৭. তিস্সমেত্তেয্যসুত্তৰণ্ণনা
৮২১. মেথুনমনুযুত্তস্সাতি তিস্সমেত্তেয্যসুত্তং. কা উপ্পত্তি? ভগৰতি কির সাৰত্থিযং ৰিহরন্তে তিস্সমেত্তেয্যা নাম দ্ৰে সহাযা সাৰত্থিং অগমংসু. তে সাযন্হসমযং মহাজনং জেতৰনাভিমুখং গচ্ছন্তং দিস্ৰা ‘‘কুহিং গচ্ছথা’’তি পুচ্ছিংসু. ততো তেহি ‘‘বুদ্ধো লোকে উপ্পন্নো, বহুজনহিতায ধম্মং দেসেতি, তং সোতুং জেতৰনং গচ্ছামা’’তি ৰুত্তে ‘‘মযম্পি সোস্সামা’’তি অগমংসু. তে অৰঞ্ঝধম্মদেসকস্স ভগৰতো ধম্মদেসনং সুত্ৰা পরিসন্তরে নিসিন্নাৰ চিন্তেসুং – ‘‘ন সক্কা অগারমজ্ঝে ঠিতেনাযং ধম্মো পরিপূরেতু’’ন্তি. অথ পক্কন্তে মহাজনে ভগৰন্তং পব্বজ্জং যাচিংসু. ভগৰা ‘‘ইমে পব্বাজেহী’’তি অঞ্ঞতরং ভিক্খুং আণাপেসি. সো তে পব্বাজেত্ৰা তচপঞ্চককম্মট্ঠানং দত্ৰা অরঞ্ঞৰাসং গন্তুমারদ্ধো. মেত্তেয্যো তিস্সং আহ – ‘‘আৰুসো, উপজ্ঝাযো অরঞ্ঞং গচ্ছতি, মযম্পি গচ্ছামা’’তি. তিস্সো ‘‘অলং আৰুসো, ভগৰতো দস্সনং ধম্মস্সৰনঞ্চ অহং পিহেমি, গচ্ছ ত্ৰ’’ন্তি ৰত্ৰা ন অগমাসি. মেত্তেয্যো উপজ্ঝাযেন সহ গন্ত্ৰা অরঞ্ঞে সমণধম্মং করোন্তো ন চিরস্সেৰ অরহত্তং পাপুণি সদ্ধিং আচরিযুপজ্ঝাযেহি. তিস্সস্সাপি জেট্ঠভাতা ব্যাধিনা কালমকাসি. সো তং সুত্ৰা অত্তনো গামং অগমাসি, তত্র নং ঞাতকা পলোভেত্ৰা উপ্পব্বাজেসুং. মেত্তেয্যোপি আচরিযুপজ্ঝাযেহি সদ্ধিং সাৰত্থিং আগতো. অথ ভগৰা ৰুত্থৰস্সো জনপদচারিকং চরমানো অনুপুব্বেন তং গামং পাপুণি. তত্থ মেত্তেয্যো ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা ‘‘ইমস্মিং, ভন্তে, গামে মম গিহিসহাযো অত্থি, মুহুত্তং তাৰ আগমেথ অনুকম্পং উপাদাযা’’তি ৰত্ৰা গামং পৰিসিত্ৰা তং ভগৰতো সন্তিকং আনেত্ৰা একমন্তং ঠিতো তস্সত্থায আদিগাথায ভগৰন্তং পঞ্হং পুচ্ছি. তস্স ভগৰা ব্যাকরোন্তো অৰসেসগাথাযো অভাসি. অযমস্স সুত্তস্স উপ্পত্তি.
তত্থ মেথুনমনুযুত্তস্সাতি মেথুনধম্মসমাযুত্তস্স. ইতীতি এৰমাহ. আযস্মাতি পিযৰচনমেতং, তিস্সোতি নামং তস্স থেরস্স. সো হি তিস্সোতি নামেন. মেত্তেয্যোতি গোত্তং, গোত্তৰসেনেৰ চেস পাকটো অহোসি. তস্মা অট্ঠুপ্পত্তিযং ৰুত্তং ‘‘তিস্সমেত্তেয্যা নাম দ্ৰে সহাযা’’তি. ৰিঘাতন্তি উপঘাতং. ব্রূহীতি আচিক্খ. মারিসাতি পিযৰচনমেতং, নিদুক্খাতি ৰুত্তং হোতি. সুত্ৰান তৰ সাসনন্তি তৰ ৰচনং সুত্ৰা. ৰিৰেকে সিক্খিস্সামসেতি সহাযং আরব্ভ ধম্মদেসনং যাচন্তো ভণতি. সো পন সিক্খিতসিক্খোযেৰ.
৮২২. মুস্সতে ৰাপি সাসনন্তি পরিযত্তিপটিপত্তিতো দুৰিধম্পি সাসনং নস্সতি. ৰাপীতি পদপূরণমত্তং. এতং তস্মিং অনারিযন্তি তস্মিং পুগ্গলে এতং অনরিযং, যদিদং মিচ্ছাপটিপদা.
৮২৩. একো পুব্বে চরিত্ৰানাতি পব্বজ্জাসঙ্খাতেন ৰা গণৰোস্সগ্গট্ঠেন ৰা পুব্বে একো ৰিহরিত্ৰা. যানং ভন্তংৰ তং লোকে, হীনমাহু পুথুজ্জনন্তি তং ৰিব্ভন্তকং পুগ্গলং যথা হত্থিযানাদিযানং অদন্তং ৰিসমং আরোহতি, আরোহকম্পি ভঞ্জতি, পপাতেপি পপততি. এৰং কাযদুচ্চরিতাদিৰিসমারোহনেন নরকাদীসু, অত্থভঞ্জনেন জাতিপপাতাদীসু পপতনেন চ যানং ভন্তংৰ আহু হীনং পুথুজ্জনঞ্চ আহূতি.
৮২৪-৫. যসো কিত্তি চাতি লাভসক্কারো পসংসা চ. পুব্বেতি পব্বজিতভাৰে. হাযতে ৰাপি তস্স সাতি তস্স ৰিব্ভন্তকস্স সতো সো চ যসো সা চ কিত্তি হাযতি. এতম্পি দিস্ৰাতি এতম্পি পুব্বে যসকিত্তীনং ভাৰং পচ্ছা চ হানিং দিস্ৰা. সিক্খেথ মেথুনং ৰিপ্পহাতৰেতি তিস্সো সিক্খা সিক্খেথ. কিং কারণং? মেথুনং ৰিপ্পহাতৰে, মেথুনপ্পহানত্থাযাতি ৰুত্তং হোতি. যো হি মেথুনং ন ৰিপ্পজহতি, সঙ্কপ্পেহি…পে… তথাৰিধো. তত্থ পরেতোতি সমন্নাগতো. পরেসং নিগ্ঘোসন্তি উপজ্ঝাযাদীনং নিন্দাৰচনং. মঙ্কু হোতীতি দুম্মনো হোতি.
৮২৬. ইতো পরা গাথা পাকটসম্বন্ধা এৰ. তাসু সত্থানীতি কাযদুচ্চরিতাদীনি. তানি হি অত্তনো পরেসঞ্চ ছেদনট্ঠেন ‘‘সত্থানী’’তি ৰুচ্চন্তি. তেসু চাযং ৰিসেসতো চোদিতো মুসাৰচনসত্থানেৰ করোতি – ‘‘ইমিনা কারণেনাহং ৰিব্ভন্তো’’তি ভণন্তো. তেনেৰাহ – ‘‘এস খ্ৰস্স মহাগেধো, মোসৰজ্জং পগাহতী’’তি. তত্থ এস খ্ৰস্সাতি এস খো অস্স. মহাগেধোতি মহাবন্ধনং. কতমোতি চে? যদিদং মোসৰজ্জং পগাহতি, স্ৰাস্স মুসাৰাদজ্ঝোগাহো মহাগেধোতি ৰেদিতব্বো.
৮২৭. মন্দোৰ পরিকিস্সতীতি পাণৰধাদীনি করোন্তো ততোনিদানঞ্চ দুক্খমনুভোন্তো ভোগপরিযেসনরক্খনানি চ করোন্তো মোমূহো ৰিয পরিকিলিস্সতি.
৮২৮-৯. ‘‘এতমাদীনৰং ঞত্ৰা, মুনি পুব্বাপরে ইধা’’তি এতং ‘‘যসো কিত্তি চ যা পুব্বে, হাযতেৰাপি তস্স সা’’তি ইতো পভুতি ৰুত্তে পুব্বাপরে ইধ ইমস্মিং সাসনে পুব্বতো অপরে সমণভাৰতো ৰিব্ভন্তকভাৰে আদীনৰং মুনি ঞত্ৰা. এতদরিযানমুত্তমন্তি যদিদং ৰিৰেকচরিযা, এতং বুদ্ধাদীনং অরিযানং উত্তমং, তস্মা ৰিৰেকঞ্ঞেৰ সিক্খেথাতি অধিপ্পাযো. ন তেন সেট্ঠো মঞ্ঞেথাতি তেন চ ৰিৰেকেন ন অত্তানং ‘‘সেট্ঠো অহ’’ন্তি মঞ্ঞেয্য, তেন থদ্ধো ন ভৰেয্যাতি ৰুত্তং হোতি.
৮৩০. রিত্তস্সাতি ৰিৰিত্তস্স কাযদুচ্চরিতাদীহি ৰিরহিতস্স. ওঘতিণ্ণস্স পিহযন্তি, কামেসু গধিতা পজাতি ৰত্থুকামেসু লগ্গা সত্তা তস্স চতুরোঘতিণ্ণস্স পিহযন্তি ইণাযিকা ৰিয আণণ্যস্সাতি অরহত্তনিকূটেন দেসনং নিট্ঠাপেসি. দেসনাপরিযোসানে তিস্সো সোতাপত্তিফলং পত্ৰা পচ্ছা পব্বজিত্ৰা অরহত্তং সচ্ছাকাসীতি.
পরমত্থজোতিকায খুদ্দক-অট্ঠকথায
সুত্তনিপাত-অট্ঠকথায তিস্সমেত্তেয্যসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.