৭০. যমকপাটিহীরঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা

১১৬. যমকপাটিহীরঞাণনিদ্দেসে অসাধারণং সাৰকেহীতি সেসাসাধারণঞাণনিদ্দেসে অঞ্ঞৰচনেহি ওকাসাভাৰতো ন ৰুত্তং, ইধ পন অঞ্ঞৰচনাভাৰতো ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. উপরিমকাযতোতি নাভিযা উদ্ধং সরীরতো. অগ্গিক্খন্ধো পৰত্ততীতি তেজোকসিণারম্মণং পাদকজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৰা ৰুট্ঠায ‘‘উপরিমকাযতো অগ্গিজালা ৰুট্ঠাতূ’’তি আৰজ্জিত্ৰা পরিকম্মং কত্ৰা অনন্তরং অভিঞ্ঞাঞাণেন ‘‘উপরিমকাযতো অগ্গিজালা ৰুট্ঠাতূ’’তি অধিট্ঠিতে সহ অধিট্ঠানা উপরিমকাযতো অগ্গিজালা ৰুট্ঠাতি. সা হি ইধ রাসট্ঠেন খন্ধোতি ৰুত্তা. হেট্ঠিমকাযতোতি নাভিতো হেট্ঠা সরীরতো. উদকধারা পৰত্ততীতি আপোকসিণারম্মণং পাদকজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৰা ৰুট্ঠায ‘‘হেট্ঠিমকাযতো উদকধারা ৰুট্ঠাতূ’’তি আৰজ্জিত্ৰা পরিকম্মং কত্ৰা অনন্তরং অভিঞ্ঞাঞাণেন ‘‘হেট্ঠিমকাযতো উদকধারা ৰুট্ঠাতূ’’তি অধিট্ঠিতে সহ অধিট্ঠানা হেট্ঠিমকাযতো উদকধারা ৰুট্ঠাতি. উভযত্থাপি অব্বোচ্ছেদৰসেন পৰত্ততীতি ৰুত্তং. অধিট্ঠানস্স আৰজ্জনস্স চ অন্তরে দ্ৰে ভৰঙ্গচিত্তানি ৰত্তন্তি. তস্মাযেৰ যুগলা হুত্ৰা অগ্গিক্খন্ধউদকধারা পৰত্তন্তি, অন্তরং ন পঞ্ঞাযতি. অঞ্ঞেসং পন ভৰঙ্গপরিচ্ছেদো নত্থি. পুরত্থিমকাযতোতি অভিমুখপস্সতো. পচ্ছিমকাযতোতি পিট্ঠিপস্সতো. দক্খিণঅক্খিতো ৰামঅক্খিতোতিআদি সমাসপাঠোযেৰ, ন অঞ্ঞো. দক্খিণনাসিকাসোততো ৰামনাসিকাসোততোতি পাঠো সুন্দরো. রস্সং কত্ৰাপি পঠন্তি. অংসকূটতোতি এত্থ অব্ভুগ্গতট্ঠেন কূটো ৰিযাতি কূটো, অংসোযেৰ কূটো অংসকূটো. অঙ্গুলঙ্গুলেহীতি অঙ্গুলীহি অঙ্গুলীহি. অঙ্গুলন্তরিকাহীতি অঙ্গুলীনং অন্তরিকাহি. একেকলোমতো অগ্গিক্খন্ধো পৰত্ততি, একেকলোমতো উদকধারা পৰত্ততীতি উভযত্থাপি আমেডিতৰচনেন সব্বলোমানং পরিযাদিন্নত্তা একেকলোমতোৰ অগ্গিক্খন্ধউদকধারা যুগলা যুগলা হুত্ৰা পৰত্তন্তীতি ৰুত্তং হোতি. লোমকূপতো লোমকূপতো অগ্গিক্খন্ধো পৰত্ততি, লোমকূপতো লোমকূপতো উদকধারা পৰত্ততীতি এত্থাপি এসেৰ নযো. কেসুচি পোত্থকেসু ‘‘একেকলোমতো অগ্গিক্খন্ধো পৰত্ততি. লোমকূপতো লোমকূপতো উদকধারা পৰত্ততি, লোমকূপতো লোমকূপতো অগ্গিক্খন্ধো পৰত্ততি, একেকলোমতো উদকধারা পৰত্ততী’’তি লিখিতং. তম্পি যুজ্জতিযেৰ. পাটিহীরস্স অতিসুখুমত্তদীপনতো পন পুরিমপাঠোযেৰ সুন্দরতরো.

ইদানি ছন্নং ৰণ্ণানন্তি কো সম্বন্ধো? হেট্ঠা ‘‘উপরিমকাযতো’’তিআদীহি অনেকেহি সরীরাৰযৰা ৰুত্তা. তেন সরীরাৰযৰসম্বন্ধো পৰত্ততীতি ৰচনসম্বন্ধেন চ যমকপাটিহীরাধিকারেন চ ছন্নং ৰণ্ণানং সরীরাৰযৰভূতানং রস্মিযো যমকা হুত্ৰা পৰত্তন্তীতি ৰুত্তং হোতি. সামিৰচনসম্বন্ধেন চ অৰস্সং ‘‘রস্মিযো’’তি পাঠসেসো ইচ্ছিতব্বোযেৰ. নীলানন্তি উমাপুপ্ফৰণ্ণানং. পীতকানন্তি কণিকারপুপ্ফৰণ্ণানং. লোহিতকানন্তি ইন্দগোপকৰণ্ণানং. ওদাতানন্তি ওসধিতারকৰণ্ণানং. মঞ্জিট্ঠানন্তি মন্দরত্তৰণ্ণানং. পভস্সরানন্তি পভাসনপকতিকানং পভস্সরৰণ্ণানং. পভস্সরৰণ্ণে ৰিসুং অৰিজ্জমানেপি ৰুত্তেসু পঞ্চসু ৰণ্ণেসু যে যে পভা সমুজ্জলা, তে তে পভস্সরা. তথা হি তথাগতস্স যমকপাটিহীরং করোন্তস্স যমকপাটিহীরঞাণবলেনেৰ কেসমস্সূনঞ্চেৰ অক্খীনঞ্চ নীলট্ঠানেহি নীলরস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৰসেন গগনতলং অঞ্জনচুণ্ণসমোকিণ্ণং ৰিয উমাপুপ্ফনীলুপ্পলদলসঞ্ছন্নং ৰিয ৰীতিপতন্তমণিতালৰণ্টং ৰিয পসারিতমেচকপটং ৰিয চ হোতি. ছৰিতো চেৰ অক্খীনঞ্চ পীতকট্ঠানেহি পীতরস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৰসেন দিসাভাগা সুৰণ্ণরসনিসিঞ্চমানা ৰিয সুৰণ্ণপটপসারিতা ৰিয কুঙ্কুমচুণ্ণকণিকারপুপ্ফসম্পরিকিণ্ণা ৰিয চ ৰিরোচন্তি. মংসলোহিতেহি চেৰ অক্খীনঞ্চ রত্তট্ঠানেহি লোহিতরস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৰসেন দিসাভাগা চিনপিট্ঠচুণ্ণরঞ্জিতা ৰিয সুপক্কলাখারসনিসিঞ্চমানা ৰিয রত্তকম্বলপরিক্খিত্তা ৰিয জযসুমনপালিভদ্দকবন্ধুজীৰককুসুমসম্পরিকিণ্ণা ৰিয চ ৰিরোচন্তি. অট্ঠীহি চেৰ দন্তেহি চ অক্খীনঞ্চ সেতট্ঠানেহি ওদাতরস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৰসেন দিসাভাগা রজতকুটেহি আসিঞ্চমানখীরধারাসম্পরিকিণ্ণা ৰিয পসারিতরজতপট্টৰিতানা ৰিয ৰীতিপতন্তরজততালৰণ্টা ৰিয কুন্দকুমুদসিন্দুৰারসুমনমল্লিকাদিকুসুমসঞ্ছন্না ৰিয চ ৰিরোচন্তি. হত্থতলপাদতলাদীহি মন্দরত্তট্ঠানেহি মঞ্জিট্ঠরস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৰসেন দিসাভাগা পৰাল়জালপরিক্খিত্তা ৰিয রত্তকুরৰককুসুমসমোকিণ্ণা ৰিয চ ৰিরোচন্তি. উণ্ণানখাদীহি পভস্সরট্ঠানেহি পভস্সররস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৰসেন দিসাভাগা ওসধিতারকপুঞ্জপুণ্ণা ৰিয ৰিজ্জুপটলাদিপরিপুণ্ণা ৰিয চ ৰিরোচন্তি.

ভগৰা চঙ্কমতীতিআদি ‘‘ভগৰতো চ নিম্মিতানঞ্চ নানাইরিযাপথকরণং যমকপাটিহীরেনেৰ হোতী’’তি দস্সনত্থং ৰুত্তং. তেসঞ্হি নিম্মিতানং ইরিযাপথা যুগলাৰ হুত্ৰা ৰত্তন্তি. যদি নিম্মিতা বহুকা হোন্তি, ‘‘নিম্মিতো’’তিআদি কস্মা একৰচনং কতন্তি চে? নিম্মিতেসুপি একেকস্স নানাইরিযাপথভাৰদস্সনত্থং. বহুৰচনেন হি ৰুত্তে সব্বেপি নিম্মিতা সকিং একেকইরিযাপথিকা ৰিয হোন্তি. একৰচনেন পন ৰুত্তে নিম্মিতেসু একেকো নানাইরিযাপথিকোতি ঞাযতি. তস্মা একৰচননিদ্দেসো কতো. চূল়পন্থকত্থেরোপি তাৰ নানাইরিযাপথিকভিক্খূনং সহস্সং মাপেসি, কিং পন ভগৰা যমকপাটিহীরে বহূ নিম্মিতে ন করিস্সতি. চূল়পন্থকত্থেরং মুঞ্চিত্ৰা অঞ্ঞেসং সাৰকানং একাৰজ্জনেন নানাইরিযপথিকানং নানারূপানঞ্চ নিম্মানং ন ইজ্ঝতি. অনিযমেত্ৰা হি নিম্মিতা ইদ্ধিমতা সদিসাৰ হোন্তি. ঠাননিসজ্জাদীসু ৰা ভাসিততুণ্হীভাৰাদীসু ৰা যং যং ইদ্ধিমা করোতি, তং তদেৰ করোন্তি, ৰিসদিসকরণং নানাকিরিযাকরণঞ্চ ‘‘এত্তকা ঈদিসা হোন্তু, এত্তকা ইমং নাম করোন্তূ’’তি ৰিসুং ৰিসুং আৰজ্জিত্ৰা অধিট্ঠানেন ইজ্ঝতি. তথাগতস্স পন একাৰজ্জনাধিট্ঠানেনেৰ নানপ্পকারনিম্মানং ইজ্ঝতি. এৰমেৰ অগ্গিক্খন্ধউদকধারানিম্মানে চ নানাৰণ্ণনিম্মানে চ ৰেদিতব্বং. তত্থ ভগৰা চঙ্কমতীতি আকাসে ৰা পথৰিযং ৰা চঙ্কমতি. নিম্মিতোতি ইদ্ধিযা মাপিতবুদ্ধরূপং. তিট্ঠতি ৰাতিআদীনিপি আকাসে ৰা পথৰিযং ৰা. কপ্পেতীতি করোতি. ভগৰা তিট্ঠতীতিআদীসুপি এসেৰ নযোতি.

যমকপাটিহীরঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.