৬৯. আসযানুসযঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা
১১৩. আসযানুসযঞাণনিদ্দেসে ইধ তথাগতোতিআদি পঞ্চধা ঠপিতো নিদ্দেসো. তত্থ আসযানুসযা ৰুত্তত্থা এৰ. চরিতন্তি পুব্বে কতং কুসলাকুসলং কম্মং. অধিমুত্তিন্তি সম্পতি কুসলে অকুসলে ৰা চিত্তৰোসগ্গো. ভব্বাভব্বেতি ভব্বে চ অভব্বে চ. অরিযায জাতিযা সম্ভৰন্তি জাযন্তীতি ভব্বা. ৰত্তমানসমীপে ৰত্তমানৰচনং. ভৰিস্সন্তি জাযিস্সন্তীতি ৰা ভব্বা, ভাজনভূতাতি অত্থো. যে অরিযমগ্গপটিৰেধস্স অনুচ্ছৰিকা উপনিস্সযসম্পন্না, তে ভব্বা. ৰুত্তপটিপক্খা অভব্বা.
কতমো সত্তানং আসযোতিআদি নিদ্দেসস্স পটিনিদ্দেসো. তত্থ সস্সতোতি নিচ্চো. লোকোতি অত্তা. ইধ সরীরংযেৰ নস্সতি, অত্তা পন ইধ পরত্থ চ সোযেৰাতি মঞ্ঞন্তি. সো হি সযংযেৰ আলোকেতীতি কত্ৰা ‘‘লোকো’’তি মঞ্ঞন্তি. অসস্সতোতি অনিচ্চো. অত্তা সরীরেনেৰ সহ নস্সতীতি মঞ্ঞন্তি. অন্তৰাতি পরিত্তে কসিণে ঝানং উপ্পাদেত্ৰা তংপরিত্তকসিণারম্মণং চিত্তং সপরিযন্তো অত্তাতি মঞ্ঞন্তি. অনন্তৰাতি ন অন্তৰা অপ্পমাণে কসিণে ঝানং উপ্পাদেত্ৰা তংঅপ্পমাণকসিণারম্মণং চিত্তং অপরিযন্তো অত্তাতি মঞ্ঞন্তি. তং জীৰং তং সরীরন্তি জীৰো চ সরীরঞ্চ তংযেৰ. জীৰোতি অত্তা, লিঙ্গৰিপল্লাসেন নপুংসকৰচনং কতং. সরীরন্তি রাসট্ঠেন খন্ধপঞ্চকং. অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি অঞ্ঞো জীৰো অঞ্ঞং খন্ধপঞ্চকং. হোতি তথাগতো পরং মরণাতি খন্ধা ইধেৰ ৰিনস্সন্তি, সত্তো মরণতো পরং হোতি ৰিজ্জতি ন নস্সতি. ‘‘তথাগতো’’তি চেত্থ সত্তাধিৰচনন্তি ৰদন্তি. কেচি পন ‘‘তথাগতোতি অরহা’’তি ৰদন্তি. ইমে ‘‘ন হোতী’’তি পক্খে দোসং দিস্ৰা এৰং গণ্হন্তি. ন হোতি তথাগতো পরং মরণাতি খন্ধাপি ইধেৰ নস্সন্তি, তথাগতো চ মরণতো পরং ন হোতি উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতি. ইমে ‘‘হোতী’’তি পক্খে দোসং দিস্ৰা এৰং গণ্হন্তি. হোতি চ ন চ হোতীতি ইমে একেকপক্খপরিগ্গহে দোসং দিস্ৰা উভযপক্খং গণ্হন্তি. নেৰ হোতি ন ন হোতীতি ইমে উভযপক্খপরিগ্গহে উভযদোসাপত্তিং দিস্ৰা ‘‘হোতীতি চ ন হোতি, নেৰ হোতীতি চ ন হোতী’’তি অমরাৰিক্খেপপক্খং গণ্হন্তি.
অযং পনেত্থ অট্ঠকথানযো – ‘‘সস্সতো লোকোতি ৰা’’তিআদীহি দসহাকারেহি দিট্ঠিপভেদোৰ ৰুত্তো. তত্থ সস্সতো লোকোতি চ খন্ধপঞ্চকং লোকোতি গহেত্ৰা ‘‘অযং লোকো নিচ্চো ধুৰো সব্বকালিকো’’তি গণ্হন্তস্স সস্সতন্তি গহণাকারপ্পৰত্তা দিট্ঠি. অসস্সতোতি তমেৰ লোকং ‘‘উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতী’’তি গণ্হন্তস্স উচ্ছেদগ্গহণাকারপ্পৰত্তা দিট্ঠি. অন্তৰাতি পরিত্তকসিণলাভিনো সুপ্পমত্তে ৰা সরাৰমত্তে ৰা কসিণে সমাপন্নস্স অন্তোসমাপত্তিযং পৰত্তিতরূপারূপধম্মে ‘‘লোকো’’তি চ কসিণপরিচ্ছেদন্তেন ‘‘অন্তৰা’’তি চ গণ্হন্তস্স ‘‘অন্তৰা লোকো’’তি গহণাকারপ্পৰত্তা দিট্ঠি. সা সস্সতদিট্ঠিপি হোতি উচ্ছেদদিট্ঠিপি. ৰিপুলকসিণলাভিনো পন তস্মিং কসিণে সমাপন্নস্স অন্তোসমাপত্তিযং পৰত্তিতরূপারূপধম্মে ‘‘লোকো’’তি চ কসিণপরিচ্ছেদন্তেন ‘‘ন অন্তৰা’’তি চ গণ্হন্তস্স ‘‘অনন্তৰা লোকো’’তি গহণাকারপ্পৰত্তা দিট্ঠি. সা সস্সতদিট্ঠিপি হোতি উচ্ছেদদিট্ঠিপি. তং জীৰং তং সরীরন্তি ভেদনধম্মস্স সরীরস্সেৰ ‘‘জীৰ’’ন্তি গহিতত্তা ‘‘সরীরে উচ্ছিজ্জমানে জীৰম্পি উচ্ছিজ্জতী’’তি উচ্ছেদগ্গহণাকারপ্পৰত্তা দিট্ঠি. দুতিযপদে সরীরতো অঞ্ঞস্স জীৰস্স গহিতত্তা ‘‘সরীরে উচ্ছিজ্জমানেপি জীৰং ন উচ্ছিজ্জতী’’তি সস্সতগ্গহণাকারপ্পৰত্তা দিট্ঠি. হোতি তথাগতোতিআদীসু ‘‘সত্তো তথাগতো নাম, সো পরং মরণা হোতী’’তি গণ্হতো পঠমা সস্সতদিট্ঠি. ‘‘ন হোতী’’তি গণ্হতো দুতিযা উচ্ছেদদিট্ঠি. ‘‘হোতি চ ন চ হোতী’’তি গণ্হতো ততিযা একচ্চসস্সতদিট্ঠি. ‘‘নেৰ হোতি ন ন হোতী’’তি গণ্হতো চতুত্থা অমরাৰিক্খেপদিট্ঠীতি.
ইতীতি ৰুত্তপ্পকারদিট্ঠিনিস্সযনিদস্সনং. ভৰদিট্ঠিসন্নিস্সিতা ৰা সত্তা হোন্তি ৰিভৰদিট্ঠিসন্নিস্সিতা ৰাতি ভৰো ৰুচ্চতি সস্সতো, সস্সতৰসেন উপ্পজ্জমানদিট্ঠি ভৰদিট্ঠি, ভৰোতি দিট্ঠীতি ৰুত্তং হোতি. ৰিভৰো ৰুচ্চতি উচ্ছেদো, উচ্ছেদৰসেন উপ্পজ্জমানদিট্ঠি ৰিভৰদিট্ঠি, ৰিভৰোতি দিট্ঠীতি ৰুত্তং হোতি. ৰুত্তপ্পকারা দসৰিধা দিট্ঠি ভৰদিট্ঠি চ ৰিভৰদিট্ঠি চাতি দ্ৰিধাৰ হোতি. তাসু দ্ৰীসু একেকং সন্নিস্সিতা অপস্সিতা অল্লীনা সত্তা হোন্তি.
এতে ৰা পন উভো অন্তে অনুপগম্মাতি এত্থ ‘‘অগ্গিতো ৰা উদকতো ৰা মিথুভেদা ৰা’’তিআদীসু (দী. নি. ২.১৫২) ৰিয ৰা-সদ্দো সমুচ্চযত্থো. এতে ৰুত্তপ্পকারে সস্সতুচ্ছেদৰসেন দ্ৰে পক্খে চ ন উপগন্ত্ৰা অনল্লীযিত্ৰা পহাযাতি অত্থো. ‘‘অনুলোমিকা ৰা খন্তী’’তি ৰিকপ্পত্থোৰ. ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসূতি ইমেসং জরামরণাদীনং পচ্চযা ইদপ্পচ্চযা, ইদপ্পচ্চযা এৰ ইদপ্পচ্চযতা, ইদপ্পচ্চযানং ৰা সমূহো ইদপ্পচ্চযতা. লক্খণং পনেত্থ সদ্দসত্থতো পরিযেসিতব্বং. তে তে পচ্চযে পটিচ্চ সহ সম্মা চ উপ্পন্না পটিচ্চসমুপ্পন্না. তস্সা ইদপ্পচ্চযতায চ তেসু পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু চ ধম্মেসু. অনুলোমিকাতি লোকুত্তরধম্মানং অনুলোমতো অনুলোমিকা. খন্তীতি ঞাণং. ঞাণঞ্হি খমনতো খন্তি. পটিলদ্ধা হোতীতি সত্তেহি অধিগতা হোতি. ইদপ্পচ্চযতায খন্তিযা উচ্ছেদত্তানুপগমো হোতি পচ্চযুপ্পন্নধম্মানং পচ্চযসামগ্গিযং আযত্তৰুত্তিত্তা পচ্চযানুপরমদস্সনেন ফলানুপরমদস্সনতো. পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু খন্তিযা সস্সতত্তানুপগমো হোতি পচ্চযসামগ্গিযং নৰনৰানং পচ্চযুপ্পন্নধম্মানং উপ্পাদদস্সনতো. এৰমেতে উভো অন্তে অনুপগম্ম পটিচ্চসমুপ্পাদপটিচ্চসমুপ্পন্নধম্মদস্সনেন ন উচ্ছেদো ন সস্সতোতি পৰত্তং সম্মাদস্সনং ‘‘অনুলোমিকা খন্তী’’তি ৰেদিতব্বং. এৰঞ্হি তদুভযদিট্ঠিপটিপক্খভূতা সম্মাদিট্ঠি ৰুত্তা হোতি. যথাভূতং ৰা ঞাণন্তি যথাভূতং যথাসভাৰং নেয্যং. তত্থ পৰত্তঞাণম্পি ৰিসযৰোহারেন ‘‘যথাভূতঞাণ’’ন্তি ৰুত্তং. তং পন সঙ্খারুপেক্খাপরিযন্তং ৰিপস্সনাঞাণং ইধাধিপ্পেতং. হেট্ঠা পন ‘‘যথাভূতঞাণদস্সন’’ন্তি ভযতূপট্ঠানঞাণং ৰুত্তং. যথাভূতং ৰা ঞাণং সত্তেহি পটিলদ্ধং হোতীতি সম্বন্ধো.
ইদানি ‘‘সস্সতো লোকো’’তিআদীহি মিচ্ছাদিট্ঠিপরিভাৰিতং ‘‘এতে ৰা পনা’’তিআদীহি সম্মাদিট্ঠিপরিভাৰিতং সত্তসন্তানং দস্সেত্ৰা ‘‘কামং সেৰন্তঞ্ঞেৰা’’তিআদীহি সেসাকুসলেহি সেসকুসলেহি চ পরিভাৰিতং সত্তসন্তানং দস্সেতি. তত্থ কামং সেৰন্তংযেৰ পুগ্গলং তথাগতো জানাতীতি যোজনা কাতব্বা. সেৰন্তন্তি চ অভিণ্হসমুদাচারৰসেন সেৰমানং. পুব্বে আসেৰিতৰসেন কিলেসকামো গরু অস্সাতি কামগরুকো. তথেৰ কামো আসযে সন্তানে অস্সাতি কামাসযো. সন্তানৰসেনেৰ কামে অধিমুত্তো লগ্গোতি কামাধিমুত্তো. সেসেসুপি এসেৰ নযো. নেক্খম্মাদীনি ৰুত্তত্থানেৰ. কামাদীহি চ তীহি সেসাকুসলা, নেক্খম্মাদীহি তীহি সেসকুসলা গহিতাৰ হোন্তীতি ৰেদিতব্বা. ‘‘অযং সত্তানং আসযো’’তি তিধা ৰুত্তং সন্তানমেৰ দস্সেতি.
অযং পনেত্থ অট্ঠকথানযো – ‘‘ইতি ভৰদিট্ঠিসন্নিস্সিতা ৰা’’তি এৰং সস্সতদিট্ঠিং ৰা সন্নিস্সিতা. সস্সতদিট্ঠি হি এত্থ ভৰদিট্ঠীতি ৰুত্তা, উচ্ছেদদিট্ঠি চ ৰিভৰদিট্ঠীতি. সব্বদিট্ঠীনঞ্হি সস্সতুচ্ছেদদিট্ঠীহি সঙ্গহিতত্তা সব্বেপিমে দিট্ঠিগতিকা সত্তা ইমাৰ দ্ৰে দিট্ঠিযো সন্নিস্সিতা হোন্তি. ৰুত্তম্পি চেতং ‘‘দ্ৰযনিস্সিতো খ্ৰাযং, কচ্চান, লোকো যেভুয্যেন অত্থিতঞ্চেৰ নত্থিতঞ্চা’’তি (সং. নি. ২.১৫). এত্থ হি অত্থিতাতি সস্সতং. নত্থিতাতি উচ্ছেদো. অযং তাৰ ৰট্টনিস্সিতানং পুথুজ্জনানং সত্তানং আসযো. ইদানি ৰিৰট্টনিস্সিতানং সুদ্ধসত্তানং আসযং দস্সেতুং ‘‘এতে ৰা পন উভো অন্তে অনুপগম্মা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ ‘‘এতে ৰা পনা’’তি এতেযেৰ. ‘‘উভো অন্তে’’তি সস্সতুচ্ছেদসঙ্খাতে দ্ৰে অন্তে. ‘‘অনুপগম্মা’’তি ন অল্লীযিত্ৰা. ‘‘ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসূ’’তি ইদপ্পচ্চযতায চেৰ পটিচ্চসমুপ্পন্নধম্মেসু চ. ‘‘অনুলোমিকা খন্তী’’তি ৰিপস্সনাঞাণং. ‘‘যথাভূতং ঞাণ’’ন্তি মগ্গঞাণং. ইদং ৰুত্তং হোতি – যা পটিচ্চসমুপ্পাদে চেৰ পটিচ্চসমুপ্পন্নধম্মেসু চ এতে উভো সস্সতুচ্ছেদঅন্তে অনুপগন্ত্ৰা ৰিপস্সনা পটিলদ্ধা, যঞ্চ ততো উত্তরি মগ্গঞাণং, অযং সত্তানং আসযো. অযং ৰট্টনিস্সিতানঞ্চ ৰিৰট্টনিস্সিতানঞ্চ সব্বেসম্পি সত্তানং আসযো ইদং ৰসনট্ঠানন্তি. অযং আচরিযানং সমানট্ঠকথা.
ৰিতণ্ডৰাদী পনাহ ‘‘মগ্গো নাম ৰাসং ৰিদ্ধংসেন্তো গচ্ছতি, ত্ৰং মগ্গো ৰাসোতি ৰদেসী’’তি? সো ৰত্তব্বো ‘‘ত্ৰং অরিযৰাসভাণকো হোসি ন হোসী’’তি? সচে ‘‘ন হোমী’’তি ৰদতি, ‘‘ত্ৰং অভাণকতায ন জানাসী’’তি ৰত্তব্বো. সচে ‘‘ভাণকোস্মী’’তি ৰদতি, ‘‘সুত্তং আহরা’’তি ৰত্তব্বো. সচে আহরতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে আহরতি, সযং আহরিতব্বং ‘‘দসযিমে, ভিক্খৰে, অরিযাৰাসা, যদরিযা আৰসিংসু ৰা আৰসন্তি ৰা আৰসিস্সন্তি ৰা’’তি (অ. নি. ১০.১৯). এতঞ্হি সুত্তং মগ্গস্স ৰাসভাৰং দীপেতি. তস্মা সুকথিতমেৰেতন্তি. ইমং পন ভগৰা সত্তানং আসযং জানন্তো ইমেসঞ্চ দিট্ঠিগতানং ইমেসঞ্চ ৰিপস্সনাঞাণমগ্গঞাণানং অপ্পৰত্তিক্খণেপি জানাতি এৰ. তস্মাযেৰ চ ‘‘কামং সেৰন্তংযেৰ জানাতী’’তিআদি ৰুত্তন্তি.
অনুসযনিদ্দেসে অনুসযাতি কেনট্ঠেন অনুসযা? অনুসযনট্ঠেন. কো এস অনুসযনট্ঠো নামাতি? অপ্পহীনট্ঠো. এতে হি অপ্পহীনট্ঠেন তস্স তস্স সন্তানে অনুসেন্তি নাম. তস্মা ‘‘অনুসযা’’তি ৰুচ্চন্তি. অনুসেন্তীতি অনুরূপং কারণং লভিত্ৰা উপ্পজ্জন্তীতি অত্থো. অথাপি সিযা – অনুসযনট্ঠো নাম অপ্পহীনাকারো, সো চ উপ্পজ্জতীতি ৰত্তুং ন যুজ্জতি, তস্মা ন অনুসযা উপ্পজ্জন্তীতি. তত্রিদং পটিৰচনং – ন অপ্পহীনাকারো, অনুসযোতি পন অপ্পহীনট্ঠেন থামগতকিলেসো ৰুচ্চতি. সো চিত্তসম্পযুত্তো সারম্মণো সপ্পচ্চযট্ঠেন সহেতুকো একন্তাকুসলো অতীতোপি হোতি অনাগতোপি পচ্চুপ্পন্নোপি, তস্মা উপ্পজ্জতীতি ৰত্তুং যুজ্জতীতি. তত্রিদং পমাণং – ইধেৰ তাৰ অভিসমযকথায (পটি. ম. ৩.২১) ‘‘পচ্চুপ্পন্নে কিলেসে পজহতী’’তি পুচ্ছং কত্ৰা অনুসযানং পচ্চুপ্পন্নভাৰস্স অত্থিতায ‘‘থামগতো অনুসযং পজহতী’’তি ৰুত্তং. ধম্মসঙ্গণিযং মোহস্স পদভাজনে ‘‘অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং, অযং তস্মিং সমযে মোহো হোতী’’তি (ধ. স. ৩৯০) অকুসলচিত্তেন সদ্ধিং মোহস্স উপ্পন্নভাৰো ৰুত্তো. কথাৰত্থুস্মিং ‘‘অনুসযা অব্যাকতা অনুসযা অহেতুকা অনুসযা চিত্তৰিপ্পযুত্তা’’তি সব্বে ৰাদা পটিসেধিতা. অনুসযযমকে সত্তন্নং মহাৰারানং অঞ্ঞতরস্মিং উপ্পজ্জনৰারে ‘‘যস্স কামরাগানুসযো উপ্পজ্জতি, তস্স পটিঘানুসযো উপ্পজ্জতী’’তিআদি (যম. ২.অনুসযযমক.৩০০) ৰুত্তং. তস্মা ‘‘অনুসেন্তীতি অনুরূপং কারণং লভিত্ৰা উপ্পজ্জন্তী’’তি যং ৰুত্তং, তং ইমিনা তন্তিপ্পমাণেন যুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. যম্পি ‘‘চিত্তসম্পযুত্তো সারম্মণো’’তিআদি ৰুত্তং, তম্পি সুৰুত্তমেৰ. অনুসযো হি নামেস পরিনিপ্ফন্নো চিত্তসম্পযুত্তো অকুসলধম্মোতি নিট্ঠমেত্থ গন্তব্বং.
কামরাগানুসযোতিআদীসু কামরাগো চ সো অপ্পহীনট্ঠেন অনুসযো চাতি কামরাগানুসযো. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. কামরাগানুসযো চেত্থ লোভসহগতচিত্তেসু সহজাতৰসেন আরম্মণৰসেন চ মনাপেসু অৰসেসকামাৰচরধম্মেসু আরম্মণৰসেনেৰ উপ্পজ্জমানো লোভো. পটিঘানুসযো চ দোমনস্সসহগতচিত্তেসু সহজাতৰসেন আরম্মণৰসেন চ অমনাপেসু অৰসেসকামাৰচরধম্মেসু আরম্মণৰসেনেৰ উপ্পজ্জমানো দোসো. মানানুসযো দিট্ঠিগতৰিপ্পযুত্তলোভসহগতচিত্তেসু সহজাতৰসেন আরম্মণৰসেন চ দুক্খৰেদনাৰজ্জেসু অৰসেসকামাৰচরধম্মেসু রূপারূপাৰচরধম্মেসু চ আরম্মণৰসেনেৰ উপ্পজ্জমানো মানো. দিট্ঠানুসযো চতূসু দিট্ঠিগতসম্পযুত্তেসু. ৰিচিকিচ্ছানুসযো ৰিচিকিচ্ছাসহগতে. অৰিজ্জানুসযো দ্ৰাদসসু অকুসলচিত্তেসু সহজাতৰসেন আরম্মণৰসেন চ. তযোপি অৰসেসতেভূমকধম্মেসু আরম্মণৰসেনেৰ উপ্পজ্জমানা দিট্ঠিৰিচিকিচ্ছামোহা. ভৰরাগানুসযো চতূসু দিট্ঠিগতৰিপ্পযুত্তেসু উপ্পজ্জমানোপি সহজাতৰসেন ন ৰুত্তো, আরম্মণৰসেনেৰ পন রূপারূপাৰচরধম্মেসু উপ্পজ্জমানো লোভো ৰুত্তো.
১১৪. ইদানি যথাৰুত্তানং অনুসযানং অনুসযনট্ঠানং দস্সেন্তো যং লোকেতিআদিমাহ. তত্থ যং লোকে পিযরূপন্তি যং ইমস্মিং লোকে পিযজাতিকং পিযসভাৰং. সাতরূপন্তি সাতজাতিকং অস্সাদপদট্ঠানং ইট্ঠারম্মণং. এত্থ সত্তানং কামরাগানুসযো অনুসেতীতি এতস্মিং ইট্ঠারম্মণে সত্তানং অপ্পহীনট্ঠেন কামরাগানুসযো অনুসেতি. ‘‘পিযরূপং সাতরূপ’’ন্তি চ ইধ কামাৰচরধম্মোযেৰ অধিপ্পেতো. যথা নাম উদকে নিমুগ্গস্স হেট্ঠা চ উপরি চ সমন্তা চ উদকমেৰ হোতি, এৰমেৰ ইট্ঠারম্মণে রাগুপ্পত্তি নাম সত্তানং আচিণ্ণসমাচিণ্ণা. তথা অনিট্ঠারম্মণে পটিঘুপ্পত্তি. ইতি ইমেসু দ্ৰীসু ধম্মেসূতি এৰং ইমেসু দ্ৰীসু ইট্ঠানিট্ঠারম্মণধম্মেসু. অৰিজ্জানুপতিতাতি কামরাগপটিঘসম্পযুত্তা হুত্ৰা আরম্মণকরণৰসেন অৰিজ্জা অনুপতিতা অনুগতা. ৰিচ্ছেদং কত্ৰাপি পাঠো. তদেকট্ঠোতি তায অৰিজ্জায সহজেকট্ঠৰসেন একতো ঠিতো. মানো চ দিট্ঠি চ ৰিচিকিচ্ছা চাতি নৰৰিধমানো, দ্ৰাসট্ঠিৰিধা দিট্ঠি, অট্ঠৰত্থুকা ৰিচিকিচ্ছা, তদেকট্ঠো মানো চ তদেকট্ঠা দিট্ঠি চ তদেকট্ঠা ৰিচিকিচ্ছা চাতি যোজনা. দট্ঠব্বাতি পস্সিতব্বা অৰগন্তব্বা. তযো একতো কত্ৰা বহুৰচনং কতং. ভৰরাগানুসযো পনেত্থ কামরাগানুসযেনেৰ সঙ্গহিতোতি ৰেদিতব্বো.
চরিতনিদ্দেসে তেরস চেতনা পুঞ্ঞাভিসঙ্খারো. দ্ৰাদস অপুঞ্ঞাভিসঙ্খারো. চতস্সো আনেঞ্জাভিসঙ্খারো. তত্থ কামাৰচরো পরিত্তভূমকো. ইতরো মহাভূমকো. তীসুপি ৰা এতেসু যো কোচি অপ্পৰিপাকো পরিত্তভূমকো, মহাৰিপাকো মহাভূমকোতি ৰেদিতব্বো.
১১৫. অধিমুত্তিনিদ্দেসে সন্তীতি সংৰিজ্জন্তি. হীনাধিমুত্তিকাতি লামকজ্ঝাসযা. পণীতাধিমুত্তিকাতি কল্যাণজ্ঝাসযা. সেৰন্তীতি নিস্সযন্তি অল্লীযন্তি. ভজন্তীতি উপসঙ্কমন্তি. পযিরুপাসন্তীতি পুনপ্পুনং উপসঙ্কমন্তি. সচে হি আচরিযুপজ্ঝাযা ন সীলৰন্তো হোন্তি, অন্তেৰাসিকসদ্ধিৰিহারিকা সীলৰন্তো, তে অত্তনো আচরিযুপজ্ঝাযেপি ন উপসঙ্কমন্তি, অত্তনো সদিসে সারুপ্পে ভিক্খূযেৰ উপসঙ্কমন্তি. সচেপি আচরিযুপজ্ঝাযা সারুপ্পা ভিক্খূ, ইতরে অসারুপ্পা, তেপি ন আচরিযুপজ্ঝাযে উপসঙ্কমন্তি, অত্তনো সদিসে হীনাধিমুত্তিকেযেৰ উপসঙ্কমন্তি. এৰং উপসঙ্কমনং পন ন কেৰলং এতরহিযেৰ, অতীতানাগতেপীতি দস্সেতুং অতীতম্পি অদ্ধানন্তিআদিমাহ. তত্থ অতীতম্পি অদ্ধানন্তি অতীতস্মিং কালে, অচ্চন্তসংযোগত্থে ৰা উপযোগৰচনং. সেসং উত্তানত্থমেৰ. ইদং পন দুস্সীলানং দুস্সীলসেৰনমেৰ, সীলৰন্তানং সীলৰন্তসেৰনমেৰ, দুপ্পঞ্ঞানং দুপ্পঞ্ঞসেৰনমেৰ, পঞ্ঞৰন্তানং পঞ্ঞৰন্তসেৰনমেৰ কো নিযমেতীতি? অজ্ঝাসযধাতু নিযমেতীতি.
ভব্বাভব্বনিদ্দেসে ছড্ডেতব্বে পঠমং নিদ্দিসিত্ৰা গহেতব্বে পচ্ছা নিদ্দিসিতুং উদ্দেসস্স উপ্পটিপাটিযা পঠমং অভব্বা নিদ্দিট্ঠা. উদ্দেসে পন দ্ৰন্দসমাসে অচ্চিতস্স চ মন্দক্খরস্স চ পদস্স পুব্বনিপাতলক্খণৰসেন ভব্বসদ্দো পুব্বং পযুত্তো. কম্মাৰরণেনাতি পঞ্চৰিধেন আনন্তরিযকম্মেন. সমন্নাগতাতি সমঙ্গীভূতা. কিলেসাৰরণেনাতি নিযতমিচ্ছাদিট্ঠিযা. ইমানি দ্ৰে সগ্গমগ্গানং আৰরণতো আৰরণানি. ভিক্খুনীদূসকাদীনি কম্মানিপি কম্মাৰরণেনেৰ সঙ্গহিতানি. ৰিপাকাৰরণেনাতি অহেতুকপটিসন্ধিযা. যস্মা পন দুহেতুকানম্পি অরিযমগ্গপটিৰেধো নত্থি, তস্মা দুহেতুকা পটিসন্ধিপি ৰিপাকাৰরণমেৰাতি ৰেদিতব্বা, অস্সদ্ধাতি বুদ্ধাদীসু সদ্ধারহিতা. অচ্ছন্দিকাতি কত্তুকম্যতাকুসলচ্ছন্দরহিতা. উত্তরকুরুকা মনুস্সা অচ্ছন্দিকট্ঠানং পৰিট্ঠা. দুপ্পঞ্ঞাতি ভৰঙ্গপঞ্ঞায পরিহীনা. ভৰঙ্গপঞ্ঞায পন পরিপুণ্ণাযপি যস্স ভৰঙ্গং লোকুত্তরস্স পাদকং ন হোতি, সোপি দুপ্পঞ্ঞোযেৰ নাম. অভব্বা নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তন্তি কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তনিযামসঙ্খাতং অরিযমগ্গং ওক্কমিতুং অভব্বা. অরিযমগ্গো হি সম্মা সভাৰোতি সম্মত্তং, সোযেৰ অনন্তরফলদানে, সযমেৰ ৰা অচলভাৰতো নিযামো, তং ওক্কমিতুং পৰিসিতুং অভব্বা. ন কম্মাৰরণেনাতিআদীনি ৰুত্তৰিপরিযাযেনেৰ ৰেদিতব্বানীতি.
আসযানুসযঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.