৭. অন্তগ্গাহিকাদিট্ঠিনিদ্দেসৰণ্ণনা
১৪০. অন্তগ্গাহিকায দিট্ঠিযা পঠমৰারে আকারপুচ্ছা. দুতিযে আকারগহণং. ততিযে আকারৰিস্সজ্জনং. তত্থ লোকোতি অত্তা. সো অন্তোতি অঞ্ঞমঞ্ঞপটিপক্খেসু সস্সতুচ্ছেদন্তেসু সস্সতগ্গাহে সস্সতন্তো, অসস্সতগ্গাহে উচ্ছেদন্তো. পরিত্তং ওকাসন্তি সুপ্পমত্তং ৰা সরাৰমত্তং ৰা খুদ্দকং ঠানং. নীলকতো ফরতীতি নীলন্তি আরম্মণং করোতি. অযং লোকোতি অত্তানং সন্ধায ৰুত্তং. পরিৰটুমোতি সমন্ততো পরিচ্ছেদৰা. অন্তসঞ্ঞীতি অন্তৰাতিসঞ্ঞী. অন্তো অস্স অত্থীতি অন্তোতি গহেতব্বং. যং ফরতীতি যং কসিণরূপং ফরতি. তং ৰত্থু চেৰ লোকো চাতি তং কসিণরূপং আরম্মণঞ্চেৰ আলোকিযট্ঠেন লোকো চ. যেন ফরতীতি যেন চিত্তেন ফরতি. সো অত্তা চেৰ লোকো চাতি অত্তানমপেক্খিত্ৰা পুল্লিঙ্গং কতং, তং চিত্তং অত্তা চেৰ আলোকনট্ঠেন লোকো চাতি ৰুত্তং হোতি. অন্তৰাতি অন্তো. ওকাসকতো ফরতীতি আলোককসিণৰসেন তেজোকসিণৰসেন ওদাতকসিণৰসেন ৰা ওভাসোতি ফরতি. নীলাদীনং পঞ্চন্নং পভস্সরকসিণানংযেৰ গহিতত্তা পথৰীআপোৰাযোকসিণৰসেন অত্তাভিনিৰেসো ন হোতীতি গহেতব্বং.
ৰিপুলং ওকাসন্তি খলমণ্ডলমত্তাদিৰসেন মহন্তং ঠানং. অনন্তৰাতি ৰুদ্ধঅনন্তৰা. অপরিযন্তোতি ৰুদ্ধঅপরিযন্তো. অনন্তসঞ্ঞীতি অনন্তোতিসঞ্ঞী. তং জীৰন্তি সো জীৰো. লিঙ্গৰিপল্লাসো কতো. জীৰোতি চ অত্তা এৰ. রূপাদীনি পঞ্চপি পরিৰটুমট্ঠেন সরীরং. জীৰং ন সরীরন্তি অত্তসঙ্খাতো জীৰো রূপসঙ্খাতং সরীরং ন হোতি. এস নযো ৰেদনাদীসু. তথাগতোতি সত্তো. অরহন্তি একে. পরং মরণাতি মরণতো উদ্ধং, পরলোকেতি অত্থো. রূপং ইধেৰ মরণধম্মন্তি অত্তনো পাকটক্খন্ধসীসেন পঞ্চক্খন্ধগ্গহণং, তং ইমস্মিংযেৰ লোকে নস্সনপকতিকন্তি অত্থো. সেসক্খন্ধেসুপি এসেৰ নযো. কাযস্স ভেদাতি খন্ধপঞ্চকসঙ্খাতস্স কাযস্স ভেদতো পরং. ইমিনা ৰচনেন ‘‘পরং মরণা’’তি এতস্স উদ্দেসস্স অত্থো ৰুত্তো. হোতিপীতিআদীসু হোতীতি মূলপদং. চতূসুপি অপি-সদ্দো সমুচ্চযত্থো. তিট্ঠতীতি সস্সতত্তা তিট্ঠতি, ন চৰতীতি অত্থো. ‘‘হোতী’’তি পদস্স ৰা অত্থৰিসেসনত্থং ‘‘তিট্ঠতী’’তি পদং ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. উপ্পজ্জতীতি অণ্ডজজলাবুজযোনিপৰেসৰসেন উপ্পজ্জতি নাম, নিব্বত্ততীতি সংসেদজওপপাতিকযোনিপৰেসৰসেন নিব্বত্ততি নামাতি অত্থযোজনা ৰেদিতব্বা. উচ্ছিজ্জতীতি পবন্ধাভাৰৰসেন. ৰিনস্সতীতি ভঙ্গৰসেন. ন হোতি পরং মরণাতি পুরিমপদানং অত্থৰিৰরণং, চুতিতো উদ্ধং ন ৰিজ্জতীতি অত্থো. হোতি চ ন চ হোতীতি একচ্চসস্সতিকানং দিট্ঠি, একেন পরিযাযেন হোতি, একেন পরিযাযেন ন হোতীতি অত্থো. জীৰভাৰেন হোতি, পুব্বজীৰস্স অভাৰেন ন হোতীতি ৰুত্তং হোতি. নেৰ হোতি ন ন হোতীতি অমরাৰিক্খেপিকানং দিট্ঠি, হোতীতি চ নেৰ হোতি, ন হোতীতি চ ন হোতীতি অত্থো. অনুৰাদভযা মুসাৰাদভযা চ মন্দত্তা মোমূহত্তা চ পুব্বৰুত্তনযস্স পটিক্খেপমত্তং করোতি. ইমেহি পঞ্ঞাসায আকারেহীতি যথাৰুত্তানং দসন্নং পঞ্চকানং ৰসেন পঞ্ঞাসায আকারেহীতি.
অন্তগ্গাহিকাদিট্ঠিনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.