছাদিতং;

তত্থ চিত্তং পসাদেত্ৰা, বুদ্ধসেট্ঠমৰন্দহং.

‘‘ভগৰা তম্হি সমযে, ৰুট্ঠহিত্ৰা সমাধিতো;

যুগমত্তং পেক্খমানো, নিসীদি পুরিসুত্তমো.

‘‘সাৰকো ৰরুণো নাম, পিযদস্সিস্স সত্থুনো;

ৰসীসতসহস্সেহি, উপগচ্ছি ৰিনাযকং.

‘‘পিযদস্সী চ ভগৰা, লোকজেট্ঠো নরাসভো;

ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৰান, সিতং পাতুকরী জিনো.

‘‘অনুরুদ্ধো উপট্ঠাকো, পিযদস্সিস্স সত্থুনো;

একংসং চীৰরং কত্ৰা, অপুচ্ছিত্থ মহামুনিং.

‘‘কো নু খো ভগৰা হেতু, সিতকম্মস্স সত্থুনো;

কারণে ৰিজ্জমানম্হি, সত্থা পাতুকরে সিতং.

‘‘সত্তাহং সালচ্ছদনং, যো মে ধারেসি মাণৰো;

তস্স কম্মং সরিত্ৰান, সিতং পাতুকরিং অহং.

‘‘অনোকাসং ন পস্সামি, যত্থ পুঞ্ঞং ৰিপচ্চতি;

দেৰলোকে মনুস্সে ৰা, ওকাসোৰ ন সম্মতি.

‘‘দেৰলোকে ৰসন্তস্স, পুঞ্ঞকম্মসমঙ্গিনো;

যাৰতা পরিসা তস্স, সালচ্ছন্না ভৰিস্সতি.

‘‘তত্থ দিব্বেহি নচ্চেহি, গীতেহি ৰাদিতেহি চ;

রমিস্সতি সদা সন্তো, পুঞ্ঞকম্মসমাহিতো.

‘‘যাৰতা পরিসা তস্স, গন্ধগন্ধী ভৰিস্সতি;

সালস্স পুপ্ফৰস্সো চ, পৰস্সিস্সতি তাৰদে.

‘‘ততো চুতোযং মনুজো, মানুসং আগমিস্সতি;

ইধাপি সালচ্ছদনং, সব্বকালং ধরিস্সতি.

‘‘ইধ নচ্চঞ্চ গীতঞ্চ, সম্মতাল়সমাহিতং;

পরিৰারেস্সন্তি মং নিচ্চং, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘উগ্গচ্ছন্তে চ সূরিযে, সালৰস্সং পৰস্সতি;

পুঞ্ঞকম্মেন সংযুত্তং, ৰস্সতে সব্বকালিকং.

‘‘অট্ঠারসে কপ্পসতে, ওক্কাককুলসম্ভৰো;

গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৰিস্সতি.

‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদো, ওরসো ধম্মনিম্মিতো;

সব্বাসৰে পরিঞ্ঞায, নিব্বাযিস্সতিনাসৰো.

‘‘ধম্মং অভিসমেন্তস্স, সালচ্ছন্নং ভৰিস্সতি;

চিতকে ঝাযমানস্স, ছদনং তত্থ হেস্সতি.

‘‘ৰিপাকং কিত্তযিত্ৰান, পিযদস্সী মহামুনি;

পরিসায ধম্মং দেসেসি, তপ্পেন্তো ধম্মৰুট্ঠিযা.

‘‘তিংসকপ্পানি দেৰেসু, দেৰরজ্জমকারযিং;

সট্ঠি চ সত্তক্খত্তুঞ্চ, চক্কৰত্তী অহোসহং.

‘‘দেৰলোকা ইধাগন্ত্ৰা, লভামি ৰিপুলং সুখং;

ইধাপি সালচ্ছদনং, মণ্ডপস্স ইদং ফলং.

‘‘অযং পচ্ছিমকো ময্হং, চরিমো ৰত্ততে ভৰো;

ইধাপি সালচ্ছদনং, হেস্সতি সব্বকালিকং.

‘‘মহামুনিং তোসযিত্ৰা, গোতমং সক্যপুঙ্গৰং;

পত্তোম্হি অচলং ঠানং, হিত্ৰা জযপরাজযং.

‘‘অট্ঠারসে কপ্পসতে, যং বুদ্ধমভিপূজযিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

সো অরহত্তং পন পত্ৰা ৰিসেসতো লাভগ্গযসগ্গপ্পত্তো অহোসি. তত্থ কেচি পুথুজ্জনভিক্খূ থেরস্স লাভসক্কারং দিস্ৰা বালভাৰেন অসহনাকারং পৰেদেসুং. থেরো তং ঞত্ৰা লাভসক্কারে আদীনৰং তত্থ অত্তনো অলগ্গভাৰঞ্চ পকাসেন্তো –

১৫৩. ‘‘বহূ সপত্তে লভতি, মুণ্ডো সঙ্ঘাটিপারুতো;

লাভী অন্নস্স পানস্স, ৰত্থস্স সযনস্স চ.

১৫৪. ‘‘এতমাদীনৰং ঞত্ৰা, সক্কারেসু মহব্ভযং;

অপ্পলাভো অনৰস্সুতো, সতো ভিক্খু পরিব্বজে’’তি. –

গাথাদ্ৰযং অভাসি.

তস্সত্থো – সিখম্পি অসেসেত্ৰা মুণ্ডিতকেসতায মুণ্ডো, ছিন্দিত্ৰা সঙ্ঘাটিতকাসাৰধারিতায সঙ্ঘাটিপারুতো, এৰং ৰেৰণ্ণিযং অজ্ঝুপগতো পরাযত্তৰুত্তিকো পব্বজিতো সচে অন্নপানাদীনং লাভী হোতি, সোপি বহূ সপত্তে লভতি, তস্স উসূযন্তা বহূ সম্ভৰন্তি. তস্মা এতং এৰরূপং লাভসক্কারেসুমহব্ভযং ৰিপুলভযং আদীনৰং দোসং ৰিদিত্ৰা অপ্পিচ্ছতং সন্তোসঞ্চ হদযে ঠপেত্ৰা অনৰজ্জুপ্পাদস্সাপি উপ্পন্নস্স লাভস্স পরিৰজ্জনেন অপ্পলাভো, ততো এৰ তত্থ তণ্হাৰস্সুতাভাৰেন অনৰস্সুতো, সংসারে ভযস্স ইক্খনতো ভিন্নকিলেসতায ৰা ভিক্খু সন্তুট্ঠিট্ঠানীযস্স সতিসম্পজঞ্ঞস্স ৰসেন সতো হুত্ৰা পরিব্বজে চরেয্য ৰিহরেয্যাতি. তং সুত্ৰা তে ভিক্খূ তাৰদেৰ থেরং খমাপেসুং.

তিস্সত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.