২. সেতুচ্ছত্থেরগাথাৰণ্ণনা

মানেন ৰঞ্চিতাসেতি আযস্মতো সেতুচ্ছত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং উপচিনন্তো তিস্সস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৰসং তিস্সং ভগৰন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসো সুমধুরং পনসফলং অভিসঙ্খতং নাল়িকেরসাল়ৰং অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰলোকে নিব্বত্তিত্ৰা অপরাপরং দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে অঞ্ঞতরস্স মণ্ডলিকরঞ্ঞো পুত্তো হুত্ৰা নিব্বত্তি, সেতুচ্ছোতিস্স নামং অহোসি. সো পিতরি মতে রজ্জে পতিট্ঠিতো উস্সাহসত্তীনং অভাৰেন রাজকিচ্চানি ৰিরাধেন্তো রজ্জং পরহত্থগতং কত্ৰা দুক্খপ্পত্তিযা সংৰেগজাতো জনপদচারিকং চরন্তং ভগৰন্তং দিস্ৰা উপসঙ্কমিত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা পরিকম্মং করোন্তো তদহেৰ অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.১৭.১৩-১৭) –

‘‘তিস্সস্স খো ভগৰতো, পুব্বে ফলমদাসহং;

নাল়িকেরঞ্চ পাদাসিং, খজ্জকং অভিসম্মতং.

‘‘বুদ্ধস্স তমহং দত্ৰা, তিস্সস্স তু মহেসিনো;

মোদামহং কামকামী, উপপজ্জিং যমিচ্ছকং.

‘‘দ্ৰেনৰুতে ইতো কপ্পে, যং দানমদদিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, ফলদানস্সিদং ফলং.

‘‘ইতো তেরসকপ্পম্হি, রাজা ইন্দসমো অহু;

সত্তরতনসম্পন্নো, চক্কৰত্তী মহব্বলো.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা কিলেসে গরহন্তো –

১০২. ‘‘মানেন ৰঞ্চিতাসে, সঙ্খারেসু সংকিলিস্সমানাসে;

লাভালাভেন মথিতা, সমাধিং নাধিগচ্ছন্তী’’তি. – গাথং অভাসি;

তত্থ মানেন ৰঞ্চিতাসেতি ‘‘সেয্যোহমস্মী’’তিআদিনযপ্পৰত্তেন মানেন অত্তুক্কংসনপরৰম্ভনাদিৰসেন কুসলভণ্ডচ্ছেদনেন ৰিপ্পলদ্ধা. সঙ্খারেসু সংকিলিস্সমানাসেতি অজ্ঝত্তিকবাহিরেসু চক্খাদীসু চেৰ রূপাদীসু চ সঙ্খতধম্মেসু সংকিলিস্সমানা, ‘‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’তি তংনিমিত্তং তণ্হাগাহাদিৰসেন সংকিলেসং আপজ্জমানা. লাভালাভেন মথিতাতি পত্তচীৰরাদীনঞ্চেৰ ৰত্থাদীনঞ্চ লাভেন তেসংযেৰ চ অলাভেন তংনিমিত্তং উপ্পন্নেহি অনুনযপটিঘেহি মথিতা মদ্দিতা অভিভূতা. নিদস্সনমত্তঞ্চেতং অৰসিট্ঠলোকধম্মানম্পেত্থ সঙ্গহো দট্ঠব্বো. সমাধিং নাধিগচ্ছন্তীতি তে এৰরূপা পুগ্গলা সমাধিং সমথৰিপস্সনাৰসেন চিত্তেকগ্গতং কদাচিপি ন ৰিন্দন্তি ন পটিলভন্তি ন পাপুণন্তি সমাধিসংৰত্তনিকানং ধম্মানং অভাৰতো, ইতরেসঞ্চ ভাৰতো. ইধাপি যথা মানাদীহি অভিভূতা অৰিদ্দসুনো সমাধিং নাধিগচ্ছন্তি, ন এৰং ৰিদ্দসুনো. তে পন মাদিসা তেহি অনভিভূতা সমাধিং অধিগচ্ছন্তেৰাতি ব্যতিরেকমুখেন অঞ্ঞাব্যাকরণন্তি ৰেদিতব্বং.

সেতুচ্ছত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.