৫১. সোতধাতুৰিসুদ্ধিঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা
১০৩. সোতধাতুৰিসুদ্ধিঞাণনিদ্দেসে দূরেপি সদ্দানন্তিআদি দিব্বসোতং উপ্পাদেতুকামস্স আদিকম্মিকস্স ভিক্খুনো উপাযসন্দস্সনত্থং ৰুত্তং. তত্থ দূরেপি সদ্দানং সদ্দনিমিত্তন্তি দূরে সদ্দানং অন্তরে সদ্দং. সদ্দোযেৰ হি নিমিত্তকরণৰসেন সদ্দনিমিত্তং. ‘‘দূরে’’তি ৰুত্তেপি পকতিসোতস্স আপাথট্ঠানেযেৰ. ওল়ারিকানন্তি থূলানং. সুখুমানন্তি অণূনং. সণ্হসণ্হানন্তি সণ্হতোপি সণ্হানং, অতিসণ্হানন্তি অত্থো. এতেন পরমসুখুমা সদ্দা ৰুত্তা হোন্তি. ইমং ঞাণং উপ্পাদেতুকামেন আদিকম্মিকেন ঝাযিনা অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৰা ৰুট্ঠায পরিকম্মসমাধিচিত্তেন পঠমতরং পকতিসোতপথে দূরে ওল়ারিকো অরঞ্ঞে সীহাদীনং সদ্দো আৰজ্জিতব্বো. ৰিহারে ঘণ্ডিসদ্দো ভেরিসদ্দো সঙ্খসদ্দো সামণেরদহরভিক্খূনং সব্বথামেন সজ্ঝাযন্তানং সজ্ঝাযনসদ্দো পকতিকথং কথেন্তানং ‘‘কিং, ভন্তে, কিং, আৰুসো’’তিআদিসদ্দো সকুণসদ্দো ৰাতসদ্দো পদসদ্দো পক্কুথিতউদকস্স চিচ্চিটাযনসদ্দো আতপে সুস্সমানতালপণ্ণসদ্দো কুন্থকিপিল্লিকাদিসদ্দোতি এৰং সব্বোল়ারিকতো পভুতি যথাক্কমেন সুখুমসুখুমসদ্দা আৰজ্জিতব্বা.
এৰং করোন্তেন চ পুরত্থিমাদীসু দসসু দিসাসু কমেন একেকিস্সা দিসায সদ্দনিমিত্তং ৰুত্তনযেন মনসি কাতব্বং. মনসি করোন্তেন চ যে সদ্দা পকতিসোতস্স সুয্যন্তি, তেসু পকতিসোতমোধায মনোদ্ৰারিকেন চিত্তেন মনসি কাতব্বং. তস্স তে সদ্দা পকতিচিত্তস্সাপি পাকটা হোন্তি, পরিকম্মসমাধিচিত্তস্স পন অতিৰিয পাকটা হোন্তি. তস্সেৰং সদ্দনিমিত্তং মনসিকরোতো ইদানি দিব্বসোতধাতু উপ্পজ্জিস্সতীতি তেসু সদ্দেসু অঞ্ঞতরং আরম্মণং কত্ৰা মনোদ্ৰারাৰজ্জনং উপ্পজ্জতি, তস্মিং নিরুদ্ধে চত্তারি পঞ্চ ৰা জৰনানি জৰন্তি. যেসং পুরিমানি তীণি চত্তারি ৰা পরিকম্মোপচারানুলোমগোত্রভুনামকানি কামাৰচরানি, চতুত্থং পঞ্চমং ৰা অপ্পনাচিত্তং রূপাৰচরচতুত্থজ্ঝানিকং. তত্থ যং তেন অপ্পনাচিত্তেন সদ্ধিং উপ্পন্নং ঞাণং, অযং দিব্বসোতধাতু. তং থামগতং করোন্তেন ‘‘এত্থন্তরে সদ্দং সুণামী’’তি একঙ্গুলমত্তং পরিচ্ছিন্দিত্ৰা ৰড্ঢেতব্বং, ততো দ্ৰঙ্গুলচতুরঙ্গুলঅট্ঠঙ্গুলৰিদত্থিরতনঅন্তোগব্ভপমুখ- পাসাদপরিৰেণসঙ্ঘারামগোচরগামজনপদাদিৰসেন যাৰ চক্কৰাল়ং, ততো ৰা ভিয্যোপি পরিচ্ছিন্দিত্ৰা পরিচ্ছিন্দিত্ৰা ৰড্ঢেতব্বং. এৰং অধিগতাভিঞ্ঞো এস পাদকজ্ঝানারম্মণেন ফুট্ঠোকাসব্ভন্তরগতে সদ্দে পুন পাদকজ্ঝানং অসমাপজ্জিত্ৰাপি অভিঞ্ঞাঞাণেন সুণাতিযেৰ. এৰং সুণন্তো চ সচেপি যাৰব্রহ্মলোকা সঙ্খভেরিপণৰাদিসদ্দেহি এককোলাহলং হোতি, পাটিযেক্কং ৰৰত্থাপেতুকামতায সতি ‘‘অযং সঙ্খসদ্দো, অযং ভেরিসদ্দো’’তি ৰৰত্থাপেতুং সক্কোতিযেৰ. অভিঞ্ঞাঞাণেন সুতে সাত্থকে সদ্দে পচ্ছা কামাৰচরচিত্তেন অত্থং জানাতি. দিব্বসোতং পকতিসোতৰতোযেৰ উপ্পজ্জতি, নো বধিরস্স. পচ্ছা পকতিসোতে ৰিনট্ঠেপি দিব্বসোতং ন ৰিনস্সতীতি ৰদন্তি.
সো দিব্বায সোতধাতুযাতি এত্থ দিব্বসদিসত্তা দিব্বা. দেৰানঞ্হি সুচরিতকম্মাভিনিব্বত্তা পিত্তসেম্হরুধিরাদীহি অপলিবুদ্ধা উপক্কিলেসৰিমুত্ততায দূরেপি আরম্মণসম্পটিচ্ছনসমত্থা দিব্বা পসাদসোতধাতু হোতি. অযঞ্চাপি ইমস্স ভিক্খুনো ৰীরিযভাৰনাবলনিব্বত্তা ঞাণসোতধাতু তাদিসাযেৰাতি দিব্বসদিসত্তা দিব্বা. অপিচ দিব্বৰিহারৰসেন পটিলদ্ধত্তা, অত্তনা চ দিব্বৰিহারসন্নিস্সিতত্তাপি দিব্বা, সৰনট্ঠেন নিজ্জীৰট্ঠেন চ সোতধাতু, সোতধাতুকিচ্চকরণেন চ সোতধাতু ৰিযাতিপি সোতধাতু. তায দিব্বায সোতধাতুযা. ৰিসুদ্ধাযাতি পরিসুদ্ধায নিরুপক্কিলেসায. অতিক্কন্তমানুসিকাযাতি মনুস্সূপচারং অতিক্কমিত্ৰা সদ্দসৰনেন মানুসিকং মংসসোতধাতুং অতিক্কন্তায ৰীতিৰত্তিত্ৰা ঠিতায. উভো সদ্দে সুণাতীতি দ্ৰে সদ্দে সুণাতি. কতমে দ্ৰে? দিব্বে চ মানুসে চ, দেৰানঞ্চ মনুস্সানঞ্চ সদ্দেতি ৰুত্তং হোতি. এতেন পদেসপরিযাদানং ৰেদিতব্বং. যে দূরে সন্তিকে চাতি যে সদ্দা দূরে পরচক্কৰাল়েপি, যে চ সন্তিকে অন্তমসো সদেহসন্নিস্সিতপাণকসদ্দাপি, তে সুণাতীতি ৰুত্তং হোতি. এতেন নিপ্পদেসপরিযাদানং ৰেদিতব্বন্তি.
সোতধাতুৰিসুদ্ধিঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.