৯. কিংসীলসুত্তৰণ্ণনা

৩২৭. কিংসীলোতি কিংসীলসুত্তং. কা উপ্পত্তি? আযস্মতো সারিপুত্তস্স গিহিসহাযকো একো থেরস্সেৰ পিতুনো ৰঙ্গন্তব্রাহ্মণস্স সহাযস্স ব্রাহ্মণস্স পুত্তো সট্ঠিকোটিঅধিকং পঞ্চসতকোটিধনং পরিচ্চজিত্ৰা আযস্মতো সারিপুত্তত্থেরস্স সন্তিকে পব্বজিত্ৰা সব্বং বুদ্ধৰচনং পরিযাপুণি. তস্স থেরো বহুসো ওৰদিত্ৰা কম্মট্ঠানমদাসি, সো তেন ৰিসেসং নাধিগচ্ছতি. ততো থেরো ‘‘বুদ্ধৰেনেয্যো এসো’’তি ঞত্ৰা তং আদায ভগৰতো সন্তিকং গন্ত্ৰা তং ভিক্খুং আরব্ভ পুগ্গলং অনিযমেত্ৰা ‘‘কিংসীলো’’তি পুচ্ছি. অথস্স ভগৰা ততো পরং অভাসি. তত্থ কিংসীলোতি কীদিসেন ৰারিত্তসীলেন সমন্নাগতো, কীদিসপকতিকো ৰা. কিংসমাচারোতি কীদিসেন চারিত্তেন যুত্তো. কানি কম্মানি ব্রূহযন্তি কানি কাযকম্মাদীনি ৰড্ঢেন্তো. নরো সম্মা নিৰিট্ঠস্সাতি অভিরতো নরো সাসনে সম্মা পতিট্ঠিতো ভৰেয্য. উত্তমত্থঞ্চ পাপুণেতি সব্বত্থানং উত্তমং অরহত্তঞ্চ পাপুণেয্যাতি ৰুত্তং হোতি.

৩২৮. ততো ভগৰা ‘‘সারিপুত্তো অড্ঢমাসূপসম্পন্নো সাৰকপারমিপ্পত্তো, কস্মা আদিকম্মিকপুথুজ্জনপঞ্হং পুচ্ছতী’’তি আৰজ্জেন্তো ‘‘সদ্ধিৰিহারিকং আরব্ভা’’তি ঞত্ৰা পুচ্ছায ৰুত্তং চারিত্তসীলং অৰিভজিত্ৰাৰ তস্স সপ্পাযৰসেন ধম্মং দেসেন্তো ‘‘ৰুড্ঢাপচাযী’’তিআদিমাহ.

তত্থ পঞ্ঞাৰুড্ঢো, গুণৰুড্ঢো, জাতিৰুড্ঢো, ৰযোৰুড্ঢোতি চত্তারো ৰুড্ঢা. জাতিযা হি দহরোপি বহুস্সুতো ভিক্খু অপ্পস্সুতমহল্লকভিক্খূনমন্তরে বাহুসচ্চপঞ্ঞায ৰুড্ঢত্তা পঞ্ঞাৰুড্ঢো. তস্স হি সন্তিকে মহল্লকভিক্খূপি বুদ্ধৰচনং পরিযাপুণন্তি, ওৰাদৰিনিচ্ছযপঞ্হৰিস্সজ্জনানি চ পচ্চাসীসন্তি. তথা দহরোপি ভিক্খু অধিগমসম্পন্নো গুণৰুড্ঢো নাম. তস্স হি ওৰাদে পতিট্ঠায মহল্লকাপি ৰিপস্সনাগব্ভং গহেত্ৰা অরহত্তফলং পাপুণন্তি. তথা দহরোপি রাজা খত্তিযো মুদ্ধাৰসিত্তো ব্রাহ্মণো ৰা সেসজনস্স ৰন্দনারহতো জাতিৰুড্ঢো নাম. সব্বো পন পঠমজাতো ৰযোৰুড্ঢো নাম. তত্থ যস্মা পঞ্ঞায সারিপুত্তত্থেরস্স সদিসো নত্থি ঠপেত্ৰা ভগৰন্তং, তথা গুণেনপি অড্ঢমাসেন সব্বসাৰকপারমীঞাণস্স পটিৰিদ্ধত্তা. জাতিযাপি সো ব্রাহ্মণমহাসালকুলে উপ্পন্নো, তস্মা তস্স ভিক্খুনো ৰযেন সমানোপি সো ইমেহি তীহি কারণেহি ৰুড্ঢো. ইমস্মিং পনত্থে পঞ্ঞাগুণেহি এৰ ৰুড্ঢভাৰং সন্ধায ভগৰা আহ – ‘‘ৰুড্ঢাপচাযী’’তি. তস্মা তাদিসানং ৰুড্ঢানং অপচিতিকরণেন ৰুড্ঢাপচাযী, তেসমেৰ ৰুড্ঢানং লাভাদীসু উসূযৰিগমেন অনুসূযকো চ সিযাতি অযমাদিপাদস্স অত্থো.

কালঞ্ঞূ চস্সাতি এত্থ পন রাগে উপ্পন্নে তস্স ৰিনোদনত্থায গরূনং দস্সনং গচ্ছন্তোপি কালঞ্ঞূ, দোসে… মোহে… কোসজ্জে উপ্পন্নে তস্স ৰিনোদনত্থায গরূনং দস্সনং গচ্ছন্তোপি কালঞ্ঞূ, যতো এৰং কালঞ্ঞূ চ অস্স গরূনং দস্সনায. ধম্মিং কথন্তি সমথৰিপস্সনাযুত্তং. এরযিতন্তি ৰুত্তং. খণঞ্ঞূতি তস্সা কথায খণৰেদী, দুল্লভো ৰা অযং ঈদিসায কথায সৰনক্খণোতি জানন্তো. সুণেয্য সক্কচ্চাতি তং কথং সক্কচ্চং সুণেয্য. ন কেৰলঞ্চ তমেৰ, অঞ্ঞানিপি বুদ্ধগুণাদিপটিসংযুত্তানি সুভাসিতানি সক্কচ্চমেৰ সুণেয্যাতি অত্থো.

৩২৯. ‘‘কালঞ্ঞূ চস্স গরূনং দস্সনাযা’’তি এত্থ ৰুত্তনযঞ্চ অত্তনো উপ্পন্নরাগাদিৰিনোদনকালং ঞত্ৰাপি গরূনং সন্তিকং গচ্ছন্তো কালেন গচ্ছে গরূনং সকাসং, ‘‘অহং কম্মট্ঠানিকো ধুতঙ্গধরো চা’’তি কত্ৰা ন চেতিযৰন্দনবোধিযঙ্গণভিক্খাচারমগ্গঅতিমজ্ঝন্হিকৰেলাদীসু যত্থ কত্থচি ঠিতমাচরিযং দিস্ৰা পরিপুচ্ছনত্থায উপসঙ্কমেয্য, সকসেনাসনে পন অত্তনো আসনে নিসিন্নং ৰূপসন্তদরথং সল্লক্খেত্ৰা কম্মট্ঠানাদিৰিধিপুচ্ছনত্থং উপসঙ্কমেয্যাতি অত্থো. এৰং উপসঙ্কমন্তোপি চ থম্ভং নিরংকত্ৰা নিৰাতৰুত্তি থদ্ধভাৰকরং মানং ৰিনাসেত্ৰা নীচৰুত্তি পাদপুঞ্ছনচোল়কছিন্নৰিসাণুসভউদ্ধতদাঠসপ্পসদিসো হুত্ৰা উপসঙ্কমেয্য. অথ তেন গরুনা ৰুত্তং অত্থং ধম্মং…পে… সমাচরে চ. অত্থন্তি ভাসিতত্থং. ধম্মন্তি পাল়িধম্মং. সংযমন্তি সীলং. ব্রহ্মচরিযন্তি অৰসেসসাসনব্রহ্মচরিযং. অনুস্সরে চেৰ সমাচরে চাতি অত্থং কথিতোকাসে অনুস্সরেয্য, ধম্মং সংযমং ব্রহ্মচরিযং কথিতোকাসে অনুস্সরেয্য, অনুস্সরণমত্তেনেৰ চ অতুস্সন্তো তং সব্বম্পি সমাচরে সমাচরেয্য সমাদায ৰত্তেয্য. তাসং কথানং অত্তনি পৰত্তনে উস্সুক্কং করেয্যাতি অত্থো. এৰং করোন্তো হি কিচ্চকরো হোতি.

৩৩০. ততো পরঞ্চ ধম্মারামো ধম্মরতো ধম্মে ঠিতো ধম্মৰিনিচ্ছযঞ্ঞূ ভৰেয্য. সব্বপদেসু চেত্থ ধম্মোতি সমথৰিপস্সনা, আরামো রতীতি একোৰ অত্থো, ধম্মে আরামো অস্সাতি ধম্মারামো. ধম্মে রতো, ন অঞ্ঞং পিহেতীতি ধম্মরতো. ধম্মে ঠিতো ধম্মং ৰত্তনতো. ধম্মৰিনিচ্ছযং জানাতি ‘‘ইদং উদযঞাণং ইদং ৰযঞাণ’’ন্তি ধম্মৰিনিচ্ছযঞ্ঞূ, এৰরূপো অস্স. অথ যাযং রাজকথাদিতিরচ্ছানকথা তরুণৰিপস্সকস্স বহিদ্ধারূপাদীসু অভিনন্দনুপ্পাদনেন তং সমথৰিপস্সনাধম্মং সন্দূসেতি, তস্মা ‘‘ধম্মসন্দোসৰাদো’’তি ৰুচ্চতি, তং নেৰাচরে ধম্মসন্দোসৰাদং, অঞ্ঞদত্থু আৰাসগোচরাদিসপ্পাযানি সেৰন্তো তচ্ছেহি নীযেথ সুভাসিতেহি. সমথৰিপস্সনাপটিসংযুত্তানেৰেত্থ তচ্ছানি, তথারূপেহি সুভাসিতেহি নীযেথ নীযেয্য, কালং খেপেয্যাতি অত্থো.

৩৩১. ইদানি ‘‘ধম্মসন্দোসৰাদ’’ন্তি এত্থ অতিসঙ্খেপেন ৰুত্তং সমথৰিপস্সনাযুত্তস্স ভিক্খুনো উপক্কিলেসং পাকটং করোন্তো তদঞ্ঞেনপি উপক্কিলেসেন সদ্ধিং ‘‘হস্সং জপ্প’’ন্তি ইমং গাথমাহ. হাসন্তিপি পাঠো. ৰিপস্সকেন হি ভিক্খুনা হসনীযস্মিং ৰত্থুস্মিং সিতমত্তমেৰ কাতব্বং, নিরত্থককথাজপ্পো ন ভাসিতব্বো, ঞাতিব্যসনাদীসু পরিদেৰো ন কাতব্বো, খাণুকণ্টকাদিম্হি মনোপদোসো ন উপ্পাদেতব্বো. মাযাকতন্তি ৰুত্তা মাযা, তিৰিধং কুহনং, পচ্চযেসু গিদ্ধি, জাতিআদীহি মানো, পচ্চনীকসাততাসঙ্খাতো সারম্ভো, ফরুসৰচনলক্খণং কক্কসং, রাগাদযো কসাৰা, অধিমত্ততণ্হালক্খণা মুচ্ছাতি ইমে চ দোসা সুখকামেন অঙ্গারকাসু ৰিয, সুচিকামেন গূথঠানং ৰিয, জীৰিতুকামেন আসিৰিসাদযো ৰিয চ পহাতব্বা. হিত্ৰা চ আরোগ্যমদাদিৰিগমা ৰীতমদেন চিত্তৰিক্খেপাভাৰা ঠিতত্তেন চরিতব্বং. এৰং পটিপন্নো হি সব্বুপক্কিলেসপরিসুদ্ধায ভাৰনায ন চিরস্সেৰ অরহত্তং পাপুণাতি. তেনাহ ভগৰা – ‘‘হস্সং জপ্পং…পে… ঠিতত্তো’’তি.

৩৩২. ইদানি য্ৰাযং ‘‘হস্সং জপ্প’’ন্তিআদিনা নযেন উপক্কিলেসো ৰুত্তো, তেন সমন্নাগতো ভিক্খু যস্মা সাহসো হোতি অৰীমংসকারী, রত্তো রাগৰসেন দুট্ঠো দোসৰসেন গচ্ছতি, পমত্তো চ হোতি কুসলানং ধম্মানং ভাৰনায অসাতচ্চকারী, তথারূপস্স চ ‘‘সুণেয্য সক্কচ্চ সুভাসিতানী’’তিআদিনা নযেন ৰুত্তো ওৰাদো নিরত্থকো, তস্মা ইমস্স সংকিলেসস্স পুগ্গলাধিট্ঠানায দেসনায সুতাদিৰুদ্ধিপটিপক্খভাৰং দস্সেন্তো ‘‘ৰিঞ্ঞাতসারানী’’তি ইমং গাথমাহ.

তস্সত্থো – যানি হেতানি সমথৰিপস্সনাপটিসংযুত্তানি সুভাসিতানি, তেসং ৰিজাননং সারো. যদি ৰিঞ্ঞাতানি সাধু, অথ সদ্দমত্তমেৰ গহিতং, ন কিঞ্চি কতং হোতি, যেন এতানি সুতমযেন ঞাণেন ৰিঞ্ঞাযন্তি, তং সুতং, এতঞ্চ সুতমযঞাণং ৰিঞ্ঞাতসমাধিসারং, তেসু ৰিঞ্ঞাতেসু ধম্মেসু যো সমাধি চিত্তস্সাৰিক্খেপো তথত্তায পটিপত্তি, অযমস্স সারো. ন হি ৰিজাননমত্তেনেৰ কোচি অত্থো সিজ্ঝতি. যো পনাযং নরো রাগাদিৰসেন ৰত্তনতো সাহসো, কুসলানং ধম্মানং ভাৰনায অসাতচ্চকারিতায পমত্তো, সো সদ্দমত্তগ্গাহীযেৰ হোতি. তেন তস্স অত্থৰিজাননাভাৰতো সা সুভাসিতৰিজাননপঞ্ঞা চ, তথত্তায পটিপত্তিযা অভাৰতো সুতঞ্চ ন ৰড্ঢতীতি.

৩৩৩. এৰং পমত্তানং সত্তানং পঞ্ঞাপরিহানিং সুতপরিহানিঞ্চ দস্সেত্ৰা ইদানি অপ্পমত্তানং তদুভযসারাধিগমং দস্সেন্তো আহ – ‘‘ধম্মে চ যে…পে… সারমজ্ঝগূ’’তি. তত্থ অরিযপ্পৰেদিতো ধম্মো নাম সমথৰিপস্সনাধম্মো. একোপি হি বুদ্ধো সমথৰিপস্সনাধম্মং অদেসেত্ৰা পরিনিব্বুতো নাম নত্থি. তস্মা এতস্মিং ধম্মে চ যে অরিযপ্পৰেদিতেরতা নিরতা অপ্পমত্তা সাতচ্চানুযোগিনো, অনুত্তরা তে ৰচসা মনসা কম্মুনা চ, তে চতুব্বিধেন ৰচীসুচরিতেন তিৰিধেন মনোসুচরিতেন তিৰিধেন কাযসুচরিতেন চ সমন্নাগতত্তা ৰচসা মনসা কম্মুনা চ অনুত্তরা, অৰসেসসত্তেহি অসমা অগ্গাৰিসিট্ঠা. এত্তাৰতা সদ্ধিং পুব্বভাগসীলেন অরিযমগ্গসম্পযুত্তং সীলং দস্সেতি. এৰং পরিসুদ্ধসীলা তে সন্তিসোরচ্চসমাধিসণ্ঠিতা, সুতস্স পঞ্ঞায চ সারমজ্ঝগূ, যে অরিযপ্পৰেদিতে ধম্মে রতা, তে ন কেৰলং ৰাচাদীহি অনুত্তরা হোন্তি, অপিচ খো পন সন্তিসোরচ্চে সমাধিম্হি চ সণ্ঠিতা হুত্ৰা সুতস্স পঞ্ঞায চ সারমজ্ঝগূ অধিগতা ইচ্চেৰ ৰেদিতব্বা. আসংসাযং ভূতৰচনং. তত্থ সন্তীতি নিব্বানং, সোরচ্চন্তি সুন্দরে রতভাৰেন যথাভূতপটিৰেধিকা পঞ্ঞা, সন্তিযা সোরচ্চন্তি সন্তিসোরচ্চং, নিব্বানারম্মণায মগ্গপঞ্ঞাযেতং অধিৰচনং. সমাধীতি তংসম্পযুত্তোৰ মগ্গসমাধি. সণ্ঠিতাতি তদুভযে পতিট্ঠিতা. সুতপঞ্ঞানং সারং নাম অরহত্তফলৰিমুত্তি. ৰিমুত্তিসারঞ্হি ইদং ব্রহ্মচরিযং.

এৰমেত্থ ভগৰা ধম্মেন পুব্বভাগপটিপদং, ‘‘অনুত্তরা ৰচসা’’তিআদীহি সীলক্খন্ধং, সন্তিসোরচ্চসমাধীহি পঞ্ঞাক্খন্ধসমাধিক্খন্ধেতি তীহিপি ইমেহি খন্ধেহি অপরভাগপটিপদঞ্চ দস্সেত্ৰা সুতপঞ্ঞাসারেন অকুপ্পৰিমুত্তিং দস্সেন্তো অরহত্তনিকূটেন দেসনং সমাপেসি. দেসনাপরিযোসানে চ সো ভিক্খু সোতাপত্তিফলং পত্ৰা পুন ন চিরস্সেৰ অগ্গফলে অরহত্তে পতিট্ঠাসীতি.

পরমত্থজোতিকায খুদ্দক-অট্ঠকথায

সুত্তনিপাত-অট্ঠকথায কিংসীলসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.