১১. পাটলিপুত্তপেতৰত্থুৰণ্ণনা
দিট্ঠা তযা নিরযা তিরচ্ছানযোনীতি ইদং সত্থরি জেতৰনে ৰিহরন্তে অঞ্ঞতরং ৰিমানপেতং আরব্ভ ৰুত্তং. সাৰত্থিৰাসিনো কির পাটলিপুত্তৰাসিনো চ বহূ ৰাণিজা নাৰায সুৰণ্ণভূমিং অগমিংসু. তত্থেকো উপাসকো আবাধিকো মাতুগামে পটিবদ্ধচিত্তো কালমকাসি. সো কতকুসলোপি দেৰলোকং অনুপপজ্জিত্ৰা ইত্থিযা পটিবদ্ধচিত্ততায সমুদ্দমজ্ঝে ৰিমানপেতো হুত্ৰা নিব্বত্তি. যস্সং পন সো পটিবদ্ধচিত্তো, সা ইত্থী সুৰণ্ণভূমিগামিনিং নাৰং অভিরুয্হ গচ্ছতি. অথ খো সো পেতো তং ইত্থিং গহেতুকামো নাৰায গমনং উপরুন্ধি. অথ ৰাণিজা ‘‘কেন নু খো কারণেন অযং নাৰা ন গচ্ছতী’’তি ৰীমংসন্তা কাল়কণ্ণিসলাকং ৰিচারেসুং. অমনুস্সিদ্ধিযা যাৰততিযং তস্সা এৰ ইত্থিযা পাপুণি, যস্সং সো পটিবদ্ধচিত্তো. তং দিস্ৰা ৰাণিজা ৰেল়ুকলাপং সমুদ্দে ওতারেত্ৰা তস্স উপরি তং ইত্থিং ওতারেসুং. ইত্থিযা ওতারিতমত্তায নাৰা ৰেগেন সুৰণ্ণভূমিং অভিমুখা পাযাসি. অমনুস্সো তং ইত্থিং অত্তনো ৰিমানং আরোপেত্ৰা তায সদ্ধিং অভিরমি.
সা একং সংৰচ্ছরং অতিক্কমিত্ৰা নিব্বিন্নরূপা তং পেতং যাচন্তী আহ – ‘‘অহং ইধ ৰসন্তী ময্হং সম্পরাযিকং অত্থং কাতুং ন লভামি, সাধু, মারিস, মং পাটলিপুত্তমেৰ নেহী’’তি. সো তায যাচিতো –
৭৯৩. ‘‘দিট্ঠা তযা নিরযা তিরচ্ছানযোনি, পেতা অসুরা অথৰাপি মানুসা দেৰা;
সযমদ্দস কম্মৰিপাকমত্তনো, নেস্সামি তং পাটলিপুত্তমক্খতং;
তত্থ গন্ত্ৰা কুসলং করোহি কম্ম’’ন্তি. –
গাথমাহ. তত্থ দিট্ঠা তযা নিরযাতি একচ্চে পচ্চেকনিরযাপি তযা দিট্ঠা. তিরচ্ছানযোনীতি মহানুভাৰা নাগসুপণ্ণাদিতিরচ্ছানাপি দিট্ঠা তযাতি যোজনা. পেতাতি খুপ্পিপাসাদিভেদা পেতা. অসুরাতি কালকঞ্চিকাদিভেদা অসুরা. দেৰাতি একচ্চে চাতুমহারাজিকা দেৰা. সো কির অত্তনো আনুভাৰেন অন্তরন্তরা তং গহেত্ৰা পচ্চেকনিরযাদিকে দস্সেন্তো ৰিচরতি, তেন এৰমাহ. সযমদ্দস কম্মৰিপাকমত্তনোতি নিরযাদিকে ৰিসেসতো গন্ত্ৰা পস্সন্তী সযমেৰ অত্তনা কতকম্মানং ৰিপাকং পচ্চক্খতো অদ্দস অদক্খি. নেস্সামি তং পাটলিপুত্তমক্খতন্তি ইদানাহং তং অক্খতং কেনচি অপরিক্খতং মনুস্সরূপেনেৰ পাটলিপুত্তং নযিস্সামি. ত্ৰং পন তত্থ গন্ত্ৰা কুসলং করোহি কম্মং, কম্মৰিপাকস্স পচ্চক্খতো দিট্ঠত্তা যুত্তপযুত্তা পুঞ্ঞনিরতা হোহীতি অত্থো.
অথ সা ইত্থী তস্স ৰচনং সুত্ৰা অত্তমনা –
৭৯৪. ‘‘অত্থকামোসি মে যক্খ, হিতকামোসি দেৰতে;
করোমি তুয্হং ৰচনং, ত্ৰংসি আচরিযো মম.
৭৯৫. ‘‘দিট্ঠা মযা নিরযা তিরচ্ছানযোনি, পেতা অসুরা অথৰাপি মানুসা দেৰা;
সযমদ্দসং কম্মৰিপাকমত্তনো, কাহামি পুঞ্ঞানি অনপ্পকানী’’তি. –
গাথমাহ.
অথ সো পেতো তং ইত্থিং গহেত্ৰা আকাসেন গন্ত্ৰা পাটলিপুত্তনগরস্স মজ্ঝে ঠপেত্ৰা পক্কামি. অথস্সা ঞাতিমিত্তাদযো তং দিস্ৰা ‘‘মযং পুব্বে সমুদ্দে পক্খিত্তা মতাতি অস্সুম্হ. সা অযং দিট্ঠা ৰত, ভো, সোত্থিনা আগতা’’তি অভিনন্দমানা সমাগন্ত্ৰা তস্সা পৰত্তিং পুচ্ছিংসু. সা তেসং আদিতো পট্ঠায অত্তনা দিট্ঠং অনুভূতঞ্চ সব্বং কথেসি. সাৰত্থিৰাসিনোপি খো তে ৰাণিজা অনুক্কমেন সাৰত্থিং উপগতকালে সত্থু সন্তিকং উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা একমন্তং নিসিন্না তং পৰত্তিং ভগৰতো আরোচেসুং. ভগৰা তমত্থং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা চতুন্নং পরিসানং ধম্মং দেসেসি. তং সুত্ৰা মহাজনো সংৰেগজাতো দানাদিকুসলধম্মনিরতো অহোসীতি.
পাটলিপুত্তপেতৰত্থুৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.