৮. ভিদুরসুত্তৰণ্ণনা

৭৭. অট্ঠমে ভিদুরাযন্তি ভিদুরো অযং. কাযোতি রূপকাযো. সো হি অঙ্গপচ্চঙ্গানং কেসাদীনঞ্চ সমূহট্ঠেন, এৰং কুচ্ছিতানং জেগুচ্ছানং আযো উপ্পত্তিদেসোতিপি কাযো. তত্রাযং ৰচনত্থো – আযন্তি এত্থাতি আযো. কে আযন্তি? কুচ্ছিতা কেসাদযো. ইতি কুচ্ছিতানং আযোতিপি কাযো. অত্থতো পন চতুসন্ততিৰসেন পৰত্তমানানং ভূতুপাদাযধম্মানং পুঞ্জো. ইদং ৰুত্তং হোতি – ভিক্খৰে, অযং চতুমহাভূতমযো রূপকাযো ভিদুরো ভেদনসীলো ভেদনসভাৰো খণে খণে ৰিদ্ধংসনসভাৰোতি. ‘‘ভিন্দরায’’ন্তিপি পাঠো, সো এৰত্থো. ৰিঞ্ঞাণন্তি তেভূমকং কুসলাদিচিত্তং. ৰচনত্থো পন – তং তং আরম্মণং ৰিজানাতীতি ৰিঞ্ঞাণং. যঞ্হি সঞ্জাননপজাননৰিধুরং আরম্মণৰিজাননং উপলদ্ধি, তং ৰিঞ্ঞাণং. ৰিরাগধম্মন্তি ৰিরজ্জনধম্মং, পলুজ্জনসভাৰন্তি অত্থো. সব্বে উপধীতি খন্ধূপধি, কিলেসূপধি, অভিসঙ্খারূপধি, পঞ্চকামগুণূপধীতি এতে ‘‘উপধীযতি এত্থ দুক্খ’’ন্তি উপধিসঞ্ঞিতা সব্বেপি উপাদানক্খন্ধকিলেসাভিসঙ্খারপঞ্চকামগুণধম্মা হুত্ৰা অভাৰট্ঠেন অনিচ্চা, উদযব্বযপ্পটিপীল়নট্ঠেন দুক্খা, জরায মরণেন চাতি দ্ৰিধা ৰিপরিণামেতব্বসভাৰতায পকতিৰিজহনট্ঠেন ৰিপরিণামধম্মা. এৰমেত্থ অনিচ্চদস্সনসুখতায রূপধম্মে ৰিঞ্ঞাণঞ্চ ৰিসুং গহেত্ৰা পুন উপধিৰিভাগেন সব্বেপি তেভূমকধম্মে একজ্ঝং গহেত্ৰা অনিচ্চদুক্খানুপস্সনামুখেন তথাবুজ্ঝনকানং পুগ্গলানং অজ্ঝাসযেন সম্মসনচারো.কথিতো. কামঞ্চেত্থ লক্খণদ্ৰযমেৰ পাল়িযং আগতং, ‘‘যং দুক্খং, তদনত্তা’’তি (সং. নি. ৩.১৫) পন ৰচনতো দুক্খলক্খণেনেৰ অনত্তলক্খণম্পি দস্সিতমেৰাতি ৰেদিতব্বং.

গাথাযং উপধীসু ভযং দিস্ৰাতি উপধীসু ভযতুপট্ঠানঞাণৰসেন ভযং দিস্ৰা, তেসং ভাযিতব্বতং পস্সিত্ৰা. ইমিনা বলৰৰিপস্সনং দস্সেতি. ভযতুপট্ঠানঞাণমেৰ হি ৰিভজিত্ৰা ৰিসেসৰসেন আদীনৰানুপস্সনা নিব্বিদানুপস্সনাতি চ ৰুচ্চতি. জাতিমরণমচ্চগাতি এৰং সম্মসন্তো ৰিপস্সনাঞাণং মগ্গেন ঘটেত্ৰা মগ্গপরম্পরায অরহত্তং পত্তো জাতিমরণং অতীতো নাম হোতি. কথং? সম্পত্ৰা পরমং সন্তিন্তি পরমং উত্তমং অনুত্তরং সন্তিং সব্বসঙ্খারূপসমং নিব্বানং অধিগন্ত্ৰা. এৰংভূতো চ কালং কঙ্খতি ভাৰিতত্তোতি চতুন্নং অরিযমগ্গানং ৰসেন ভাৰনাভিসমযনিপ্ফত্তিযা ভাৰিতকাযসীলচিত্তপঞ্ঞত্তা ভাৰিতত্তো মরণং জীৰিতঞ্চ অনভিনন্দন্তো কেৰলং অত্তনো খন্ধপরিনিব্বানকালং কঙ্খতি উদিক্খতি, ন তস্স কত্থচি পত্থনা হোতীতি. তেনাহ –

‘‘নাভিনন্দামি মরণং, নাভিনন্দামি জীৰিতং;

কালঞ্চ পটিকঙ্খামি, নিব্বিসং ভতকো যথা’’তি. (থেরগা. ৬০৬);

অট্ঠমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.