১০. সামিদত্তত্থেরগাথাৰণ্ণনা
পঞ্চক্খন্ধা পরিঞ্ঞাতাতি আযস্মতো সামিদত্তত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো অত্থদস্সিস্স ভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো সত্থরি পরিনিব্বুতে তস্স থূপে পুপ্ফেহি ছত্তাতিছত্তং কত্ৰা পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰলোকে নিব্বত্তিত্ৰা অপরাপরং পুঞ্ঞানি কত্ৰা দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে রাজগহে অঞ্ঞতরস্স ব্রাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৰা নিব্বত্তি, সামিদত্তোতিস্স নামং অহোসি. সো অনুক্কমেন ৰিঞ্ঞুতং পত্তো বুদ্ধানুভাৰং সুত্ৰা উপাসকেহি সদ্ধিং ৰিহারং গতো সত্থারং ধম্মং দেসেন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসো একমন্তং নিসীদি. সত্থা তস্স অজ্ঝাসযং ওলোকেত্ৰা তথা ধম্মং দেসেসি, যথা সদ্ধং পটিলভি সংসারে চ সংৰেগং. সো পটিলদ্ধসদ্ধো সংৰেগজাতো পব্বজিত্ৰা ঞাণস্স অপরিপক্কত্তা কতিপযকালং অলসবহুলী ৰিহাসি. পুন সত্থারা ধম্মদেসনায সমুত্তেজিতো ৰিপস্সনায কম্মট্ঠানং গহেত্ৰা তত্থ যুত্তপ্পযুত্তো ৰিহরন্তো নচিরেনেৰ অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.১৫.১-৪) –
‘‘পরিনিব্বুতে ভগৰতি, অত্থদস্সীনরুত্তমে;
ছত্তাতিছত্তং কারেত্ৰা, থূপম্হি অভিরোপযিং.
‘‘কালেন কালমাগন্ত্ৰা, নমস্সিং লোকনাযকং;
পুপ্ফচ্ছদনং কত্ৰান, ছত্তম্হি অভিরোপযিং.
‘‘সত্তরসে কপ্পসতে, দেৰরজ্জমকারযিং;
মনুস্সত্তং ন গচ্ছামি, থূপপূজাযিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৰা সব্বে সমূহতা;
নাগোৰ বন্ধনং ছেত্ৰা, ৰিহরামি অনাসৰো.
‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি, বুদ্ধসেট্ঠস্স সন্তিকে;
তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
সো অপরভাগে ভিক্খূহি ‘‘কিং তযা, আৰুসো, উত্তরিমনুস্সধম্মো অধিগতো’’তি পুট্ঠো সাসনস্স নিয্যানিকভাৰং অত্তনো চ ধম্মানুধম্মপ্পটিপত্তিং তেসং পৰেদেন্তো অঞ্ঞাব্যাকরণৰসেন –
৯০. ‘‘পঞ্চক্খন্ধা পরিঞ্ঞাতা, তিট্ঠন্তি ছিন্নমূলকা;
ৰিক্খীণো জাতিসংসারো, নত্থি দানি পুনব্ভৰো’’তি. – গাথং অভাসি;
তত্থ পঞ্চক্খন্ধা পরিঞ্ঞাতাতি মযা ইমে পঞ্চুপাদানক্খন্ধা ‘‘ইদং দুক্খং, এত্তকং দুক্খং, ন ততো ভিয্যো’’তি তীহি পরিঞ্ঞাহি পরিচ্ছিন্দিত্ৰা ঞাতা ৰিদিতা পটিৰিদ্ধা. তিট্ঠন্তি ছিন্নমূলকাতি তথা পরিঞ্ঞাতত্তাযেৰ মূলভূতস্স সমুদযস্স সব্বসো পহীনত্তা তে ইদানি যাৰ চরিমকচিত্তনিরোধো তিট্ঠন্তি ছিন্নমূলকা, চরিমকচিত্তনিরোধেন পন অপ্পটিসন্ধিকাৰ নিরুজ্ঝন্তি. তেনাহ – ‘‘ৰিক্খীণো জাতিসংসারো, নত্থি দানি পুনব্ভৰো’’তি. তস্সত্থো হেট্ঠা ৰুত্তোযেৰ.
সামিদত্তত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নৰমৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.