৯. ছন্নত্থেরগাথাৰণ্ণনা

সুত্ৰান ধম্মং মহতো মহারসন্তি আযস্মতো ছন্নত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং উপচিনন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৰসং সিদ্ধত্থং ভগৰন্তং অঞ্ঞতরং রুক্খমূলং উপগচ্ছন্তং দিস্ৰা পসন্নচিত্তো মুদুসম্ফস্সং পণ্ণসন্থরং সন্থরিত্ৰা অদাসি. পুপ্ফেহি চ সমন্ততো ওকিরিত্ৰা পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰলোকে নিব্বত্তিত্ৰা পুনপি অপরাপরং পুঞ্ঞানি কত্ৰা সুগতীসুযেৰ সংসরন্তো অম্হাকং ভগৰতো কালে সুদ্ধোদনমহারাজস্স গেহে দাসিযা কুচ্ছিম্হি নিব্বত্তি, ছন্নোতিস্স নামং অহোসি, বোধিসত্তেন সহজাতো. সো সত্থু ঞাতিসমাগমে পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা ভগৰতি পেমেন, ‘‘অম্হাকং বুদ্ধো, অম্হাকং ধম্মো’’তি মমত্তং উপ্পাদেত্ৰা সিনেহং ছিন্দিতুং অসক্কোন্তো সমণধম্মং অকত্ৰা সত্থরি পরিনিব্বুতে সত্থারা আণত্তৰিধিনা কতেন ব্রহ্মদণ্ডেন সন্তজ্জিতো সংৰেগপ্পত্তো হুত্ৰা সিনেহং ছিন্দিত্ৰা ৰিপস্সন্তো নচিরেনেৰ অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.১০.৪৫-৫০) –

‘‘সিদ্ধত্থস্স ভগৰতো, অদাসিং পণ্ণসন্থরং;

সমন্তা উপহারঞ্চ, কুসুমং ওকিরিং অহং.

‘‘পাসাদেৰং গুণং রম্মং, অনুভোমি মহারহং;

মহগ্ঘানি চ পুপ্ফানি, সযনেভিসৰন্তি মে.

‘‘সযনেহং তুৰট্টামি, ৰিচিত্তে পুপ্ফসন্থতে;

পুপ্ফৰুট্ঠি চ সযনে, অভিৰস্সতি তাৰদে.

‘‘চতুন্নৰুতিতো কপ্পে, অদাসিং পণ্ণসন্থরং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, সন্থরস্স ইদং ফলং.

‘‘তিণসন্থরকা নাম, সত্তেতে চক্কৰত্তিনো;

ইতো তে পঞ্চমে কপ্পে, উপ্পজ্জিংসু জনাধিপা.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা ৰিমুত্তিসুখসন্তপ্পিতো পীতিৰেগৰিস্সট্ঠং উদানং উদানেন্তো –

৬৯. ‘‘সুত্ৰান ধম্মং মহতো মহারসং,

সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণৰরেন দেসিতং;

মগ্গং পপজ্জিং অমতস্স পত্তিযা,

সো যোগক্খেমস্স পথস্স কোৰিদো’’তি. – গাথং অভাসি;

তত্থ সুত্ৰানাতি সুণিত্ৰা, সোতেন গহেত্ৰা ওহিতসোতো সোতদ্ৰারানুসারেন উপধারেত্ৰা. ধম্মন্তি চতুসচ্চধম্মং. মহতোতি ভগৰতো. ভগৰা হি মহন্তেহি উল়ারতমেহি সীলাদিগুণেহি সমন্নাগতত্তা, সদেৰকেন লোকেন ৰিসেসতো মহনীযতায চ ‘‘মহা’’তি ৰুচ্চতি, যা তস্স মহাসমণোতি সমঞ্ঞা জাতা. নিস্সক্কৰচনঞ্চেতং ‘‘মহতো ধম্মং সুত্ৰানা’’তি. মহারসন্তি ৰিমুত্তিরসস্স দাযকত্তা উল়াররসং. সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণৰরেন দেসিতন্তি সব্বং জানাতীতি সব্বঞ্ঞূ, তস্স ভাৰো সব্বঞ্ঞুতা. ঞাণমেৰ ৰরং, ঞাণেসু ৰা ৰরন্তি ঞাণৰরং, সব্বঞ্ঞুতা ঞাণৰরং এতস্সাতি সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণৰরো, ভগৰা. তেন সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণসঙ্খাতঅগ্গঞাণেন ৰা করণভূতেন দেসিতং কথিতং ধম্মং সুত্ৰানাতি যোজনা. যং পনেত্থ ৰত্তব্বং, তং পরমত্থদীপনিযং ইতিৰুত্তকৰণ্ণনাযং ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বং. মগ্গন্তি অট্ঠঙ্গিকং অরিযমগ্গং. পপজ্জিন্তি পটিপজ্জিং. অমতস্স পত্তিযাতি নিব্বানস্স অধিগমায উপাযভূতং পটিপজ্জিন্তি যোজনা. সোতি সো ভগৰা. যোগক্খেমস্স পথস্স কোৰিদোতি চতূহি যোগেহি অনুপদ্দুতস্স নিব্বানস্স যো পথো, তস্স কোৰিদো তত্থ সুকুসলো. অযঞ্হেত্থ অত্থো – ভগৰতো চতুসচ্চদেসনং সুত্ৰা অমতাধিগমূপাযমগ্গং অহং পটিপজ্জিং পটিপজ্জনমগ্গং মযা কতং, সো এৰ পন ভগৰা সব্বথা যোগক্খেমস্স পথস্স কোৰিদো, পরসন্তানে ৰা পরমনেসু কুসলো, যস্স সংৰিধানমাগম্ম অহম্পি মগ্গং পটিপজ্জিন্তি. অযমেৰ চ থেরস্স অঞ্ঞাব্যাকরণগাথা অহোসীতি.

ছন্নত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.