৫. সুনাগত্থেরগাথাৰণ্ণনা

চিত্তনিমিত্তস্স কোৰিদোতি আযস্মতো সুনাগত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তো ইতো একত্তিংসে কপ্পে সিখিস্স ভগৰতো কালে ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰযপ্পত্তো তিণ্ণং ৰেদানং পারগূ হুত্ৰা অরঞ্ঞাযতনে অস্সমে ৰসন্তো তীণি ব্রাহ্মণসহস্সানি মন্তে ৰাচেসি. অথেকদিৰসং তস্স সত্থারং দিস্ৰা লক্খণানি উপধারেত্ৰা লক্খণমন্তে পরিৰত্তেন্তস্স, ‘‘ঈদিসেহি লক্খণেহি সমন্নাগতো অনন্তজিনো অনন্তঞাণো বুদ্ধো ভৰিস্সতী’’তি বুদ্ধঞাণং আরব্ভ উল়ারো পসাদো উপ্পজ্জি. সো তেন চিত্তপ্পসাদেন দেৰলোকে নিব্বত্তো অপরাপরং দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে নালকগামে অঞ্ঞতরস্স ব্রাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৰা নিব্বত্তি, সুনাগোতিস্স নামং অহোসি. সো ধম্মসেনাপতিস্স গিহিসহাযো থেরস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা দস্সনভূমিযং পতিট্ঠিতো পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.১৪.৩৪-৪০) –

‘‘হিমৰন্তস্সাৰিদূরে, ৰসভো নাম পব্বতো;

তস্মিং পব্বতপাদম্হি, অস্সমো আসি মাপিতো.

‘‘তীণি সিস্সসহস্সানি, ৰাচেসিং ব্রাহ্মণো তদা;

সংহরিত্ৰান তে সিস্সে, একমন্তং উপাৰিসিং.

‘‘একমন্তং নিসীদিত্ৰা, ব্রাহ্মণো মন্তপারগূ;

বুদ্ধৰেদং গৰেসন্তো, ঞাণে চিত্তং পসাদযিং.

‘‘তত্থ চিত্তং পসাদেত্ৰা, নিসীদিং পণ্ণসন্থরে;

পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰান, তত্থ কালঙ্কতো অহং.

‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং সঞ্ঞমলভিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, ঞাণসঞ্ঞাযিদং ফলং.

‘‘সত্তৰীসতি কপ্পম্হি, রাজা সিরিধরো অহু;

সত্তরতনসম্পন্নো, চক্কৰত্তী মহব্বলো.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা ভিক্খূনং ধম্মদেসনাপদেসেন অঞ্ঞং ব্যাকরোন্তো –

৮৫. ‘‘চিত্তনিমিত্তস্স কোৰিদো, পৰিৰেকরসং ৰিজানিয;

ঝাযং নিপকো পতিস্সতো, অধিগচ্ছেয্য সুখং নিরামিস’’ন্তি. –

গাথং অভাসি.

তত্থ চিত্তনিমিত্তস্স কোৰিদোতি ভাৰনাচিত্তস্স নিমিত্তগ্গহণে কুসলো, ‘‘ইমস্মিং সমযে চিত্তং পগ্গহেতব্বং, ইমস্মিং সম্পহংসিতব্বং, ইমস্মিং অজ্ঝুপেক্খিতব্ব’’ন্তি এৰং পগ্গহণাদিযোগ্যস্স চিত্তনিমিত্তস্স গহণে ছেকো. পৰিৰেকরসং ৰিজানিযাতি কাযৰিৰেকসংৰড্ঢিতস্স চিত্তৰিৰেকস্স রসং সঞ্জানিত্ৰা, ৰিৰেকসুখং অনুভৰিত্ৰাতি অত্থো. ‘‘পৰিৰেকরসং পিত্ৰা’’তি (ধ. প. ২০৫) হি ৰুত্তং. ঝাযন্তি পঠমং আরম্মণূপনিজ্ঝানেন পচ্ছা লক্খণূপনিজ্ঝানেন চ ঝাযন্তো. নিপকোতি কম্মট্ঠানপরিহরণে কুসলো. পতিস্সতোতি উপট্ঠিতস্সতি. অধিগচ্ছেয্য সুখং নিরামিসন্তি এৰং সমথনিমিত্তাদিকোসল্লেন লব্ভে চিত্তৰিৰেকসুখে পতিট্ঠায সতো সম্পজানো হুত্ৰা ৰিপস্সনাঝানেনেৰ ঝাযন্তো কামামিসৰট্টামিসেহি অসম্মিস্সতায নিরামিসং নিব্বানসুখং ফলসুখঞ্চ অধিগচ্ছেয্য সমুপগচ্ছেয্যাতি অত্থো.

সুনাগত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.