১. মিচ্ছাদিট্ঠিকসুত্তৰণ্ণনা
৭০. ততিযৰগ্গস্স পঠমে দিট্ঠা মযাতি মযা দিট্ঠা, মম সমন্তচক্খুনা দিব্বচক্খুনা চাতি দ্ৰীহিপি চক্খূহি দিট্ঠা পচ্চক্খতো ৰিদিতা. তেন অনুস্সৰাদিং পটিক্খিপতি, অযঞ্চ অত্থো ইদানেৰ পাল়িযং আগমিস্সতি. কাযদুচ্চরিতেন সমন্নাগতাতি কাযদুচ্চরিতেন সমঙ্গীভূতা. অরিযানং উপৰাদকাতি বুদ্ধাদীনং অরিযানং অন্তমসো গিহিসোতাপন্নানম্পি গুণপরিধংসনেন অভূতব্ভক্খানেন উপৰাদকা অক্কোসকা গরহকা. মিচ্ছাদিট্ঠিকাতি ৰিপরীতদস্সনা. মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানাতি মিচ্ছাদস্সনহেতু সমাদিন্ননানাৰিধকম্মা যে চ, মিচ্ছাদিট্ঠিমূলকেসু কাযকম্মাদীসু অঞ্ঞেপি সমাদপেন্তি. এত্থ চ ৰচীমনোদুচ্চরিতগ্গহণেনেৰ অরিযূপৰাদমিচ্ছাদিট্ঠীসু গহিতাসু পুনৰচনং মহাসাৰজ্জভাৰদস্সনত্থং নেসং. মহাসাৰজ্জো হি অরিযূপৰাদো আনন্তরিযসদিসো. যথাহ –
‘‘সেয্যথাপি, সারিপুত্ত, ভিক্খু সীলসম্পন্নো, সমাধিসম্পন্নো, পঞ্ঞাসম্পন্নো, দিট্ঠেৰ ধম্মে অঞ্ঞং আরাধেয্য; এৰংসম্পদমিদং, সারিপুত্ত, ৰদামি তং ৰাচং অপ্পহায, তং চিত্তং অপ্পহায, তং দিট্ঠিং অপ্পটিনিস্সজ্জিত্ৰা যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে’’তি (ম. নি. ১.১৪৯).
মিচ্ছাদিট্ঠিতো চ মহাসাৰজ্জতরং নাম অঞ্ঞং নত্থি. যথাহ –
‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি, যং এৰং মহাসাৰজ্জতরং যথযিদং, ভিক্খৰে, মিচ্ছাদিট্ঠি. মিচ্ছাদিট্ঠিপরমানি, ভিক্খৰে, ৰজ্জানী’’তি (অ. নি. ১.৩১০).
তং খো পনাতিআদি যথাৰুত্তস্স অত্থস্স অত্তপচ্চক্খভাৰং দল়্হতরং কত্ৰা দস্সেতুং আরদ্ধং. তম্পি সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
গাথাসু মিচ্ছা মনং পণিধাযাতি অভিজ্ঝাদীনং ৰসেন চিত্তং অযোনিসো ঠপেত্ৰা. মিচ্ছা ৰাচঞ্চ ভাসিযাতি মিচ্ছা মুসাৰাদাদিৰসেন ৰাচং ভাসিত্ৰা. মিচ্ছা কম্মানি কত্ৰানাতি পাণাতিপাতাদিৰসেন কাযকম্মানি কত্ৰা. অথ ৰা মিচ্ছা মনং পণিধাযাতি মিচ্ছাদিট্ঠিৰসেন চিত্তং ৰিপরীতং ঠপেত্ৰা. সেসপদদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. ইদানিস্স তথা দুচ্চরিতচরণে কারণং দস্সেতি অপ্পস্সুতোতি, অত্তনো পরেসঞ্চ হিতাৰহেন সুতেন ৰিরহিতোতি অত্থো. অপুঞ্ঞকরোতি ততো এৰ অরিযধম্মস্স অকোৰিদতায কিব্বিসকারী পাপধম্মো. অপ্পস্মিং ইধ জীৰিতেতি ইধ মনুস্সলোকে জীৰিতে অতিপরিত্তে. তথা চাহ ‘‘যো চিরং জীৰতি, সো ৰস্সসতং অপ্পং ৰা ভিয্যো’’তি (দী. নি. ২.৯৩; সং. নি. ১.১৪৫), ‘‘অপ্পমাযু মনুস্সান’’ন্তি (সং. নি. ১.১৪৫; মহানি. ১০) চ. তস্মা বহুস্সুতো সপ্পঞ্ঞো সীঘং পুঞ্ঞানি কত্ৰা সগ্গূপগো নিব্বানপতিট্ঠো ৰা হোতি. যো পন অপ্পস্সুতো অপুঞ্ঞকরো, কাযস্স ভেদা দুপ্পঞ্ঞো নিরযং সো উপপজ্জতীতি.
পঠমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.