১২. নিগ্রোধকপ্পসুত্ত-(ৰঙ্গীসসুত্ত)-ৰণ্ণনা
এৰং মে সুতন্তি নিগ্রোধকপ্পসুত্তং, ‘‘ৰঙ্গীসসুত্ত’’ন্তিপি ৰুচ্চতি. কা উপ্পত্তি? অযমেৰ যাস্স নিদানে ৰুত্তা. তত্থ এৰং মেতিআদীনি ৰুত্তত্থানেৰ, যতো তানি অঞ্ঞানি চ তথাৰিধানি ছড্ডেত্ৰা অৰুত্তনযমেৰ ৰণ্ণযিস্সাম. অগ্গাল়ৰে চেতিযেতি আল়ৰিযং অগ্গচেতিযে. অনুপ্পন্নে হি ভগৰতি অগ্গাল়ৰগোতমকাদীনি অনেকানি চেতিযানি অহেসুং যক্খনাগাদীনং ভৰনানি. তানি উপ্পন্নে ভগৰতি মনুস্সা ৰিনাসেত্ৰা ৰিহারে অকংসু, তেনেৰ চ নামেন ৰোহরিংসু. ততো অগ্গাল়ৰচেতিযসঙ্খাতে ৰিহারে ৰিহরতীতি ৰুত্তং হোতি. আযস্মতো ৰঙ্গীসস্সাতি এত্থ আযস্মাতি পিযৰচনং, ৰঙ্গীসোতি তস্স থেরস্স নামং. সো জাতিতো পভুতি এৰং ৰেদিতব্বো – সো কির পরিব্বাজকস্স পুত্তো পরিব্বাজিকায কুচ্ছিম্হি জাতো অঞ্ঞতরং ৰিজ্জং জানাতি, যস্সানুভাৰেন ছৰসীসং আকোটেত্ৰা সত্তানং গতিং জানাতি. মনুস্সাপি সুদং অত্তনো ঞাতীনং কালকতানং সুসানতো সীসানি আনেত্ৰা তং তেসং গতিং পুচ্ছন্তি. সো ‘‘অসুকনিরযে নিব্বত্তো, অসুকমনুস্সলোকে’’তি ৰদতি. তে তেন ৰিম্হিতা তস্স বহুং ধনং দেন্তি. এৰং সো সকলজম্বুদীপে পাকটো অহোসি.
সো সতসহস্সকপ্পং পূরিতপারমী অভিনীহারসম্পন্নো পঞ্চহি পুরিসসহস্সেহি পরিৰুতো গামনিগমজনপদরাজধানীসু ৰিচরন্তো সাৰত্থিং অনুপ্পত্তো. তেন চ সমযেন ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি, সাৰত্থিৰাসিনো পুরেভত্তং দানং দত্ৰা পচ্ছাভত্তং সুনিৰত্থা সুপারুতা পুপ্ফগন্ধাদীনি গহেত্ৰা ধম্মস্সৰনত্থায জেতৰনং গচ্ছন্তি. সো তে দিস্ৰা ‘‘মহাজনকাযো কুহিং গচ্ছতী’’তি পুচ্ছি. অথস্স তে আচিক্খিংসু – ‘‘বুদ্ধো লোকে উপ্পন্নো, সো বহুজনহিতায ধম্মং দেসেতি, তত্থ গচ্ছামা’’তি. সোপি তেহি সদ্ধিং সপরিৰারো গন্ত্ৰা ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদিত্ৰা একমন্তং নিসীদি. অথ নং ভগৰা আমন্তেসি – ‘‘কিং, ৰঙ্গীস, জানাসি কির তাদিসং ৰিজ্জং, যায সত্তানং ছৰসীসানি আকোটেত্ৰা গতিং পৰেদেসী’’তি? ‘‘এৰং, ভো গোতম, জানামী’’তি. ভগৰা নিরযে নিব্বত্তস্স সীসং আহরাপেত্ৰা দস্সেসি, সো নখেন আকোটেত্ৰা ‘‘নিরযে নিব্বত্তস্স সীসং ভো গোতমা’’তি আহ. এৰং সব্বগতিনিব্বত্তানং সীসানি দস্সেসি, সোপি তথেৰ ঞত্ৰা আরোচেসি. অথস্স ভগৰা খীণাসৰসীসং দস্সেসি, সো পুনপ্পুনং আকোটেত্ৰা ন অঞ্ঞাসি. ততো ভগৰা ‘‘অৰিসযো তে এত্থ ৰঙ্গীস, মমেৰেসো ৰিসযো, খীণাসৰসীস’’ন্তি ৰত্ৰা ইমং গাথমভাসি –
‘‘গতী মিগানং পৰনং, আকাসো পক্খিনং গতি;
ৰিভৰো গতি ধম্মানং, নিব্বানং অরহতো গতী’’তি. (পরি. ৩৩৯);
ৰঙ্গীসো গাথং সুত্ৰা ‘‘ইমং মে, ভো গোতম, ৰিজ্জং দেহী’’তি আহ. ভগৰা ‘‘নাযং ৰিজ্জা অপব্বজিতানং সম্পজ্জতী’’তি আহ. সো ‘‘পব্বাজেত্ৰা ৰা মং, ভো গোতম, যং ৰা ইচ্ছসি, তং কত্ৰা ইমং ৰিজ্জং দেহী’’তি আহ. তদা চ ভগৰতো নিগ্রোধকপ্পত্থেরো সমীপে হোতি, তং ভগৰা আণাপেসি – ‘‘তেন হি, নিগ্রোধকপ্প, ইমং পব্বাজেহী’’তি. সো তং পব্বাজেত্ৰা তচপঞ্চককম্মট্ঠানং আচিক্খি. ৰঙ্গীসো অনুপুব্বেন পটিসম্ভিদাপ্পত্তো অরহা অহোসি. এতদগ্গে চ ভগৰতা নিদ্দিট্ঠো ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং পটিভানৰন্তানং যদিদং ৰঙ্গীসো’’তি (অ. নি. ১.২১২).
এৰং সমুদাগতস্স আযস্মতো ৰঙ্গীসস্স উপজ্ঝাযো ৰজ্জাৰজ্জাদিউপনিজ্ঝাযনেন এৰং লদ্ধৰোহারো নিগ্রোধকপ্পো নাম থেরো. কপ্পোতি তস্স থেরস্স নামং, নিগ্রোধমূলে পন অরহত্তং অধিগতত্তা ‘‘নিগ্রোধকপ্পো’’তি ভগৰতা ৰুত্তো. ততো নং ভিক্খূপি এৰং ৰোহরন্তি. সাসনে থিরভাৰং পত্তোতি থেরো. অগ্গাল়ৰে চেতিযে অচিরপরিনিব্বুতো হোতীতি তস্মিং চেতিযে অচিরপরিনিব্বুতো হোতি. রহোগতস্স পটিসল্লীনস্সাতি গণম্হা ৰূপকট্ঠত্তা রহোগতস্স কাযেন, পটিসল্লীনস্স চিত্তেন তেহি তেহি ৰিসযেহি পটিনিৰত্তিত্ৰা সল্লীনস্স. এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদীতি ইমিনা আকারেন ৰিতক্কো উপ্পজ্জি. কস্মা পন উদপাদীতি. অসম্মুখত্তা দিট্ঠাসেৰনত্তা চ. অযঞ্হি তস্স পরিনিব্বানকালে ন সম্মুখা অহোসি, দিট্ঠপুব্বঞ্চানেন অস্স হত্থকুক্কুচ্চাদিপুব্বাসেৰনং, তাদিসঞ্চ অখীণাসৰানম্পি হোতি খীণাসৰানম্পি পুব্বপরিচযেন.
তথা হি পিণ্ডোলভারদ্ৰাজো পচ্ছাভত্তং দিৰাৰিহারত্থায উদেনস্স উয্যানমেৰ গচ্ছতি পুব্বে রাজা হুত্ৰা তত্থ পরিচারেসীতি ইমিনা পুব্বপরিচযেন, গৰম্পতিত্থেরো তাৰতিংসভৰনে সুঞ্ঞং দেৰৰিমানং গচ্ছতি দেৰপুত্তো হুত্ৰা তত্থ পরিচারেসীতি ইমিনা পুব্বপরিচযেন. পিলিন্দৰচ্ছো ভিক্খূ ৰসলৰাদেন সমুদাচরতি অব্বোকিণ্ণানি পঞ্চ জাতিসতানি ব্রাহ্মণো হুত্ৰা তথা অভাসীতি ইমিনা পুব্বপরিচযেন. তস্মা অসম্মুখত্তা দিট্ঠাসেৰনত্তা চস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি ‘‘পরিনিব্বুতো নু খো মে উপজ্ঝাযো, উদাহু নো পরিনিব্বুতো’’তি. ততো পরং উত্তানত্থমেৰ. একংসং চীৰরং কত্ৰাতি এত্থ পন পুন সণ্ঠাপনেন এৰং ৰুত্তং. একংসন্তি চ ৰামংসং পারুপিত্ৰা ঠিতস্সেতং অধিৰচনং. যতো যথা ৰামংসং পারুপিত্ৰা ঠিতং হোতি, তথা চীৰরং কত্ৰাতি এৰমস্সত্থো ৰেদিতব্বো. সেসং পাকটমেৰ.
৩৪৬. অনোমপঞ্ঞন্তি ওমং ৰুচ্চতি পরিত্তং লামকং, ন ওমপঞ্ঞং, অনোমপঞ্ঞং, মহাপঞ্ঞন্তি অত্থো. দিট্ঠেৰ ধম্মেতি পচ্চক্খমেৰ, ইমস্মিংযেৰ অত্তভাৰেতি ৰা অত্থো. ৰিচিকিচ্ছানন্তি এৰরূপানং পরিৰিতক্কানং. ঞাতোতি পাকটো. যসস্সীতি লাভপরিৰারসম্পন্নো অভিনিব্বুতত্তোতি গুত্তচিত্তো অপরিডয্হমানচিত্তো ৰা.
৩৪৭. তযা কতন্তি নিগ্রোধমূলে নিসিন্নত্তা ‘‘নিগ্রোধকপ্পো’’তি ৰদতা তযা কতন্তি যথা অত্তনা উপলক্খেতি, তথা ভণতি. ভগৰা পন ন নিসিন্নত্তা এৰ তং তথা আলপি, অপিচ খো তত্থ অরহত্তং পত্তত্তা. ব্রাহ্মণস্সাতি জাতিং সন্ধায ভণতি. সো কির ব্রাহ্মণমহাসালকুলা পব্বজিতো. নমস্সং অচরীতি নমস্সমানো ৰিহাসি. মুত্যপেক্খোতি নিব্বানসঙ্খাতং ৰিমুত্তিং অপেক্খমানো, নিব্বানং পত্থেন্তোতি ৰুত্তং হোতি. দল়্হধম্মদস্সীতি ভগৰন্তং আলপতি. দল়্হধম্মো হি নিব্বানং অভিজ্জনট্ঠেন, তঞ্চ ভগৰা দস্সেতি. তস্মা তং ‘‘দল়্হধম্মদস্সী’’তি আহ.
৩৪৮. সক্যাতিপি ভগৰন্তমেৰ কুলনামেন আলপতি. মযম্পি সব্বেতি নিরৰসেসপরিসং সঙ্গণ্হিত্ৰা অত্তানং দস্সেন্তো ভণতি. সমন্তচক্খূতিপি ভগৰন্তমেৰ সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন আলপতি. সমৰট্ঠিতাতি সম্মা অৰট্ঠিতা আভোগং কত্ৰা ঠিতা. নোতি অম্হাকং. সৰনাযাতি ইমস্স পঞ্হস্স ৰেয্যাকরণস্সৰনত্থায. সোতাতি সোতিন্দ্রিযানি. তুৰং নো সত্থা ত্ৰমনুত্তরোসীতি থুতিৰচনমত্তমেৰেতং.
৩৪৯. ছিন্দেৰ নো ৰিচিকিচ্ছন্তি অকুসলৰিচিকিচ্ছায নিব্বিচিকিচ্ছো সো, ৰিচিকিচ্ছাপতিরূপকং পন তং পরিৰিতক্কং সন্ধাযেৰমাহ. ব্রূহি মেতন্তি ব্রূহি মে এতং, যং মযা যাচিতোসি ‘‘তং সাৰকং সক্য, মযম্পি সব্বে অঞ্ঞাতুমিচ্ছামা’’তি, ব্রূৰন্তো চ তং ব্রাহ্মণং পরিনিব্বুতং ৰেদয ভূরিপঞ্ঞ মজ্ঝেৰ নো ভাস, পরিনিব্বুতং ঞত্ৰা মহাপঞ্ঞং ভগৰা মজ্ঝেৰ অম্হাকং সব্বেসং ভাস, যথা সব্বেৰ মযং জানেয্যাম. সক্কোৰ দেৰান সহস্সনেত্তোতি ইদং পন থুতিৰচনমেৰ. অপিচস্স অযং অধিপ্পাযো – যথা সক্কো সহস্সনেত্তো দেৰানং মজ্ঝে তেহি সক্কচ্চং সম্পটিচ্ছিতৰচনো ভাসতি, এৰং অম্হাকং মজ্ঝে অম্হেহি সম্পটিচ্ছিতৰচনো ভাসাতি.
৩৫০. যে কেচীতি ইমম্পি গাথং ভগৰন্তং থুনন্তোযেৰ ৰত্তুকামতং জনেতুং ভণতি. তস্সত্থো যে কেচি অভিজ্ঝাদযো গন্থা তেসং অপ্পহানে মোহৰিচিকিচ্ছানং পহানাভাৰতো ‘‘মোহমগ্গা’’তি চ ‘‘অঞ্ঞাণপক্খা’’তি চ ‘‘ৰিচিকিচ্ছট্ঠানা’’তি চ ৰুচ্চন্তি. সব্বে তে তথাগতং পত্ৰা তথাগতস্স দেসনাবলেন ৰিদ্ধংসিতা ন ভৰন্তি নস্সন্তি. কিং কারণং? চক্খুঞ্হি এতং পরমং নরানং, যস্মা তথাগতো সব্বগন্থৰিধমনপঞ্ঞাচক্খুজননতো নরানং পরমং চক্খুন্তি ৰুত্তং হোতি.
৩৫১. নো চে হি জাতূতি ইমম্পি গাথং থুনন্তোযেৰ ৰত্তুকামতং জনেন্তোৰ ভণতি. তত্থ জাতূতি একংসৰচনং. পুরিসোতি ভগৰন্তং সন্ধাযাহ. জোতিমন্তোতি পঞ্ঞাজোতিসমন্নাগতা সারিপুত্তাদযো. ইদং ৰুত্তং হোতি – যদি ভগৰা যথা পুরত্থিমাদিভেদো ৰাতো অব্ভঘনং ৰিহনতি, এৰং দেসনাৰেগেন কিলেসে ন ৰিহনেয্য. তথা যথা অব্ভঘনেন নিৰুতো লোকো তমোৰ হোতি একন্ধকারো, এৰং অঞ্ঞাণনিৰুতোপি তমোৰস্স. যেপি ইমে দানি জোতিমন্তো খাযন্তি সারিপুত্তাদযো, তেপি নরা ন তপেয্যুন্তি.
৩৫২. ধীরা চাতি ইমম্পি গাথং পুরিমনযেনেৰ ভণতি. তস্সত্থো ধীরা চ পণ্ডিতা পুরিসা পজ্জোতকরা ভৰন্তি, পঞ্ঞাপজ্জোতং উপ্পাদেন্তি. তস্মা অহং তং ৰীর পধানৰীরিযসমন্নাগতো ভগৰা তথেৰ মঞ্ঞে ধীরোতি চ পজ্জোতকরোত্ৰেৰ চ মঞ্ঞামি. মযঞ্হি ৰিপস্সিনং সব্বধম্মে যথাভূতং পস্সন্তং ভগৰন্তং জানন্তা এৰ উপাগমুম্হা, তস্মা পরিসাসু নো আৰিকরোহি কপ্পং, নিগ্রোধকপ্পং আচিক্খ পকাসেহীতি.
৩৫৩. খিপ্পন্তি ইমম্পি গাথং পুরিমনযেনেৰ ভণতি. তস্সত্থো খিপ্পং গিরং এরয লহুং অচিরাযমানো ৰচনং ভাস, ৰগ্গুং মনোরমং ভগৰা. যথা সুৰণ্ণহংসো গোচরপটিক্কন্তো জাতস্সরৰনসণ্ডং দিস্ৰা গীৰং পগ্গয্হ উচ্চারেত্ৰা রত্ততুণ্ডেন সণিকং অতরমানো ৰগ্গুং গিরং নিকূজতি নিচ্ছারেতি, এৰমেৰ ত্ৰম্পি সণিকং নিকূজ, ইমিনা মহাপুরিসলক্খণঞ্ঞতরেন বিন্দুস্সরেন সুৰিকপ্পিতেন সুট্ঠুৰিকপ্পিতেন অভিসঙ্খতেন. এতে মযং সব্বেৰ উজুগতা অৰিক্খিত্তমানসা হুত্ৰা তৰ নিকূজিতং সুণোমাতি.
৩৫৪. পহীনজাতিমরণন্তি ইমম্পি গাথং পুরিমনযেনেৰ ভণতি. তত্থ ন সেসেতীতি অসেসো, তং অসেসং. সোতাপন্নাদযো ৰিয কিঞ্চি অসেসেত্ৰা পহীনজাতিমরণন্তি ৰুত্তং হোতি. নিগ্গয্হাতি সুট্ঠু যাচিত্ৰা নিবন্ধিত্ৰা. ধোনন্তি ধুতসব্বপাপং. ৰদেস্সামীতি কথাপেস্সামি ধম্মং. ন কামকারো হি পুথুজ্জনানন্তি পুথুজ্জনানমেৰ হি কামকারো নত্থি, যং পত্থেন্তি ঞাতুং ৰা ৰত্তুং ৰা, তং ন সক্কোন্তি. সঙ্খেয্যকারো চ তথাগতানন্তি তথাগতানং পন ৰীমংসকারো পঞ্ঞাপুব্বঙ্গমা কিরিযা. তে যং পত্থেন্তি ঞাতুং ৰা ৰত্তুং ৰা, তং সক্কোন্তীতি অধিপ্পাযো.
৩৫৫. ইদানি তং সঙ্খেয্যকারং পকাসেন্তো ‘‘সম্পন্নৰেয্যাকরণ’’ন্তি গাথমাহ. তস্সত্থো – তথা হি তৰ ভগৰা ইদং সমুজ্জুপঞ্ঞস্স তত্থ তত্থ সমুগ্গহীতং ৰুত্তং পৰত্তিতং সম্পন্নৰেয্যাকরণং, ‘‘সন্ততিমহামত্তো সত্ততালমত্তং অব্ভুগ্গন্ত্ৰা পরিনিব্বাযিস্সতি, সুপ্পবুদ্ধো সক্কো সত্তমে দিৰসে পথৰিং পৰিসিস্সতী’’তি এৰমাদীসু অৰিপরীতং দিট্ঠং. ততো পন সুট্ঠুতরং অঞ্জলিং পণামেত্ৰা আহ – অযমঞ্জলী পচ্ছিমো সুপ্পণামিতো, অযমপরোপি অঞ্জলী সুট্ঠুতরং পণামিতো. মা মোহযীতি মা নো অকথনেন মোহযি জানং জানন্তো কপ্পস্স গতিং. অনোমপঞ্ঞাতি ভগৰন্তং আলপতি.
৩৫৬. পরোৰরন্তি ইমং পন গাথং অপরেনপি পরিযাযেন অমোহনমেৰ যাচন্তো আহ. তত্থ পরোৰরন্তি লোকিযলোকুত্তরৰসেন সুন্দরাসুন্দরং দূরেসন্তিকং ৰা. অরিযধম্মন্তি চতুসচ্চধম্মং. ৰিদিত্ৰাতি পটিৰিজ্ঝিত্ৰা. জানন্তি সব্বং ঞেয্যধম্মং জানন্তো. ৰাচাভিকঙ্খামীতি যথা ঘম্মনি ঘম্মতত্তো পুরিসো কিলন্তো তসিতো ৰারিং, এৰং তে ৰাচং অভিকঙ্খামি. সুতং পৰস্সাতি সুতসঙ্খাতং সদ্দাযতনং পৰস্স পগ্ঘর মুঞ্চ পৰত্তেহি. ‘‘সুতস্স ৰস্সা’’তিপি পাঠো, ৰুত্তপ্পকারস্স সদ্দাযতনস্স ৰুট্ঠিং ৰস্সাতি অত্থো.
৩৫৭. ইদানি যাদিসং ৰাচং অভিকঙ্খতি, তং পকাসেন্তো –
‘‘যদত্থিকং ব্রহ্মচরিযং অচরী,
কপ্পাযনো কচ্চিস্স তং অমোঘং;
নিব্বাযি সো আদু সউপাদিসেসো,
যথা ৰিমুত্তো অহু তং সুণোমা’’তি. –
গাথমাহ. তত্থ কপ্পাযনোতি কপ্পমেৰ পূজাৰসেন ভণতি. যথা ৰিমুত্তোতি ‘‘কিং অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা যথা অসেক্খা, উদাহু উপাদিসেসায যথা সেক্খা’’তি পুচ্ছতি. সেসমেত্থ পাকটমেৰ.
৩৫৮. এৰং দ্ৰাদসহি গাথাহি যাচিতো ভগৰা তং ৰিযাকরোন্তো –
‘‘অচ্ছেচ্ছি তণ্হং ইধ নামরূপে, (ইতি ভগৰা)
কণ্হস্স সোতং দীঘরত্তানুসযিতং;
অতারি জাতিং মরণং অসেসং,
ইচ্চব্রৰী ভগৰা পঞ্চসেট্ঠো’’তি. –
গাথমাহ. তত্থ পুরিমপদস্স তাৰ অত্থো – যাপি ইমস্মিং নামরূপে কামতণ্হাদিভেদা তণ্হাদীঘরত্তং অপ্পহীনট্ঠেন অনুসযিতা কণ্হনামকস্স মারস্স ‘‘সোত’’ন্তিপি ৰুচ্চতি, তং কণ্হস্স সোতভূতং দীঘরত্তানুসযিতং ইধ নামরূপে তণ্হং কপ্পাযনো ছিন্দীতি. ইতি ভগৰাতি ইদং পনেত্থ সঙ্গীতিকারানং ৰচনং. অতারি জাতিং মরণং অসেসন্তি সো তং তণ্হং ছেত্ৰা অসেসং জাতিমরণং অতারি, অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পরিনিব্বাযীতি দস্সেতি. ইচ্চব্রৰী ভগৰা পঞ্চসেট্ঠোতি ৰঙ্গীসেন পুট্ঠো ভগৰা এতদৰোচ পঞ্চন্নং পঠমসিস্সানং পঞ্চৰগ্গিযানং সেট্ঠো, পঞ্চহি ৰা সদ্ধাদীহি ইন্দ্রিযেহি, সীলাদীহি ৰা ধম্মক্খন্ধেহি অতিৰিসিট্ঠেহি চক্খূহি চ সেট্ঠোতি সঙ্গীতিকারানমেৰিদং ৰচনং.
৩৫৯. এৰং ৰুত্তে ভগৰতো ভাসিতমভিনন্দমানসো ৰঙ্গীসো ‘‘এস সুত্ৰা’’তিআদিগাথাযো আহ. তত্থ পঠমগাথায ইসিসত্তমাতি ভগৰা ইসি চ সত্তমো চ উত্তমট্ঠেন ৰিপস্সীসিখীৰেস্সভূককুসন্ধকোণাগমনকস্সপনামকে ছ ইসযো অত্তনা সহ সত্ত করোন্তো পাতুভূতোতিপি ইসিসত্তমো, তং আলপন্তো আহ. ন মং ৰঞ্চেসীতি যস্মা পরিনিব্বুতো, তস্মা তস্স পরিনিব্বুতভাৰং ইচ্ছন্তং মং ন ৰঞ্চেসি, ন ৰিসংৰাদেসীতি অত্থো. সেসমেত্থ পাকটমেৰ.
৩৬০. দুতিযগাথায যস্মা মুত্যপেক্খো ৰিহাসি, তস্মা তং সন্ধাযাহ ‘‘যথাৰাদী তথাকারী, অহু বুদ্ধস্স সাৰকো’’তি. মচ্চুনো জালং ততন্তি তেভূমকৰট্টে ৰিত্থতং মারস্স তণ্হাজালং. মাযাৰিনোতি বহুমাযস্স. ‘‘তথা মাযাৰিনো’’তিপি কেচি পঠন্তি, তেসং যো অনেকাহি মাযাহি অনেকক্খত্তুম্পি ভগৰন্তং উপসঙ্কমি, তস্স তথা মাযাৰিনোতি অধিপ্পাযো.
৩৬১. ততিযগাথায আদীতি কারণং. উপাদানস্সাতি ৰট্টস্স. ৰট্টঞ্হি উপাদাতব্বট্ঠেন ইধ ‘‘উপাদান’’ন্তি ৰুত্তং, তস্সেৰ উপাদানস্স আদিং অৰিজ্জাতণ্হাদিভেদং কারণং অদ্দস কপ্পোতি এৰং ৰত্তুং ৰট্টতি ভগৰাতি অধিপ্পাযেন ৰদতি. অচ্চগা ৰতাতি অতিক্কন্তো ৰত. মচ্চুধেয্যন্তি মচ্চু এত্থ ধিযতীতি মচ্চুধেয্যং, তেভূমকৰট্টস্সেতং অধিৰচনং. তং সুদুত্তরং মচ্চুধেয্যং অচ্চগা ৰতাতি ৰেদজাতো ভণতি. সেসমেত্থ পাকটমেৰাতি.
পরমত্থজোতিকায খুদ্দক-অট্ঠকথায
সুত্তনিপাত-অট্ঠকথায নিগ্রোধকপ্পসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.