৭. পৰিট্ঠত্থেরগাথাৰণ্ণনা
খন্ধা দিট্ঠা যথাভূতন্তি আযস্মতো পৰিট্ঠত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং করোন্তো অত্থদস্সিস্স ভগৰতো কালে কেসৰো নাম তাপসো হুত্ৰা একদিৰসং সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা পসন্নমানসো অভিৰাদেত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গয্হ পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰলোকে নিব্বত্তিত্ৰা অপরাপরং পুঞ্ঞানি কত্ৰা দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে মগধরট্ঠে ব্রাহ্মণকুলে উপ্পজ্জিত্ৰা অনুক্কমেন ৰিঞ্ঞুতং পত্তো নেক্খম্মনিন্নজ্ঝাসযতায পরিব্বাজকপব্বজ্জং পব্বজিত্ৰা তত্থ সিক্খিতব্বং সিক্খিত্ৰা ৰিচরন্তো উপতিস্সকোলিতানং বুদ্ধসাসনে পব্বজিতভাৰং সুত্ৰা ‘‘তেপি নাম মহাপঞ্ঞা তত্থ পব্বজিতা, তদেৰ মঞ্ঞে সেয্যো’’তি সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজি. তস্স সত্থা ৰিপস্সনং আচিক্খি. সো ৰিপস্সনং আরভিত্ৰা নচিরস্সেৰ অরহত্তং সচ্ছাকাসি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.১৪.৫৫-৫৯) –
‘‘নারদো ইতি মে নামং, কেসৰো ইতি মং ৰিদূ;
কুসলাকুসলং এসং, অগমং বুদ্ধসন্তিকং.
‘‘মেত্তচিত্তো কারুণিকো, অত্থদস্সী মহামুনি;
অস্সাসযন্তো সত্তে সো, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা.
‘‘সকং চিত্তং পসাদেত্ৰা, সিরে কত্ৰান অঞ্জলিং;
সত্থারং অভিৰাদেত্ৰা, পক্কামিং পাচিনামুখো.
‘‘সত্তরসে কপ্পসতে, রাজা আসি মহীপতি;
অমিত্ততাপনো নাম, চক্কৰত্তী মহব্বলো.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অরহত্তং পন পত্ৰা অঞ্ঞং ব্যাকরোন্তো –
৮৭. ‘‘খন্ধা দিট্ঠা যথাভূতং, ভৰা সব্বে পদালিতা;
ৰিক্খীণো জাতিসংসারো, নত্থি দানি পুনব্ভৰো’’তি. – গাথং অভাসি;
তত্থ খন্ধাতি পঞ্চুপাদানক্খন্ধা, তে হি ৰিপস্সনুপলক্খণতো সামঞ্ঞলক্খণতো চ ঞাতপরিঞ্ঞাদীহি পরিজাননৰসেন ৰিপস্সিতব্বা. দিট্ঠা যথাভূতন্তি ৰিপস্সনাপঞ্ঞাসহিতায মগ্গপঞ্ঞায ‘‘ইদং দুক্খ’’ন্তিআদিনা অৰিপরীততো দিট্ঠা. ভৰা সব্বে পদালিতাতি কামভৰাদযো সব্বে কম্মভৰা উপপত্তিভৰা চ মগ্গঞাণসত্থেন ভিন্না ৰিদ্ধংসিতা. কিলেসপদালনেনেৰ হি কম্মোপপত্তিভৰা পদালিতা নাম হোন্তি. তেনাহ ‘‘ৰিক্খীণো জাতিসংসারো, নত্থি দানি পুনব্ভৰো’’তি. তস্সত্থো হেট্ঠা ৰুত্তোযেৰ.
পৰিট্ঠত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.