৭. কম্মকথাৰণ্ণনা

কম্মকথাৰণ্ণনা

২৩৪. ইদানি তস্সা হেতুসম্পত্তিযা পচ্চযভূতং কম্মং দস্সেন্তেন কথিতায কম্মকথায অপুব্বত্থানুৰণ্ণনা. তত্থ অহোসি কম্মং অহোসি কম্মৰিপাকোতিআদীসু অতীতভৰেসু কতস্স কম্মস্স অতীতভৰেসুযেৰ ৰিপক্কৰিপাকং গহেত্ৰা ‘‘অহোসি কম্মং অহোসি কম্মৰিপাকো’’তি ৰুত্তং. তস্সেৰ অতীতস্স কম্মস্স দিট্ঠধম্মৰেদনীযস্স উপপজ্জৰেদনীযস্স চ পচ্চযৰেকল্লেন অতীতভৰেসুযেৰ অৰিপক্কৰিপাকঞ্চ অতীতেযেৰ পরিনিব্বুতস্স চ দিট্ঠধম্মৰেদনীযউপপজ্জৰেদনীযঅপরপরিযাযৰেদনীযস্স কম্মস্স অৰিপক্কৰিপাকঞ্চ গহেত্ৰা অহোসি কম্মং নাহোসি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. অতীতস্সেৰ কম্মস্স অৰিপক্কৰিপাকস্স পচ্চুপ্পন্নভৰে পচ্চযসম্পত্তিযা ৰিপচ্চমানং ৰিপাকং গহেত্ৰা অহোসি কম্মং অত্থি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. অতীতস্সেৰ কম্মস্স অতিক্কন্তৰিপাককালস্স চ পচ্চুপ্পন্নভৰে পরিনিব্বাযন্তস্স চ অৰিপচ্চমানং ৰিপাকং গহেত্ৰা অহোসি কম্মং নত্থি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. অতীতস্সেৰ কম্মস্স ৰিপাকারহস্স অৰিপক্কৰিপাকস্স অনাগতে ভৰে পচ্চযসম্পত্তিযা ৰিপচ্চিতব্বং ৰিপাকং গহেত্ৰা অহোসি কম্মং ভৰিস্সতি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. অতীতস্সেৰ কম্মস্স অতিক্কন্তৰিপাককালস্স চ অনাগতভৰে পরিনিব্বাযিতব্বস্স চ অৰিপচ্চিতব্বং ৰিপাকং গহেত্ৰা অহোসি কম্মং ন ভৰিস্সতি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. এৰং অতীতকম্মং অতীতপচ্চুপ্পন্নানাগতৰিপাকাৰিপাকৰসেন ছধা দস্সিতং.

পচ্চুপ্পন্নভৰে কতস্স দিট্ঠধম্মৰেদনীযস্স কম্মস্স ইধেৰ ৰিপচ্চমানং ৰিপাকং গহেত্ৰা অত্থি কম্মং অত্থি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. তস্সেৰ পচ্চুপ্পন্নস্স কম্মস্স পচ্চযৰেকল্লেন ইধ অৰিপচ্চমানঞ্চ দিট্ঠেৰ ধম্মে পরিনিব্বাযন্তস্স ইধ অৰিপচ্চমানঞ্চ ৰিপাকং গহেত্ৰা অত্থি কম্মং নত্থি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. পচ্চুপ্পন্নস্সেৰ কম্মস্স উপপজ্জৰেদনীযস্স চ অপরপরিযাযৰেদনীযস্স চ অনাগতভৰে ৰিপচ্চিতব্বং ৰিপাকং গহেত্ৰা অত্থি কম্মং ভৰিস্সতি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. পচ্চুপ্পন্নস্সেৰ কম্মস্স উপপজ্জৰেদনীযস্স পচ্চযৰেকল্লেন অনাগতভৰে অৰিপচ্চিতব্বঞ্চ অনাগতভৰে পরিনিব্বাযিতব্বস্স অপরপরিযাযৰেদনীযস্স অৰিপচ্চিতব্বঞ্চ ৰিপাকং গহেত্ৰা অত্থি কম্মং ন ভৰিস্সতি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. এৰং পচ্চুপ্পন্নকম্মং পচ্চুপ্পন্নানাগতৰিপাকাৰিপাকৰসেন চতুধা দস্সিতং.

অনাগতভৰে কাতব্বস্স কম্মস্স অনাগতভৰে ৰিপচ্চিতব্বং ৰিপাকং গহেত্ৰা ভৰিস্সতি কম্মং ভৰিস্সতি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. তস্সেৰ অনাগতস্স কম্মস্স পচ্চযৰেকল্লেন অৰিপচ্চিতব্বঞ্চ অনাগতভৰে পরিনিব্বাযিতব্বস্স অৰিপচ্চিতব্বঞ্চ ৰিপাকং গহেত্ৰা ভৰিস্সতি কম্মং ন ভৰিস্সতি কম্মৰিপাকোতি ৰুত্তং. এৰং অনাগতকম্মং অনাগতৰিপাকাৰিপাকৰসেন দ্ৰিধা দস্সিতং. তং সব্বং একতো কত্ৰা দ্ৰাদসৰিধেন কম্মং দস্সিতং হোতি.

ইমস্মিং ঠানে ঠত্ৰা তীণি কম্মচতুক্কানি আহরিত্ৰা ৰুচ্চন্তি – তেসু হি ৰুত্তেসু অযমত্থো পাকটতরো ভৰিস্সতীতি. চতুব্বিধঞ্হি কম্মং দিট্ঠধম্মৰেদনীযং উপপজ্জৰেদনীযং অপরপরিযাযৰেদনীযং অহোসিকম্মন্তি. তেসু একজৰনৰীথিযং সত্তসু চিত্তেসু কুসলা ৰা অকুসলা ৰা পঠমজৰনচেতনা দিট্ঠধম্মৰেদনীযকম্মং নাম. তং ইমস্মিংযেৰ অত্তভাৰে ৰিপাকং দেতি. তথা অসক্কোন্তং পন ‘‘অহোসি কম্মং নাহোসি কম্মৰিপাকো, ন ভৰিস্সতি কম্মৰিপাকো, নত্থি কম্মৰিপাকো’’তি ইমস্স তিকস্স ৰসেন অহোসিকম্মং নাম হোতি. অত্থসাধিকা পন সত্তমজৰনচেতনা উপপজ্জৰেদনীযকম্মং নাম. তং অনন্তরে অত্তভাৰে ৰিপাকং দেতি. তথা অসক্কোন্তং ৰুত্তনযেনেৰ অহোসিকম্মং নাম হোতি. উভিন্নং অন্তরে পন পঞ্চজৰনচেতনা অপরপরিযাযৰেদনীযকম্মং নাম. তং অনাগতে যদা ওকাসং লভতি, তদা ৰিপাকং দেতি. সতি সংসারপ্পৰত্তিযা অহোসিকম্মং নাম ন হোতি.

অপরম্পি চতুব্বিধং কম্মং যগ্গরুকং যব্বহুলং যদাসন্নং কটত্তা ৰা পন কম্মন্তি. তত্থ কুসলং ৰা হোতু অকুসলং ৰা, গরুকাগরুকেসু যং গরুকং মাতুঘাতাদিকম্মং ৰা মহগ্গতকম্মং ৰা, তদেৰ পঠমং ৰিপচ্চতি. তথা বহুলাবহুলেসুপি যং বহুলং হোতি সুসীল্যং ৰা দুস্সীল্যং ৰা, তদেৰ পঠমং ৰিপচ্চতি. যদাসন্নং নাম মরণকালে অনুস্সরিতকম্মং ৰা কতকম্মং ৰা. যঞ্হি আসন্নমরণে অনুস্সরিতুং সক্কোতি কাতুং ৰা, তেনেৰ উপপজ্জতি. এতেহি পন তীহি মুত্তং পুনপ্পুনং লদ্ধাসেৰনং কটত্তা ৰা পন কম্মং নাম হোতি. তেসং অভাৰে তং পটিসন্ধিং আকড্ঢতি.

অপরং ৰা চতুব্বিধং কম্মং জনকং উপত্থম্ভকং উপপীল়কং উপঘাতকন্তি. তত্থ জনকং নাম কুসলম্পি হোতি অকুসলম্পি. তং পটিসন্ধিযং পৰত্তেপি রূপারূপৰিপাকং জনেতি. উপত্থম্ভকং পন জনেতুং ন সক্কোতি, অঞ্ঞেন কম্মেন দিন্নায পটিসন্ধিযা জনিতে ৰিপাকে উপ্পজ্জনকসুখদুক্খং উপত্থম্ভেতি, অদ্ধানং পৰত্তেতি. উপপীল়কং অঞ্ঞেন কম্মেন দিন্নায পটিসন্ধিযা জনিতে ৰিপাকে উপ্পজ্জনকসুখদুক্খং পীল়েতি বাধতি, অদ্ধানং পৰত্তিতুং ন দেতি. উপঘাতকং পন কুসলম্পি অকুসলম্পি সমানং অঞ্ঞং দুব্বলকম্মং ঘাতেত্ৰা তস্স ৰিপাকং পটিবাহিত্ৰা অত্তনো ৰিপাকস্স ওকাসং করোতি. এৰং পন কম্মেন কতে ওকাসে তং ৰিপাকং উপ্পন্নং নাম ৰুচ্চতি.

ইতি ইমেসং দ্ৰাদসন্নং কম্মানং কম্মন্তরঞ্চ ৰিপাকন্তরঞ্চ বুদ্ধানং কম্মৰিপাকঞাণস্সেৰ যাথাৰসরসতো পাকটং হোতি অসাধারণং সাৰকেহি. ৰিপস্সকেন পন কম্মন্তরং ৰিপাকন্তরঞ্চ একদেসতো জানিতব্বং. তস্মা অযং মুখমত্তদস্সনেন কম্মৰিসেসো পকাসিতোতি.

২৩৫. এৰং সুদ্ধিককম্মৰসেন পঠমৰারং ৰত্ৰা তদেৰ কম্মং দ্ৰিধা ৰিভজিত্ৰা কুসলাকুসলাদিযুগলৰসেন দসহি পরিযাযেহি অপরে দস ৰারা ৰুত্তা. তত্থ আরোগ্যট্ঠেন কুসলং, অনারোগ্যট্ঠেন অকুসলং, ইদং দুকং জাতিৰসেন ৰুত্তং. অকুসলমেৰ রাগাদিদোসসংযোগেন সাৰজ্জং, কুসলং তদভাৰেন অনৰজ্জং. অকুসলং অপরিসুদ্ধত্তা, কণ্হাভিজাতিহেতুত্তা ৰা কণ্হং, কুসলং পরিসুদ্ধত্তা, সুক্কাভিজাতিহেতুত্তা ৰা সুক্কং. কুসলং সুখৰুদ্ধিমত্তা সুখুদ্রযং, অকুসলং দুক্খৰুদ্ধিমত্তা দুক্খুদ্রযং. কুসলং সুখফলৰত্তা সুখৰিপাকং, অকুসলং দুক্খফলৰত্তা দুক্খৰিপাকন্তি এৰমেতেসং নানাকারো ৰেদিতব্বোতি.

কম্মকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.