৪৩. পদেসৰিহারঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা
৯৪. পদেসৰিহারঞাণনিদ্দেসে যেনাকারেন মাতিকায উদ্দিট্ঠো পদেসো পচ্চৰেক্খিতব্বো, তং দস্সেন্তো মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযাপি ৰেদযিতন্তিআদিমাহ. তত্থ মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযাতি দিট্ঠিসম্পযুত্তৰেদনাপি ৰট্টতি দিট্ঠিং উপনিস্সযং কত্ৰা উপ্পন্না কুসলাকুসলৰেদনাপি ৰিপাকৰেদনাপি. তত্থ মিচ্ছাদিট্ঠিসম্পযুত্তা অকুসলাৰ হোতি, দিট্ঠিং পন উপনিস্সায কুসলাপি উপ্পজ্জন্তি অকুসলাপি. মিচ্ছাদিট্ঠিকা হি দিট্ঠিং উপনিস্সায পক্খদিৰসেসু যাগুভত্তাদীনি দেন্তি, অন্ধকুট্ঠিআদীনং ৰত্তং পট্ঠপেন্তি, চতুমহাপথে সালং করোন্তি, পোক্খরণিং খণাপেন্তি, পুপ্ফারামং ফলারামং রোপেন্তি, নদীৰিদুগ্গেসু সেতুং অত্থরন্তি, ৰিসমং সমং করোন্তি. ইতি তেসং কুসলা ৰেদনা উপ্পজ্জতি. মিচ্ছাদিট্ঠিং পন নিস্সায সম্মাদিট্ঠিকে অক্কোসন্তি পরিভাসন্তি ৰধবন্ধাদীনি করোন্তি, পাণং ৰধিত্ৰা দেৰতানং উপহরন্তি. ইতি নেসং অকুসলা ৰেদনা উপ্পজ্জতি. ৰিপাকৰেদনা পন ভৰন্তরগতানং হোতি. সা পন মিচ্ছাদিট্ঠি সহজাতায ৰেদনায সহজাতঅঞ্ঞমঞ্ঞনিস্সযসম্পযুত্তঅত্থিঅৰিগতপচ্চযেহি পচ্চযো হোতি, সমনন্তরনিরুদ্ধা মিচ্ছাদিট্ঠি পচ্চুপ্পন্নমিচ্ছাদিট্ঠিসম্পযুত্তায ৰেদনায অনন্তরসমনন্তরূপনিস্সযআসেৰননত্থিৰিগতপচ্চযেহি পচ্চযো হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিং গরুং কত্ৰা অভিনন্দন্তস্স লোভসহগতৰেদনায আরম্মণআরম্মণাধিপতিআরম্মণূপনিস্সযপচ্চযেহি পচ্চযো হোতি, সব্বাকুসলেহি মিচ্ছাদিট্ঠিং আরম্মণমত্তং করোন্তস্স সব্বাকুসলৰেদনায মিচ্ছাদিট্ঠিং পচ্চৰেক্খন্তস্স ৰিপস্সন্তস্স কুসলাব্যাকতৰেদনায আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযেন উপ্পজ্জমানানং কুসলাকুসলৰেদনানং ভৰন্তরে ৰিপাকৰেদনানঞ্চ উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো হোতি.
মিচ্ছাদিট্ঠিৰূপসমপচ্চযাতি মিচ্ছাদিট্ঠিৰূপসমো নাম সম্মাদিট্ঠি, তস্মা যং সম্মাদিট্ঠিপচ্চযা ৰেদযিতং ৰুত্তং, তদেৰ ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিৰূপসমপচ্চযা’’তি ৰেদিতব্বং. কেচি পন ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিৰূপসমো নাম ৰিপস্সনাক্খণে সোতাপত্তিমগ্গক্খণে চা’’তি ৰদন্তি.
সম্মাদিট্ঠিপচ্চযাপি ৰেদযিতন্তি এত্থাপি সম্মাদিট্ঠিসম্পযুত্তৰেদনাপি ৰট্টতি সম্মাদিট্ঠিং উপনিস্সযং কত্ৰা উপ্পন্না কুসলাকুসলৰেদনাপি ৰিপাকৰেদনাপি. তত্থ সম্মাদিট্ঠিসম্পযুত্তা কুসলাৰ হোতি, সম্মাদিট্ঠিং পন উপনিস্সায বুদ্ধপূজা দীপমালারোপনং মহাধম্মস্সৰনং অপ্পতিট্ঠিতে দিসাভাগে চেতিযপতিট্ঠাপনন্তি এৰমাদীনি পুঞ্ঞানি করোন্তি. ইতি নেসং কুসলা ৰেদনা উপ্পজ্জতি. সম্মাদিট্ঠিমেৰ নিস্সায মিচ্ছাদিট্ঠিকে অক্কোসন্তি পরিভাসন্তি, অত্তানং উক্কংসন্তি, পরং ৰম্ভেন্তি. ইতি নেসং অকুসলা ৰেদনা উপ্পজ্জতি. ৰিপাকৰেদনা পন ভৰন্তরগতানংযেৰ হোতি. সা পন সম্মাদিট্ঠি সহজাতায সমনন্তরনিরুদ্ধায পচ্চুপ্পন্নায ৰেদনায মিচ্ছাদিট্ঠিযা ৰুত্তপচ্চযেহেৰ পচ্চযো হোতি, লোকিকসম্মাদিট্ঠি পচ্চৰেক্খণসম্পযুত্তায ৰিপস্সনাসম্পযুত্তায নিকন্তিসম্পযুত্তায চ ৰেদনায আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিযা ৰুত্তনযেনেৰ উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো হোতি, মগ্গফলসম্মাদিট্ঠি পচ্চৰেক্খণসম্পযুত্তায ৰেদনায আরম্মণআরম্মণাধিপতিআরম্মণূপনিস্সযপচ্চযৰসেন পচ্চযো হোতি.
সম্মাদিট্ঠিৰূপসমপচ্চযাপি ৰেদযিতন্তি সম্মাদিট্ঠিৰূপসমো নাম মিচ্ছাদিট্ঠি, তস্মা যং মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযা ৰেদযিতং ৰুত্তং, তদেৰ ‘‘সম্মাদিট্ঠিৰূপসমপচ্চযা’’তি ৰেদিতব্বং. মিচ্ছাসঙ্কপ্পপচ্চযা মিচ্ছাসঙ্কপ্পৰূপসমপচ্চযাতিআদীসুপি এসেৰ নযো. যস্স যস্স হি ‘‘ৰূপসমপচ্চযা’’তি ৰুচ্চতি, তস্স তস্স পটিপক্খধম্মপচ্চযাৰ তং তং ৰেদযিতং অধিপ্পেতং. মিচ্ছাঞাণাদীসু পন মিচ্ছাঞাণং নাম পাপকিরিযাসু উপাযচিন্তা. অথ ৰা মিচ্ছাঞাণং মিচ্ছাপচ্চৰেক্খণঞাণং. সম্মাঞাণং নাম ৰিপস্সনাসম্মাদিট্ঠিং লোকুত্তরসম্মাদিট্ঠিঞ্চ ঠপেত্ৰা অৰসেসকুসলাব্যাকতং ঞাণং. মিচ্ছাৰিমুত্তি নাম পাপাধিমুত্তিতা. অথ ৰা অযাথাৰৰিমুত্তি অনিয্যানিকৰিমুত্তি অৰিমুত্তস্সেৰ সতো ৰিমুত্তিসঞ্ঞীতি. সম্মাৰিমুত্তি নাম কল্যাণাধিমুত্তিতা ফলৰিমুত্তি চ. সম্মাদিট্ঠিআদযো হেট্ঠা ৰুত্তত্থাযেৰ.
ছন্দপচ্চযাপীতিআদীসু পন ছন্দো নাম লোভো, ছন্দপচ্চযা অট্ঠলোভসহগতচিত্তসম্পযুত্তৰেদনা ৰেদিতব্বা. ছন্দৰূপসমপচ্চযা পঠমজ্ঝানৰেদনাৰ. ৰিতক্কপচ্চযা পঠমজ্ঝানৰেদনা. ৰিতক্কৰূপসমপচ্চযা দুতিযজ্ঝানৰেদনা. সঞ্ঞাপচ্চযা ঠপেত্ৰা পঠমজ্ঝানং সেসা ছ সমাপত্তিৰেদনা. সঞ্ঞাৰূপসমপচ্চযা নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনৰেদনা.
ছন্দো চ অৰূপসন্তো হোতীতিআদীসু সচে ছন্দৰিতক্কসঞ্ঞা অৰূপসন্তা হোন্তীতি অত্থো. তপ্পচ্চযাতি সো ছন্দৰিতক্কসঞ্ঞানং অৰূপসমো এৰ পচ্চযো তপ্পচ্চযো, তস্মা তপ্পচ্চযা. ছন্দৰিতক্কসঞ্ঞাঅৰূপসমপচ্চযা ৰেদনা হোতীতি অত্থো. সা অট্ঠলোভসহগতচিত্তসম্পযুত্তৰেদনা হোতি. সচে ছন্দো ৰূপসন্তো ৰিতক্কসঞ্ঞা অৰূপসন্তা. তপ্পচ্চযাতি সো ছন্দস্স ৰূপসমো ৰিতক্কসঞ্ঞানং অৰূপসমো এৰ পচ্চযো তপ্পচ্চযো, তস্মা তপ্পচ্চযা. সা পঠমজ্ঝানৰেদনাৰ. সচে ছন্দৰিতক্কা ৰূপসন্তা সঞ্ঞা অৰূপসন্তা. তপ্পচ্চযাতি সো ছন্দৰিতক্কানং ৰূপসমো সঞ্ঞায অৰূপসমো এৰ পচ্চযো তপ্পচ্চযো, তস্মা তপ্পচ্চযা. সা দুতিযজ্ঝানৰেদনাৰ. সচে ছন্দৰিতক্কসঞ্ঞা ৰূপসন্তা. তপ্পচ্চযাতি সো ছন্দৰিতক্কসঞ্ঞানং ৰূপসমো এৰ পচ্চযো তপ্পচ্চযো, তস্মা তপ্পচ্চযা. সা নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনৰেদনাৰ. কেচি পন ‘‘ছন্দো নাম অপ্পনং পাপুণিস্সামীতি পুব্বভাগে ধম্মচ্ছন্দো, অপ্পনাপ্পত্তস্স সো ছন্দো ৰূপসন্তো হোতি. পঠমজ্ঝানে ৰিতক্কো হোতি, দুতিযজ্ঝানপ্পত্তস্স ৰিতক্কো ৰূপসন্তো হোতি. সত্তসু সমাপত্তীসু সঞ্ঞা হোতি, নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স চ নিরোধং সমাপন্নস্স চ সঞ্ঞা ৰূপসন্তা হোতী’’তি এৰং ৰণ্ণযন্তি. ইধ পন নিরোধসমাপত্তি ন যুজ্জতি. অপ্পত্তস্স পত্তিযাতি অরহত্তফলস্স পত্তত্থায. অত্থি আযৰন্তি অত্থি ৰীরিযং. আযাৰন্তিপি পাঠো. তস্মিম্পি ঠানে অনুপ্পত্তেতি তস্স ৰীরিযারম্ভস্স ৰসেন তস্মিং অরহত্তফলস্স কারণে অরিযমগ্গে অনুপ্পত্তে. তপ্পচ্চযাপি ৰেদযিতন্তি অরহত্তস্স ঠানপচ্চযা ৰেদযিতং. এতেন চতুমগ্গসহজাতা নিব্বত্তিতলোকুত্তরৰেদনা গহিতা. কেচি পন ‘‘আযৰন্তি পটিপত্তি. তস্মিম্পি ঠানে অনুপ্পত্তেতি তস্সা ভূমিযা পত্তিযা’’তি ৰণ্ণযন্তি.
পদেসৰিহারঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.