৬. সেলত্থেরগাথাৰণ্ণনা
পরিপুণ্ণকাযোতিআদিকা আযস্মতো সেলত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযং কির পদুমুত্তরভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো গণপামোক্খো হুত্ৰা তীণি পুরিসসতানি সমাদপেত্ৰা তেহি সদ্ধিং সত্থু গন্ধকুটিং কারেত্ৰা কতপরিযোসিতায গন্ধকুটিযা সভিক্খুসঙ্ঘস্স ভগৰতো মহাদানং পৰত্তেত্ৰা সত্থারং ভিক্খূ চ তিচীৰরেন অচ্ছাদেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন একং বুদ্ধন্তরং দেৰলোকে এৰ ৰসিত্ৰা ততো চুতো দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে অঙ্গুত্তরাপেসু আপণে নাম ব্রাহ্মণগামে ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৰা সেলোতি লদ্ধনামো অহোসি. সো ৰযপ্পত্তো তীসু ৰেদেসু, ব্রাহ্মণসিপ্পেসু চ নিপ্ফত্তিং গন্ত্ৰা তীণি মাণৰকসতানি মন্তে ৰাচেন্তো আপণে পটিৰসতি. তেন চ সমযেন সত্থা সাৰত্থিতো নিক্খমিত্ৰা অড্ঢতেল়সহি ভিক্খুসতেহি সদ্ধিং অঙ্গুত্তরাপেসু চারিকং চরন্তো সেলস্স, অন্তেৰাসিকানঞ্চ ঞাণপরিপাকং দিস্ৰা অঞ্ঞতরস্মিং ৰনসণ্ডে ৰিহরতি. অথ কেণিযো নাম জটিলো সত্থু আগমনং সুত্ৰা তত্থ গন্ত্ৰা সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন সত্থারং স্ৰাতনায নিমন্তেত্ৰা সকে অস্সমে পহূতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদেতি. তস্মিঞ্চ সমযে সেলো ব্রাহ্মণো সদ্ধিং তীহি মাণৰকসতেহি জঙ্ঘাৰিহারং অনুৰিচরন্তো কেণিযস্স অস্সমং পৰিসিত্ৰা জটিলে কট্ঠফালনুদ্ধনসম্পাদনাদিনা দানূপকরণং সজ্জেন্তে দিস্ৰা, ‘‘কিং নু খো তে, কেণিয, মহাযঞ্ঞো পচ্চুপট্ঠিতো’’তিআদিং পুচ্ছিত্ৰা তেন ‘‘বুদ্ধো ভগৰা মযা স্ৰাতনায নিমন্তিতো’’তি ৰুত্তে ‘‘বুদ্ধো’’তি ৰচনং সুত্ৰাৰ হট্ঠো উদগ্গো পীতিসোমনস্সজাতো তাৰদেৰ মাণৰকেহি সদ্ধিং সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা কতপটিসন্থারো একমন্তং নিসিন্নো ভগৰতো কাযে বাত্তিংসমহাপুরিসলক্খণানি দিস্ৰা ‘‘ইমেহি লক্খণেহি সমন্নাগতো রাজা ৰা হোতি চক্কৰত্তী, বুদ্ধো ৰা লোকে ৰিৰট্টচ্ছদো, অযং পন পব্বজিতো, নো চ খো নং জানামি ‘বুদ্ধো ৰা, নো ৰা’, সুতং খো পন মেতং ব্রাহ্মণানং ৰুদ্ধানং মহল্লকানং আচরিযপাচরিযানং ভাসমানানং ‘যে তে ভৰন্তি অরহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা, তে সকে ৰণ্ণে ভঞ্ঞমানে অত্তানং পাতুকরোন্তী’তি অসম্মাসম্বুদ্ধো হি সম্মুখে ঠত্ৰা বুদ্ধগুণেহি অভিত্থৰীযমানো সারজ্জতি মঙ্কুভাৰং আপজ্জতি অৰেসারজ্জপ্পত্ততায অননুযোগক্খমত্তা, যংনূনাহং সমণং গোতমং সম্মুখা সারুপ্পাহি গাথাহি অভিত্থৰেয্য’’ন্তি এৰং পন চিন্তেত্ৰা –
৮১৮. ‘‘পরিপুণ্ণকাযো সুরুচি, সুজাতো চারুদস্সনো;
সুৰণ্ণৰণ্ণোসি ভগৰা, সুসুক্কদাঠোসি ৰীরিযৰা.
৮১৯. ‘‘নরস্স হি সুজাতস্স, যে ভৰন্তি ৰিযঞ্জনা;
সব্বে তে তৰ কাযস্মিং, মহাপুরিসলক্খণা.
৮২০. ‘‘পসন্ননেত্তো সুমুখো, ব্রহা উজু পতাপৰা;
মজ্ঝে সমণসঙ্ঘস্স, আদিচ্চোৰ ৰিরোচসি.
৮২১. ‘‘কল্যাণদস্সনো ভিক্খু, কঞ্চনসন্নিভত্তচো;
কিং তে সমণভাৰেন, এৰং উত্তমৰণ্ণিনো.
৮২২. ‘‘রাজা অরহসি ভৰিতুং, চক্কৰত্তী রথেসভো;
চাতুরন্তো ৰিজিতাৰী, জম্বুসণ্ডস্স ইস্সরো.
৮২৩. ‘‘খত্তিযা ভোগী রাজানো, অনুযন্তা ভৰন্তি তে;
রাজাভিরাজা মনুজিন্দো, রজ্জং কারেহি গোতমা’’তি. –
ছহি গাথাহি ভগৰন্তং অভিত্থৰি.
তত্থ পরিপুণ্ণকাযোতি অভিব্যত্তরূপানং দ্ৰত্তিংসায মহাপুরিসলক্খণানং পরিপুণ্ণতায অহীনঙ্গপচ্চঙ্গতায চ পরিপুণ্ণসরীরো. সুরুচীতি সুন্দরসরীরপ্পভো. সুজাতোতি আরোহপরিণাহসম্পত্তিযা, সণ্ঠানসম্পত্তিযা চ সুনিব্বত্তো. চারুদস্সনোতি সুচিরম্পি পস্সন্তানং অতিত্তিজনকং অপ্পটিক্কূলং রমণীযং চারু এৰ দস্সনং অস্সাতি চারুদস্সনো. কেচি পনাহু ‘‘চারুদস্সনোতি সুন্দরনেত্তো’’তি. সুৰণ্ণৰণ্ণোতি সুৰণ্ণসদিসৰণ্ণো. অসীতি ভৰসি, ইদং পদং ‘‘পরিপুণ্ণকাযো অসী’’তিআদিনা সব্বপদেহি যোজেতব্বং. সুসুক্কদাঠোতি সুট্ঠু সুক্কদাঠো. ভগৰতো হি দাঠাহি চন্দকিরণা ৰিয ধৰলরস্মিযো নিচ্ছরন্তি. ৰীরিযৰাতি ৰীরিযপারমীপারিপূরিযা চতুরঙ্গসমন্নাগতৰীরিযাধিট্ঠানতো চতুব্বিধস্স সম্মপ্পধানস্স সম্পত্তিযা চ অতিসযযুত্তো.
নরস্স হি সুজাতস্সাতি সমতিংসায পারমীনং, অরিযস্স ৰা চক্কৰত্তীৰত্তস্স পরিপূরিতত্তা সুট্ঠু সম্মদেৰ জাতস্স নরস্স, মহাপুরিসস্সাতি অত্থো. সব্বে তেতি যে মহাপুরিসভাৰং লোকে অগ্গপুগ্গলভাৰং ব্যঞ্জযন্তীতি ব্যঞ্জনাতি লদ্ধৰোহারসুপ্পতিট্ঠিতপাদতাদিবাত্তিংসমহাপুরিসলক্খণসঙ্খাতা তম্বনখতুঙ্গনখতাদিঅসীতিঅনুব্যঞ্জনসঙ্খাতা চ রূপগুণা, তে অনৰসেসা, তৰ কাযস্মিং সন্তীতি ৰচনসেসো.
মহাপুরিসলক্খণাতি পুব্বে ৰুত্তব্যঞ্জনানেৰ ৰচনন্তরেন নিগমেন্তো আহ.
ইদানি তেসু লক্খণেসু অত্তনা অভিরুচিতেহি লক্খণেহি ভগৰন্তং থোমেন্তো ‘‘পসন্ননেত্তো’’তিআদিমাহ. ভগৰা হি পঞ্চ ৰণ্ণপসাদসম্পত্তিযা পসন্ননেত্তো. পরিপুণ্ণচন্দমণ্ডলসদিসমুখতায সুমুখো. আরোহপরিণাহসম্পত্তিযা ব্রহা. ব্রহ্মুজুগত্ততায উজু. জুতিমন্ততায পতাপৰা.
ইদানি তমেৰ পতাপৰন্ততং আদিচ্চূপমায ৰিভাৰেন্তো ‘‘মজ্ঝে সমণসঙ্ঘস্সা’’তিআদিমাহ. তত্থ আদিচ্চোৰ ৰিরোচসীতি যথা আদিচ্চো উগ্গচ্ছন্তো সব্বং তমগতং ৰিধমেত্ৰা আলোকং করোন্তো ৰিরোচতি, এৰং ত্ৰম্পি অন্তো চেৰ বহি চ সব্বং অৰিজ্জাতমং ৰিদ্ধংসেত্ৰা ঞাণালোকং করোন্তো ৰিরোচসি.
দস্সনীযরূপতায অঙ্গীগতানং দস্সনসম্পত্তীনং আৰহনতো, কল্যাণেহি পঞ্চহি দস্সনেহি সমন্নাগতত্তা চ কল্যাণদস্সনো. উত্তমৰণ্ণিনোতি উত্তমৰণ্ণসম্পন্নস্স.
চক্কৰত্তীতি চক্করতনং ৰত্তেতি, চতূহি সম্পত্তিচক্কেহি ৰত্তেতি, তেহি চ পরে ৰত্তেতি. পরহিতায ইরিযাপথচক্কানং ৰত্তো এতস্মিং অত্থীতি চক্কৰত্তী. অথ ৰা চতূহি অচ্ছরিযধম্মেহি চ সঙ্গহৰত্থূহি চ সমন্নাগমেন পরেহি অনভিভৰনীযস্স আণাচক্কস্স ৰত্তো এতস্মিং অত্থীতিপি চক্কৰত্তী. রথেসভোতি রথিকেসু আজানীযউসভপুরিসো, মহারথিকোতি অত্থো. চাতুরন্তোতি চতুসমুদ্দন্তায পথৰিযা ইস্সরো. ৰিজিতাৰীতি ৰিজিতৰিজযো. জম্বুসণ্ডস্সাতি জম্বুদীপস্স, পাকটেন হি ইস্সরিযানি দস্সেন্তো এৰমাহ. চক্কৰত্তী পন সপরিত্তদীপানং চতুন্নম্পি মহাদীপানং ইস্সরোৰ.
খত্তিযাতি জাতিখত্তিযা. ভোগীতি ভোগিযা. রাজানোতি যে কেচি রজ্জং কারেন্তা. অনুযন্তাতি অনুগামিনো সেৰকা. রাজাভিরাজাতি রাজূনং পূজনীযো রাজা হুত্ৰা, চক্কৰত্তীতি অধিপ্পাযো. মনুজিন্দোতি মনুস্সাধিপতি, মনুস্সানং পরমিস্সরোতি অত্থো.
এৰং সেলেন ৰুত্তে ভগৰা ‘‘যে তে ভৰন্তি অরহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা, তে সকে ৰণ্ণে ভঞ্ঞমানে অত্তানং পাতুকরোন্তী’’তি ইমং সেলস্স মনোরথং পূরেন্তো –
৮২৪. ‘‘রাজাহমস্মি সেল, (সেলাতি ভগৰা) ধম্মরাজা অনুত্তরো;
ধম্মেন চক্কং ৰত্তেমি, চক্কং অপ্পটিৰত্তিয’’ন্তি. – ইমং গাথমাহ;
তত্রাযং অধিপ্পাযো – যং মং ত্ৰং, সেল, যাচসি, ‘‘রাজা অরহসি ভৰিতুং চক্কৰত্তী’’তি, এত্থ অপ্পোস্সুক্কো হোহি, রাজাহমস্মি, সতি চ রাজত্তে যথা অঞ্ঞো রাজা সমানোপি যোজনসতং ৰা অনুসাসতি, দ্ৰে তীণি চত্তারি পঞ্চ যোজনসতানি ৰা যোজনসহস্সং ৰা চক্কৰত্তী হুত্ৰাপি চতুদীপপরিযন্তমত্তং ৰা, নাহমেৰং পরিচ্ছিন্নৰিসযো. অহঞ্হি ধম্মরাজা অনুত্তরো ভৰগ্গতো অৰীচিপরিযন্তং কত্ৰা তিরিযং অপরিমেয্যলোকধাতুযো অনুসাসামি. যাৰতা হি অপদাদিভেদা সত্তা, অহং তেসং অগ্গো. ন হি মে কোচি সীলেন ৰা…পে… ৰিমুত্তিঞাণদস্সনেন ৰা সদিসো নত্থি, কুতো ভিয্যো. স্ৰাহং এৰং ধম্মরাজা অনুত্তরো, অনুত্তরেনেৰ চতুসতিপট্ঠানাদিভেদবোধিপক্খিযসঙ্খাতেন ধম্মেন চক্কং ৰত্তেমি, ‘‘ইদং পজহথ, ইদং উপসম্পজ্জ ৰিহরথা’’তিআদিনা আণাচক্কং. ‘‘ইদং খো পন, ভিক্খৰে, দুক্খং অরিযসচ্চ’’ন্তিআদিনা (মহাৰ. ১৪; সং. নি. ৫.১০৮১) পরিযত্তিধম্মেন ধম্মচক্কমেৰ ৰা. চক্কং অপ্পটিৰত্তিযন্তি যং চক্কং অপ্পটিৰত্তিযং হোতি সমণেন ৰা…পে… কেনচি ৰা লোকস্মিন্তি.
এৰং অত্তানমাৰিকরোন্তং ভগৰন্তং দিস্ৰা পীতিসোমনস্সজাতো সেলো পুন দল়্হীকরণত্থং –
৮২৫. ‘‘সম্বুদ্ধো পটিজানাসি, (ইতি সেলো ব্রাহ্মণো) ধম্মরাজা অনুত্তরো;
ধম্মেন চক্কং ৰত্তেমি, ইতি ভাসথ গোতম.
৮২৬. ‘‘কো নু সেনাপতি ভোতো, সাৰকো সত্থুরন্ৰযো;
কো তেতমনুৰত্তেতি, ধম্মচক্কং পৰত্তিত’’ন্তি. – গাথাদ্ৰযমাহ;
তত্থ কো নু সেনাপতীতি ধম্মরঞ্ঞো ভোতো ধম্মেন পৰত্তিতস্স চক্কস্স অনুপৰত্তনকো সেনাপতি কো নূতি পুচ্ছি.
তেন চ সমযেন ভগৰতো দক্খিণপস্সে আযস্মা সারিপুত্তো নিসিন্নো হোতি, সুৰণ্ণপুঞ্জো ৰিয সিরিযা সোভমানো. তং দস্সেন্তো ভগৰা –
৮২৭. ‘‘মযা পৰত্তিতং চক্কং, (সেলাতি ভগৰা) ধম্মচক্কং অনুত্তরং;
সারিপুত্তো অনুৰত্তেতি, অনুজাতো তথাগত’’ন্তি. – গাথমাহ;
তত্থ অনুজাতো তথাগতন্তি, তথাগতং অনুজাতো, তথা গতেন হেতুনা অরিযায জাতিযা জাতোতি অত্থো.
এৰং ‘‘কো নু সেনাপতি ভোতো’’তি সেলেন ৰুত্তপঞ্হং ব্যাকরিত্ৰা যং সেলো আহ ‘‘সম্বুদ্ধো পটিজানাসী’’তি তত্থ নং নিক্কঙ্খং কাতুকামো ‘‘নাহং পটিঞ্ঞামত্তেনেৰ পটিজানামি, অপি চাহং ইমিনা কারণেন বুদ্ধো’’তি ঞাপেতুং –
৮২৮. ‘‘অভিঞ্ঞেয্যং অভিঞ্ঞাতং, ভাৰেতব্বঞ্চ ভাৰিতং;
পহাতব্বং পহীনং মে, তস্মা বুদ্ধোস্মি ব্রাহ্মণা’’তি. – গাথমাহ;
তত্থ অভিঞ্ঞেয্যন্তি চত্তারি সচ্চানি চত্তারি অরিযসচ্চানি. চতুন্নঞ্হি সচ্চানং অরিযসচ্চানঞ্চ সামঞ্ঞগ্গহণমেতং যদিদং অভিঞ্ঞেয্যন্তি. তত্থ অরিযসচ্চেসু যং ভাৰেতব্বং মগ্গসচ্চং, যঞ্চ পহাতব্বং সমুদযসচ্চং, তদুভযগ্গহণেন তেসং ফলভূতানি নিরোধসচ্চদুক্খসচ্চানিপি গহিতানেৰ হোন্তি হেতুগ্গহণেনেৰ ফলসিদ্ধিতো. তেন তত্থ ‘‘সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, পরিঞ্ঞেয্যং পরিঞ্ঞাত’’ন্তি ইদম্পি ৰুত্তমেৰ হোতি. ‘‘অভিঞ্ঞেয্যং অভিঞ্ঞাত’’ন্তি ৰা ইমিনা চ সব্বস্সপি ঞেয্যস্স অভিঞ্ঞাতসম্বুদ্ধভাৰং উদ্দেসৰসেন পকাসেত্ৰা তদেকদেসং নিদ্দেসৰসেন দস্সেন্তো ‘‘ভাৰেতব্বঞ্চ ভাৰিত’’ন্তিআদিমাহ. অথ ৰা ‘‘ভাৰেতব্বং ভাৰিতং, পহাতব্বং পহীন’’ন্তি ইমিনা অত্তনো ঞাণপহানসম্পদাকিত্তনমুখেন তংমূলকত্তা সব্বেপি বুদ্ধগুণা কিত্তিতা হোন্তীতি আহ ‘‘তস্মা বুদ্ধোস্মি, ব্রাহ্মণা’’তি. অভিঞ্ঞেয্যঅভিঞ্ঞাতগ্গহণেন হি সব্বসো ৰিজ্জাৰিমুত্তীনং গহিতত্তা সফলং চতুসচ্চভাৰং সদ্ধিং হেতুসম্পত্তিযা দস্সেন্তো বুজ্ঝিতব্বং সব্বং বুজ্ঝিত্ৰা বুদ্ধো জাতোস্মীতি ঞাযেন হেতুনা অত্তনো বুদ্ধভাৰং ৰিভাৰেতি.
এৰং নিপ্পরিযাযেন অত্তানং পাতুকরিত্ৰা অত্তনি কঙ্খাৰিতরণত্থং ব্রাহ্মণং উস্সাহেন্তো –
৮২৯. ‘‘ৰিনযস্সু মযি কঙ্খং, অধিমুচ্চস্সু ব্রাহ্মণ;
দুল্লভং দস্সনং হোতি, সম্বুদ্ধানং অভিণ্হসো.
৮৩০. ‘‘যেসং ৰে দুল্লভো লোকে, পাতুভাৰো অভিণ্হসো;
সোহং ব্রাহ্মণ বুদ্ধোস্মি, সল্লকত্তো অনুত্তরো.
৮৩১. ‘‘ব্রহ্মভূতো অতিতুলো, মারসেনপ্পমদ্দনো;
সব্বামিত্তে ৰসে কত্ৰা, মোদামি অকুতোভযো’’তি. – গাথত্তযমাহ;
তত্থ ৰিনযস্সূতি ৰিনেহি ছিন্দ. কঙ্খন্তি ৰিচিকিচ্ছং. অধিমুচ্চস্সূতি অধিমোক্খং কর ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো’’তি সদ্দহ. দুল্লভং দস্সনং হোতি, সম্বুদ্ধানন্তি যতো কপ্পানং অসঙ্খ্যেয্যম্পি বুদ্ধসুঞ্ঞো লোকো হোতি. সল্লকত্তোতি, রাগাদিসল্লকত্তনো. ব্রহ্মভূতোতি সেট্ঠভূতো. অতিতুলোতি তুলং অতীতো, নিরুপমোতি অত্থো. মারসেনপ্পমদ্দনোতি ‘‘কামা তে পঠমা সেনা’’তি (সু. নি. ৪৩৮; মহানি. ২৮; চূল়নি. নন্দমাণৰপুচ্ছানিদ্দেস ৪৭) এৰং আগতায মারসেনায পমদ্দনো. সব্বামিত্তেতি খন্ধকিলেসাভিসঙ্খারমচ্চুদেৰপুত্তমারসঙ্খাতে সব্বপচ্চত্থিকে. ৰসে কত্ৰাতি অত্তনো ৰসে কত্ৰা. মোদামি অকুতোভযোতি কুতোচি নিব্ভযো সমাধিসুখেন, ফলনিব্বানসুখেন চ মোদামি.
এৰং ৰুত্তে সেলো ব্রাহ্মণো তাৰদেৰ ভগৰতি সঞ্জাতপসাদো পব্বজ্জাপেক্খো হুত্ৰা –
৮৩২. ‘‘ইদং ভোন্তো নিসামেথ, যথা ভাসতি চক্খুমা;
সল্লকত্তো মহাৰীরো, সীহোৰ নদতী ৰনে.
৮৩৩. ‘‘ব্রহ্মভূতং অতিতুলং, মারসেনপ্পমদ্দনং;
কো দিস্ৰা নপ্পসীদেয্য, অপি কণ্হাভিজাতিকো.
৮৩৪. ‘‘যো মং ইচ্ছতি অন্ৰেতু, যো ৰা নিচ্ছতি গচ্ছতু;
ইধাহং পব্বজিস্সামি, ৰরপঞ্ঞস্স সন্তিকে’’তি. –
গাথত্তযমাহ. যথা তং পরিপাকগতায উপনিস্সযসম্পত্তিযা চোদিযমানো.
তত্থ কণ্হাভিজাতিকোতি, নীচজাতিকো, তমোতমপরাযণভাৰে ঠিতো.
ততো তেপি মাণৰকা হেতুসম্পন্নতায তত্থেৰ পব্বজ্জাপেক্খা হুত্ৰা –
৮৩৫. ‘‘এতং চে রুচ্চতি ভোতো, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনং;
মযম্পি পব্বজিস্সাম, ৰরপঞ্ঞস্স সন্তিকে’’তি. –
গাথমাহংসু, যথা তং তেন সদ্ধিং কতাধিকারা কুলপুত্তা.
অথ সেলো তেসু মাণৰকেসু তুট্ঠচিত্তো তে দস্সেন্তো পব্বজ্জঞ্চ যাচমানো –
৮৩৬. ‘‘ব্রাহ্মণা তিসতা ইমে, যাচন্তি পঞ্জলীকতা;
ব্রহ্মচরিযং চরিস্সাম, ভগৰা তৰ সন্তিকে’’তি. – গাথমাহ;
ততো ভগৰা যস্মা সেলো হেট্ঠা ৰুত্তনযেন পদুমুত্তরস্স ভগৰতো কালে তেসংযেৰ তিণ্ণং পুরিসসতানং গণজেট্ঠো হুত্ৰা রোপিতকুসলমূলো, ইদানি পচ্ছিমভৰেপি তেসংযেৰ আচরিযো হুত্ৰা নিব্বত্তো, ঞাণঞ্চস্স তেসঞ্চ পরিপক্কং, এহিভিক্খুভাৰস্স চ উপনিস্সযো অত্থি, তস্মা তে সব্বেৰ এহিভিক্খুভাৰেন পব্বজ্জায পব্বাজেন্তো –
৮৩৭. ‘‘স্ৰাখাতং ব্রহ্মচরিযং, (সেলাতি ভগৰা) সন্দিট্ঠিকমকালিকং;
যত্থ অমোঘা পব্বজ্জা, অপ্পমত্তস্স সিক্খতো’’তি. – গাথমাহ;
তত্থ সন্দিট্ঠিকন্তি পচ্চক্খং. অকালিকন্তি মগ্গানন্তরফলুপ্পত্তিতো ন কালন্তরে পত্তব্বফলং. যত্থাতি যংনিমিত্তা. মগ্গব্রহ্মচরিযনিমিত্তা হি পব্বজ্জা অমোঘা অনিপ্ফলা, যত্থাতি ৰা যস্মিং সাসনে অপ্পমত্তস্স সতিৰিপ্পৰাসরহিতস্স তীসু সিক্খাসু সিক্খতো.
এৰঞ্চ ৰত্ৰা ‘‘এথ, ভিক্খৰো’’তি ভগৰা অৰোচ. তাৰদেৰ তে সব্বে ইদ্ধিমযপত্তচীৰরধরা হুত্ৰা সট্ঠিৰস্সিকত্থেরা ৰিয ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পরিৰারেসুং. সো এৰং পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তো সত্তমে দিৰসে সপরিসো অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.৪০.২০৮-৩০৩) –
‘‘নগরে হংসৰতিযা, ৰীথিসামী অহোসহং;
মম ঞাতী সমানেত্ৰা, ইদং ৰচনমব্রৰিং.
‘‘বুদ্ধো লোকে সমুপ্পন্নো, পুঞ্ঞক্খেত্তো অনুত্তরো;
আসি সো সব্বলোকস্স, আহুতীনং পটিগ্গহো.
‘‘খত্তিযা নেগমা চেৰ, মহাসালা চ ব্রাহ্মণা;
পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘হত্থারোহা অনীকট্ঠা, রথিকা পত্তিকারকা;
পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘উগ্গা চ রাজপুত্তা চ, ৰেসিযানা চ ব্রাহ্মণা;
পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘আল়ারিকা কপ্পকা চ, ন্হাপকা মালকারকা;
পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘রজকা পেসকারা চ, চম্মকারা চ ন্হাপিতা;
পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘উসুকারা ভমকারা, চম্মকারা চ তচ্ছকা;
পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘কম্মারা সোণ্ণকারা চ, তিপুলোহকরা তথা;
পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘ভতকা চেটকা চেৰ, দাসকম্মকরা বহূ;
যথাসকেন থামেন, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘উদহারা কট্ঠহারা, কস্সকা তিণহারকা;
যথাসকেন থামেন, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘পুপ্ফিকা মালিকা চেৰ, পণ্ণিকা ফলহারকা;
যথাসকেন থামেন, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘গণিকা কুম্ভদাসী চ, পূৰিকা মচ্ছিকাপি চ;
যথাসকেন থামেন, পূগধম্মং অকংসু তে.
‘‘এথ সব্বে সমাগন্ত্ৰা, গণং বন্ধাম একতো;
অধিকারং করিস্সাম, পুঞ্ঞক্খেত্তে অনুত্তরে.
‘‘তে মে সুত্ৰান ৰচনং, গণং বন্ধিংসু তাৰদে;
উপট্ঠানসালং সুকতং, ভিক্খুসঙ্ঘস্স কারযুং.
‘‘নিট্ঠাপেত্ৰান তং সালং, উদগ্গো তুট্ঠমানসো;
পরেতো তেহি সব্বেহি, সম্বুদ্ধমুপসঙ্কমিং.
‘‘উপসঙ্কম্ম সম্বুদ্ধং, লোকনাথং নরাসভং;
ৰন্দিত্ৰা সত্থুনো পাদে, ইদং ৰচনমব্রৰিং.
‘‘ইমে তীণি সতা ৰীর, পুরিসা একতো গণা;
উপট্ঠানসালং সুকতং, নিয্যাদেন্তি তুৰং মুনি.
‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স পুরতো, সম্পটিচ্ছত্ৰ চক্খুমা;
তিণ্ণং সতানং পুরতো, ইমা গাথা অভাসথ.
‘‘তিসতাপি চ জেট্ঠো চ, অনুৰত্তিংসু একতো;
সম্পত্তিঞ্হি করিত্ৰান, সব্বে অনুভৰিস্সথ.
‘‘পচ্ছিমে ভৰে সম্পত্তে, সীতিভাৰমনুত্তরং;
অজরং অমতং সন্তং, নিব্বানং ফস্সযিস্সথ.
‘‘এৰং বুদ্ধো ৰিযাকাসি, সব্বঞ্ঞূ সমণুত্তরো;
বুদ্ধস্স ৰচনং সুত্ৰা, সোমনস্সং পৰেদযিং.
‘‘তিংসকপ্পসহস্সানি, দেৰলোকে রমিং অহং;
দেৰাধিপো পঞ্চসতং, দেৰরজ্জমকারযিং.
‘‘সহস্সক্খত্তুং রাজা চ, চক্কৰত্তী অহোসহং;
দেৰরজ্জং করোন্তস্স, মহাদেৰা অৰন্দিসুং.
‘‘ইধ মানুসকে রজ্জং, পরিসা হোন্তি বন্ধৰা;
পচ্ছিমে ভৰে সম্পত্তে, ৰাসেট্ঠো নাম ব্রাহ্মণো.
‘‘অসীতিকোটি নিচযো, তস্স পুত্তো অহোসহং;
সেলো ইতি মমং নামং, ছল়ঙ্গে পারমিং গতো.
‘‘জঙ্ঘাৰিহারং ৰিচরং, সসিস্সেহি পুরক্খতো;
জটাভারিকভরিতং, কেণিযং নাম তাপসং.
‘‘পটিযত্তাহুতিং দিস্ৰা, ইদং ৰচনমব্রৰিং;
আৰাহো ৰা ৰিৰাহো ৰা, রাজা ৰা তে নিমন্তিতো.
‘‘আহুতিং যিট্ঠুকামোহং, ব্রাহ্মণে দেৰসম্মতে;
ন নিমন্তেমি রাজানং, আহুতী মে ন ৰিজ্জতি.
‘‘ন চত্থি ময্হমাৰাহো, ৰিৰাহো মে ন ৰিজ্জতি;
সক্যানং নন্দিজননো, সেট্ঠো লোকে সদেৰকে.
‘‘সব্বলোকহিতত্থায, সব্বসত্তসুখাৰহো;
সো মে নিমন্তিতো অজ্জ, তস্সেতং পটিযাদনং.
‘‘তিম্বরূসকৰণ্ণাভো, অপ্পমেয্যো অনূপমো;
রূপেনাসদিসো বুদ্ধো, স্ৰাতনায নিমন্তিতো.
‘‘উক্কামুখপহট্ঠোৰ, খদিরঙ্গারসন্নিভো;
ৰিজ্জূপমো মহাৰীরো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.
‘‘পব্বতগ্গে যথা অচ্চি, পুণ্ণমাযেৰ চন্দিমা;
নল়গ্গিৰণ্ণসঙ্কাসো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.
‘‘অসম্ভীতো ভযাতীতো, ভৰন্তকরণো মুনি;
সীহূপমো মহাৰীরো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.
‘‘কুসলো বুদ্ধধম্মেহি, অপসয্হো পরেহি সো;
নাগূপমো মহাৰীরো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.
‘‘সদ্ধম্মাচারকুসলো, বুদ্ধনাগো অসাদিসো;
উসভূপমো মহাৰীরো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.
‘‘অনন্তৰণ্ণো অমিতযসো, ৰিচিত্তসব্বলক্খণো;
সক্কূপমো মহাৰীরো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.
‘‘ৰসী গণী পতাপী চ, তেজস্সী চ দুরাসদো;
ব্রহ্মূপমো মহাৰীরো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.
‘‘পত্তধম্মো দসবলো, বলাতিবলপারগো;
ধরণূপমো মহাৰীরো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.