১০. গোত্রভুঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা

৫৯. গোত্রভুঞাণনিদ্দেসে অভিভুয্যতীতি অভিভৰতি অতিক্কমতি. বহিদ্ধা সঙ্খারনিমিত্তন্তি সকসন্তানপ্পৰত্তঅকুসলক্খন্ধতো বহিদ্ধাভূতং সঙ্খারনিমিত্তং. লোকিকসঙ্খারা হি কিলেসানং নিমিত্তত্তা, নিমিত্তাকারেন উপট্ঠানতো ৰা নিমিত্তন্তি ৰুচ্চন্তি. অভিভুয্যতীতি গোত্রভূতি চ পুথুজ্জনগোত্তাভিভৰনতো গোত্রভুভাৰো ৰুত্তো. পক্খন্দতীতি গোত্রভূতি অরিযগোত্তভাৰনতো গোত্রভুভাৰো ৰুত্তো. অভিভুয্যিত্ৰা পক্খন্দতীতি গোত্রভূতি উভো অত্থে সমাসেত্ৰা ৰুত্তং. ৰুট্ঠাতীতি গোত্রভূতি চ ৰিৰট্টতীতি গোত্রভূতি চ মাতিকায ৰুট্ঠানৰিৰট্টনপদানুরূপেন পুথুজ্জনগোত্তাভিভৰনত্থোযেৰ ৰুত্তো. সমথৰসেন ৰুত্তগোত্রভূনং পন নীৰরণাদিগোত্তাভিভৰনতো গোত্রভূতি, ‘‘সোতাপত্তিফলসমাপত্তত্থাযা’’তিআদীসু ছসু সমাপত্তিৰারেসু উপ্পাদাদিগোত্তাভিভৰনতো গোত্রভূতি, ‘‘সকদাগামিমগ্গং পটিলাভত্থাযা’’তিআদীসু তীসু মগ্গৰারেসু সোতাপন্নাদিগোত্তাভিভৰনতো গোত্রভূতি অত্থো ৰেদিতব্বো. গোত্তত্থো চেত্থ বীজত্থো. ৰত্তনিপকরণে কির ৰুত্তং – গোত্তং ৰুচ্চতি নিব্বানং সব্বপরিপন্থেহি গুত্তত্তা, তং পটিপজ্জতীতি গোত্রভূতি, অট্ঠ সমাপত্তিযোপি গোত্তং গোত্রভুপরিপন্থেহি গুত্তত্তা, তং গোত্তং পটিপজ্জতীতি গোত্রভূতি ৰুত্তং. ‘‘চতুন্নং মগ্গানংযেৰ গোত্রভু নিব্বানারম্মণং, চতস্সন্নং ফলসমাপত্তীনং গোত্রভু সঙ্খারারম্মণং ফলসমাপত্তিনিন্নত্তা’’তি ৰদন্তি. ৰুত্তঞ্হেতং ৰিসুদ্ধিমগ্গে – ‘‘তস্স পৰত্তানুপুব্বৰিপস্সনস্স সঙ্খারারম্মণগোত্রভুঞাণানন্তরং ফলসমাপত্তিৰসেন নিরোধে চিত্তং অপ্পেতী’’তি (ৰিসুদ্ধি. ২.৮৬৩). তেনেৰেত্থ মগ্গৰারেসু সোল়সমং কত্ৰা গহিতস্স বহিদ্ধাসঙ্খারনিমিত্তপদস্স সমাপত্তিৰারেসু ছট্ঠং কত্ৰা গহণং ন কতন্তি ৰেদিতব্বং. ইতরথা হি মূলপদগহণেন গহেতব্বং ভৰেয্য.

অঞ্ঞে পন ‘‘যো নিব্বানে পঠমাভোগো পঠমসমন্নাহারো, অযং ৰুচ্চতি গোত্রভূ’’তি ৰদন্তি. তং ফলং সন্ধায ন যুজ্জতি. পন্নরস গোত্রভুধম্মা কুসলাতি এত্থ অরহতো অভিভৰিতব্বনীৰরণাভাৰতো ৰিতক্কৰিচারাদীনং সুখেনেৰ পহাতব্বভাৰতো চ অভিভৰনট্ঠেন গোত্রভুনামং নারহন্তীতি কত্ৰা গোত্রভূনং অব্যাকততা ন ৰুত্তাতি ৰেদিতব্বা. অরহতা পন ফলসমাপত্তিং সমাপজ্জন্তেন সঙ্খারে অনভিভুয্য সমাপজ্জিতুং ন সক্কাতি ‘‘তযো গোত্রভুধম্মা অব্যাকতা’’তি ৰুত্তা. কেচি পন ‘‘অট্ঠ সমাপত্তিযো নিব্বেধভাগিযা এৰ ইধ নিদ্দিট্ঠা, তস্মা অট্ঠ সমাপত্তিগোত্রভূ কুসলা হোন্তী’’তি ৰদন্তি. তথা সঙ্খারুপেক্খাযপি ৰেদিতব্বং.

৬০. সামিসঞ্চাতিআদীসু ৰট্টামিসলোকামিসকিলেসামিসানং কিলেসামিসেন সামিসং সনিকন্তিকত্তা. কিং তং? অট্ঠৰিধং সমথগোত্রভুঞাণং. ৰট্টামিসন্তি চেত্থ তেভূমকৰট্টমেৰ. লোকামিসন্তি পঞ্চ কামগুণা. কিলেসামিসন্তি কিলেসা এৰ. নিরামিসন্তি দসৰিধং ৰিপস্সনাগোত্রভুঞাণং অনিকন্তিকত্তা. ন হি অরিযা গোত্রভুস্মিং নিকন্তিং করোন্তি. পোত্থকে ‘‘সামিসঞ্চে’’তি লিখন্তি, তং ন সুন্দরতরং. এৰমেৰ পণিহিতঞ্চ অপ্পণিহিতং সঞ্ঞুত্তঞ্চ ৰিসঞ্ঞুত্তং ৰুট্ঠিতঞ্চ অৰুট্ঠিতং ৰেদিতব্বং. নিকন্তিপণিধিযা হি পণিহিতং পত্থিতন্তি অত্থো. তদভাৰেন অপ্পণিহিতং. নিকন্তিসঞ্ঞোগেনেৰ সঞ্ঞুত্তং. তদভাৰেন ৰিসঞ্ঞুত্তং. ৰুট্ঠিতন্তি ৰিপস্সনাগোত্রভুঞাণমেৰ. তঞ্হি নিকন্তিচ্ছেদকত্তা ৰুট্ঠিতং নাম. ইতরং অৰুট্ঠিতং. বহিদ্ধা ৰুট্ঠানত্তা ৰা ৰুট্ঠিতং. ফলগোত্রভুপি হি নিব্বানজ্ঝাসযৰসেন নিব্বানাভিমুখীভূতত্তা বহিদ্ধাসঙ্খারনিমিত্তা ৰুট্ঠিতং নামাতি ৰেদিতব্বং. হেট্ঠাভিভৰনৰুট্ঠানৰিৰট্টনৰারেসুপি ফলগোত্রভু অজ্ঝাসযৰসেন নিব্বানাভিমুখীভূতত্তা অভিভুয্যতি ৰুট্ঠাতি ৰিৰট্টতীতি ৰেদিতব্বং. তিণ্ণং ৰিমোক্খান পচ্চযাতি তিণ্ণং লোকুত্তরৰিমোক্খানং সমথগোত্রভু পকতূপনিস্সযপচ্চযা হোন্তি, ৰিপস্সনাগোত্রভু অনন্তরসমনন্তরূপনিস্সযপচ্চযা হোন্তি. পঞ্ঞা যস্স পরিচ্চিতাতি পুব্বভাগপঞ্ঞা যস্স পরিচিতা পরিচিণ্ণা. কুসলো ৰিৰট্টে ৰুট্ঠানেতি অসম্মোহৰসেনেৰ ৰিৰট্টসঙ্খাতে গোত্রভুঞাণে কুসলো ছেকো, পুব্বভাগঞাণেন ৰা কুসলো. নানাদিট্ঠীসু ন কম্পতীতি সমুচ্ছেদেন পহীনাসু নানপ্পকারাসু দিট্ঠীসু ন ৰেধতীতি.

গোত্রভুঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.