৫. অঞ্জনৰনিযত্থেরগাথাৰণ্ণনা
আসন্দিং কুটিকং কত্ৰাতি আযস্মতো অঞ্জনৰনিযত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কির পদুমুত্তরস্স ভগৰতো কালে সুদস্সনো নাম মালাকারো হুত্ৰা সুমনপুপ্ফেহি ভগৰন্তং পূজেত্ৰা অঞ্ঞম্পি তত্থ তত্থ বহুং পুঞ্ঞং কত্ৰা দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো কস্সপস্স ভগৰতো সাসনে পব্বজিত্ৰা সমণধম্মং অকাসি. অথ ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰেসালিযং ৰজ্জিরাজকুলে নিব্বত্তিত্ৰা তস্স ৰযপ্পত্তকালে ৰজ্জিরট্ঠে অৰুট্ঠিভযং ব্যাধিভযং অমনুস্সভযন্তি তীণি ভযানি উপ্পজ্জিংসু. তং সব্বং রতনসুত্তৰণ্ণনাযং (খু. পা. অট্ঠ. রতনসুত্তৰণ্ণনা; সু. নি. অট্ঠ. ১.রতনসুত্তৰণ্ণনা) ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বং. ভগৰতি পন ৰেসালিং পৰিট্ঠে ভযেসু চ ৰূপসন্তেসু সত্থু ধম্মদেসনায সম্বহুলানং দেৰমনুস্সানং ধম্মাভিসমযে চ জাতে অযং রাজকুমারো বুদ্ধানুভাৰং দিস্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজি. যথা চাযং এৰং অনন্তরং ৰুচ্চমানা চত্তারোপি জনা. তেপি হি ইমস্স সহাযভূতা লিচ্ছৰিরাজকুমারা এৰং ইমিনাৰ নীহারেন পব্বজিংসু. কস্সপসম্বুদ্ধকালেপি সহাযা হুত্ৰা ইমিনা সহেৰ পব্বজিত্ৰা সমণধম্মং অকংসু, পদুমুত্তরস্সপি ভগৰতো পাদমূলে কুসলবীজরোপনাদিং অকংসূতি. তত্থাযং কতপুব্বকিচ্চো সাকেতে অঞ্জনৰনে সুসানট্ঠানে ৰসন্তো উপকট্ঠায ৰস্সূপনাযিকায মনুস্সেহি ছড্ডিতং জিণ্ণকং আসন্দিং লভিত্ৰা তং চতূসু পাসাণেসু ঠপেত্ৰা উপরি তিরিযঞ্চ তিণাদীহি ছাদেত্ৰা দ্ৰারং যোজেত্ৰা ৰস্সং উপগতো. পঠমমাসেযেৰ ঘটেন্তো ৰাযমন্তো অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.১১.২৪-২৮) –
‘‘সুদস্সনোতি নামেন, মালাকারো অহং তদা;
অদ্দসং ৰিরজং বুদ্ধং, লোকজেট্ঠং নরাসভং.
‘‘জাতিপুপ্ফং গহেত্ৰান, পূজযিং পদুমুত্তরং;
ৰিসুদ্ধচক্খু সুমনো, দিব্বচক্খুং সমজ্ঝগং.
‘‘এতিস্সা পুপ্ফপূজায, চিত্তস্স পণিধীহি চ;
কপ্পানং সতসহস্সং, দুগ্গতিং নুপপজ্জহং.
‘‘সোল়সাসিংসু রাজানো, দেৰুত্তরসনামকা;
ছত্তিংসম্হি ইতো কপ্পে, চক্কৰত্তী মহব্বলা.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অরহত্তং পন পত্ৰা ৰিমুত্তিসুখং পটিসংৰেদেন্তো সমাপত্তিতো ৰুট্ঠায যথালদ্ধং সম্পত্তিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পীতিৰেগেন উদানেন্তো ‘‘আসন্দিং কুটিকং কত্ৰা’’তি গাথং অভাসি.
৫৫. তত্থ আসন্দিং কুটিকং কত্ৰাতি আসন্দী নাম দীঘপাদকং চতুরস্সপীঠং, আযতং চতুরস্সম্পি অত্থিযেৰ, যত্থ নিসীদিতুমেৰ সক্কা, ন নিপজ্জিতুং তং আসন্দিং কুটিকং কত্ৰা ৰাসত্থায হেট্ঠা ৰুত্তনযেন কুটিকং কত্ৰা যথা তত্থ নিসিন্নস্স উতুপরিস্সযাভাৰেন সুখেন সমণধম্মং কাতুং সক্কা, এৰং কুটিকং কত্ৰা. এতেন পরমুক্কংসগতং সেনাসনে অত্তনো অপ্পিচ্ছতং সন্তুট্ঠিঞ্চ দস্সেতি. ৰুত্তম্পি চেতং ধম্মসেনাপতিনা –
‘‘পল্লঙ্কেন নিসিন্নস্স, জণ্ণুকেনাভিৰস্সতি;
অলং ফাসুৰিহারায, পহিতত্তস্স ভিক্খুনো’’তি. (থেরগা. ৯৮৫; মি. প. ৬.১.১);
অপরে ‘‘আসন্দিকুটিক’’ন্তি পাঠং ৰত্ৰা ‘‘আসন্দিপ্পমাণং কুটিকং কত্ৰা’’তি অত্থং ৰদন্তি. অঞ্ঞে পন ‘‘আসননিসজ্জাদিগতে মনুস্সে উদ্দিস্স মঞ্চকস্স উপরি কতকুটিকা আসন্দী নাম, তং আসন্দিং কুটিকং কত্ৰা’’তি অত্থং ৰদন্তি. ওগ্গয্হাতি ওগাহেত্ৰা অনুপৰিসিত্ৰা. অঞ্জনং ৰনন্তি এৰংনামকং ৰনং, অঞ্জনৰণ্ণপুপ্ফভাৰতো হি অঞ্জনা ৰুচ্চন্তি ৰল্লিযো, তব্বহুলতায তং ৰনং ‘‘অঞ্জনৰন’’ন্তি নামং লভি. অপরে পন ‘‘অঞ্জনা নাম মহাগচ্ছা’’তি ৰদন্তি, তং অঞ্জনৰনং ওগ্গয্হ আসন্দিকং কুটিকং কত্ৰা তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনন্তি ৰিহরতা মযাতি ৰচনসেসেনেৰ যোজনা. ইদমেৰ চ থেরস্স অঞ্ঞাব্যাকরণং অহোসীতি.
অঞ্জনৰনিযত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.