সচ্চপকিণ্ণকৰণ্ণনা

চতূসু পন সচ্চেসু বাধনলক্খণং দুক্খসচ্চং, পভৰলক্খণং সমুদযসচ্চং, সন্তিলক্খণং নিরোধসচ্চং, নিয্যানলক্খণং মগ্গসচ্চং, অপিচ পৰত্তিপৰত্তকনিৰত্তিনিৰত্তকলক্খণানি পটিপাটিযা. তথা সঙ্খততণ্হাঅসঙ্খতদস্সনলক্খণানি চ.

কস্মা পন চত্তারেৰ অরিযসচ্চানি ৰুত্তানি অনূনানি অনধিকানীতি চে? অঞ্ঞস্স অসম্ভৰতো অঞ্ঞতরস্স চ অনপনেয্যভাৰতো. ন হি এতেহি অঞ্ঞং অধিকং ৰা, এতেসং ৰা একম্পি অপনেতব্বং সম্ভোতি. যথাহ –

‘‘ইধ, ভিক্খৰে, আগচ্ছেয্য সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা ‘নেতং দুক্খং অরিযসচ্চং, অঞ্ঞং দুক্খং অরিযসচ্চং. যং সমণেন গোতমেন দেসিতং, অহমেতং দুক্খং অরিযসচ্চং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং দুক্খং অরিযসচ্চং পঞ্ঞপেস্সামী’তি নেতং ঠানং ৰিজ্জতী’’তিআদি.

যথা চাহ –

‘‘যো হি কোচি, ভিক্খৰে, সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা এৰং ৰদেয্য ‘নেতং দুক্খং পঠমং অরিযসচ্চং, যং সমণেন গোতমেন দেসিতং, অহমেতং দুক্খং পঠমং অরিযসচ্চং পচ্চক্খায অঞ্ঞং দুক্খং পঠমং অরিযসচ্চং পঞ্ঞপেস্সামী’তি নেতং ঠানং ৰিজ্জতী’’তিআদি (সং. নি. ৫.১০৮৬).

অপিচ পৰত্তিমাচিক্খন্তো ভগৰা সহেতুকং আচিক্খি, নিৰত্তিঞ্চ সউপাযং. ইতি পৰত্তিনিৰত্তিতদুভযহেতূনং এতপ্পরমতো চত্তারেৰ ৰুত্তানি. তথা পরিঞ্ঞেয্যপহাতব্বসচ্ছিকাতব্বভাৰেতব্বানং, তণ্হাৰত্থুতণ্হাতণ্হানিরোধতণ্হানিরোধূপাযানং, আলযআলযরামতাআলযসমুগ্ঘাতআলযসমুগ্ঘাতূপাযানঞ্চ ৰসেনাপি চত্তারেৰ ৰুত্তানীতি.

এত্থ চ ওল়ারিকত্তা সব্বসত্তসাধারণত্তা চ সুৰিঞ্ঞেয্যন্তি দুক্খসচ্চং পঠমং ৰুত্তং. তস্সেৰ হেতুদস্সনত্থং তদনন্তরং সমুদযসচ্চং, হেতুনিরোধা ফলনিরোধোতি ঞাপনত্থং ততো নিরোধসচ্চং, তদধিগমূপাযদস্সনত্থং অন্তে মগ্গসচ্চং. ভৰসুখস্সাদগধিতানং ৰা সত্তানং সংৰেগজননত্থং পঠমং দুক্খমাহ. তং নেৰ অকতং আগচ্ছতি, ন ইস্সরনিম্মানাদিতো হোতি, ইতো পন হোতীতি ঞাপনত্থং তদনন্তরং সমুদযং. ততো সহেতুকেন দুক্খেন অভিভূতত্তা সংৰিগ্গমানসানং দুক্খনিস্সরণগৰেসীনং নিস্সরণদস্সনেন অস্সাসজননত্থং নিরোধং. ততো নিরোধাধিগমনত্থং নিরোধসম্পাপকং মগ্গন্তি অযমেতেসং কমো.

এতেসু পন ভারো ৰিয দুক্খসচ্চং দট্ঠব্বং, ভারাদানমিৰ সমুদযসচ্চং, ভারনিক্খেপনমিৰ নিরোধসচ্চং, ভারনিক্খেপনূপাযো ৰিয মগ্গসচ্চং. রোগো ৰিয ৰা দুক্খসচ্চং, রোগনিদানমিৰ সমুদযসচ্চং, রোগৰূপসমো ৰিয নিরোধসচ্চং, ভেসজ্জমিৰ মগ্গসচ্চং. দুব্ভিক্খমিৰ ৰা দুক্খসচ্চং, দুব্বুট্ঠি ৰিয সমুদযসচ্চং, সুভিক্খমিৰ নিরোধসচ্চং, সুৰুট্ঠি ৰিয মগ্গসচ্চং. অপিচ ৰেরীৰেরমূলৰেরসমুগ্ঘাতৰেরসমুগ্ঘাতূপাযেহি, ৰিসরুক্খরুক্খমূলমূলূপচ্ছেদতদুপচ্ছেদূপাযেহি, ভযভযমূলনিব্ভযতদধিগমূপাযেহি, ওরিমতীরমহোঘপারিমতীরতংসম্পাপকৰাযামেহি চ যোজেত্ৰাপেতানি উপমাতো ৰেদিতব্বানীতি.

সব্বানেৰ পনেতানি সচ্চানি পরমত্থেন ৰেদককারকনিব্বুতগমকাভাৰতো সুঞ্ঞানীতি ৰেদিতব্বানি. তেনেতং ৰুচ্চতি –

‘‘দুক্খমেৰ হি ন কোচি দুক্খিতো, কারকো ন কিরিযাৰ ৰিজ্জতি;

অত্থি নিব্বুতি ন নিব্বুতো পুমা, মগ্গমত্থি গমকো ন ৰিজ্জতী’’তি.

অথ ৰা –

ধুৰসুভসুখত্তসুঞ্ঞং, পুরিমদ্ৰযমত্তসুঞ্ঞমমতপদং;

ধুৰসুখঅত্তৰিরহিতো, মগ্গো ইতি সুঞ্ঞতা তেসু.

নিরোধসুঞ্ঞানি ৰা তীণি, নিরোধো চ সেসত্তযসুঞ্ঞো. ফলসুঞ্ঞো ৰা এত্থ হেতু সমুদযে দুক্খস্স অভাৰতো, মগ্গে চ নিরোধস্স, ন ফলেন সগব্ভো পকতিৰাদীনং পকতি ৰিয. হেতুসুঞ্ঞঞ্চ ফলং দুক্খসমুদযানং নিরোধমগ্গানঞ্চ অসমৰাযা, ন হেতুসমৰেতং হেতুফলং সমৰাযৰাদীনং দ্ৰিঅণুকাদি ৰিয. তেনেতং ৰুচ্চতি –

‘‘তযমিধ নিরোধসুঞ্ঞং, তযেন তেনাপি নিব্বুতী সুঞ্ঞা;

সুঞ্ঞো ফলেন হেতু, ফলম্পি তংহেতুনা সুঞ্ঞ’’ন্তি.

সব্বানেৰ সচ্চানি অঞ্ঞমঞ্ঞসভাগানি অৰিতথতো অত্তসুঞ্ঞতো দুক্করপটিৰেধতো চ. যথাহ –

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, আনন্দ, কতমং নু খো দুক্করতরং ৰা দুরভিসম্ভৰতরং ৰা, যো দূরতোৰ সুখুমেন তাল়চ্ছিগ্গল়েন অসনং অতিপাতেয্য পোঙ্খানুপোঙ্খং অৰিরাধিতং, যো ৰা সত্তধা ভিন্নস্স ৰালস্স কোটিযা কোটিং পটিৰিজ্ঝেয্যাতি? এতদেৰ, ভন্তে, দুক্করতরঞ্চেৰ দুরভিসম্ভৰতরঞ্চ; যো ৰা সত্তধা ভিন্নস্স ৰালস্স কোটিযা কোটিং পটিৰিজ্ঝেয্যাতি; অথ খো তে, আনন্দ, দুপ্পটিৰিজ্ঝতরং পটিৰিজ্ঝন্তি, যে ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পটিৰিজ্ঝন্তি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পটিৰিজ্ঝন্তী’’তি (সং. নি. ৫.১১১৫);

ৰিসভাগানি সলক্খণৰৰত্থানতো. পুরিমানি চ দ্ৰে সভাগানি দুরৰগাহত্থেন গম্ভীরত্তা লোকিযত্তা সাসৰত্তা চ, ৰিসভাগানি ফলহেতুভেদতো পরিঞ্ঞেয্যপহাতব্বতো চ. পচ্ছিমানিপি দ্ৰে সভাগানি গম্ভীরত্তেন দুরৰগাহত্তা লোকুত্তরত্তা অনাসৰত্তা চ, ৰিসভাগানি ৰিসযৰিসযীভেদতো সচ্ছিকাতব্বভাৰেতব্বতো চ. পঠমততিযানি চাপি সভাগানি ফলাপদেসতো, ৰিসভাগানি সঙ্খতাসঙ্খততো. দুতিযচতুত্থানি চাপি সভাগানি হেতুঅপদেসতো, ৰিসভাগানি একন্তকুসলাকুসলতো. পঠমচতুত্থানি চাপি সভাগানি সঙ্খততো, ৰিসভাগানি লোকিযলোকুত্তরতো. দুতিযততিযানি চাপি সভাগানি নেৰসেক্খনাসেক্খভাৰতো, ৰিসভাগানি সারম্মণানারম্মণতো.

‘‘ইতি এৰং পকারেহি, নযেহি চ ৰিচক্খণো;

ৰিজঞ্ঞা অরিযসচ্চানং, সভাগৰিসভাগত’’ন্তি.

সব্বমেৰ চেত্থ দুক্খং একৰিধং পৰত্তিভাৰতো, দুৰিধং নামরূপতো, তিৰিধং কামরূপারূপূপপত্তিভৰভেদতো, চতুব্বিধং চতুআহারভেদতো, পঞ্চৰিধং পঞ্চুপাদানক্খন্ধভেদতো. সমুদযোপি একৰিধো পৰত্তকভাৰতো, দুৰিধো দিট্ঠিসম্পযুত্তাসম্পযুত্ততো, তিৰিধো কামভৰৰিভৰতণ্হাভেদতো, চতুব্বিধো চতুমগ্গপ্পহেয্যতো, পঞ্চৰিধো রূপাভিনন্দনাদিভেদতো, ছব্বিধো ছতণ্হাকাযভেদতো. নিরোধোপি একৰিধো অসঙ্খতধাতুভাৰতো, পরিযাযতো পন দুৰিধো সউপাদিসেসঅনুপাদিসেসতো, তিৰিধো ভৰত্তযৰূপসমতো, চতুব্বিধো চতুমগ্গাধিগমনীযতো, পঞ্চৰিধো পঞ্চাভিনন্দনৰূপসমতো, ছব্বিধো ছতণ্হাকাযক্খযভেদতো. মগ্গোপি একৰিধো ভাৰেতব্বতো, দুৰিধো সমথৰিপস্সনাভেদতো, দস্সনভাৰনাভেদতো ৰা, তিৰিধো খন্ধত্তযভেদতো. অযঞ্হি সপ্পদেসত্তা নগরং ৰিয রজ্জেন নিপ্পদেসেহি তীহি খন্ধেহি সঙ্গহিতো. যথাহ –

‘‘ন খো, আৰুসো ৰিসাখ, অরিযেন অট্ঠঙ্গিকেন মগ্গেন তযো খন্ধা সঙ্গহিতা, তীহি চ খো, আৰুসো ৰিসাখ, খন্ধেহি অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সঙ্গহিতো. যা, চাৰুসো ৰিসাখ, সম্মাৰাচা যো চ সম্মাকম্মন্তো যো চ সম্মাআজীৰো, ইমে ধম্মা সীলক্খন্ধে সঙ্গহিতা. যো চ সম্মাৰাযামো যা চ সম্মাসতি যো চ সম্মাসমাধি, ইমে ধম্মা সমাধিক্খন্ধে সঙ্গহিতা. যা চ সম্মাদিট্ঠি যো চ সম্মাসঙ্কপ্পো, ইমে ধম্মা পঞ্ঞাক্খন্ধে সঙ্গহিতা’’তি (ম. নি. ১.৪৬২).

চতুব্বিধো সোতাপত্তিমগ্গাদিৰসেন.

অপিচ সব্বানেৰ সচ্চানি একৰিধানি অৰিতথত্তা, অভিঞ্ঞেয্যত্তা ৰা. দুৰিধানি লোকিযলোকুত্তরতো, সঙ্খতাসঙ্খততো ৰা. তিৰিধানি দস্সনভাৰনাহি পহাতব্বতো অপ্পহাতব্বতো নেৰপহাতব্বনাপহাতব্বতো চ. চতুব্বিধানি পরিঞ্ঞেয্যপহাতব্বসচ্ছিকাতব্বভাৰেতব্বতোতি.

‘‘এৰং অরিযসচ্চানং, দুব্বোধানং বুধো ৰিধিং;

অনেকভেদতো জঞ্ঞা, হিতায চ সুখায চা’’তি.

সচ্চপকিণ্ণকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ইদানি ধম্মসেনাপতি ভগৰতা দেসিতক্কমেনেৰ অন্তে সচ্চচতুক্কং নিদ্দিসিত্ৰা ‘‘তং ঞাতট্ঠেন ঞাণ’’ন্তিআদিনা সচ্চচতুক্কৰসেন সুতমযে ঞাণং নিগমেত্ৰা দস্সেতি. এৰং ‘‘সোতাৰধানে পঞ্ঞা সুতমযে ঞাণ’’ন্তি পুব্বে ৰুত্তং সব্বং নিগমেত্ৰা দস্সেতীতি.

সদ্ধম্মপ্পকাসিনিযা পটিসম্ভিদামগ্গট্ঠকথায

সুতমযঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.