৪. অদ্ধাসুত্তৰণ্ণনা

৬৩. চতুত্থে অদ্ধাতি কালা. অতীতো অদ্ধাতিআদীসু দ্ৰে পরিযাযা – সুত্তন্তপরিযাযো, অভিধম্মপরিযাযো চ. তত্থ সুত্তন্তপরিযাযেন পটিসন্ধিতো পুব্বে অতীতো অদ্ধা নাম, চুতিতো পচ্ছা অনাগতো অদ্ধা নাম, সহ চুতিপটিসন্ধীহি তদনন্তরং পচ্চুপ্পন্নো অদ্ধা নাম. অভিধম্মপরিযাযেন উপ্পাদো, ঠিতি, ভঙ্গোতি ইমে তযো খণে পত্ৰা নিরুদ্ধধম্মা অতীতো অদ্ধা নাম, তযোপি খণে অসম্পত্তা অনাগতো অদ্ধা নাম, খণত্তযসমঙ্গিনো পচ্চুপ্পন্নো অদ্ধা নাম.

অপরো নযো – অযঞ্হি অতীতাদিৰিভাগো অদ্ধাসন্ততিসমযখণৰসেন চতুধা ৰেদিতব্বো. তেসু অদ্ধাৰিভাগো ৰুত্তো. সন্ততিৰসেন সভাগা একউতুসমুট্ঠানা, একাহারসমুট্ঠানা চ পুব্বাপরিযৰসেন ৰত্তমানাপি পচ্চুপ্পন্না. ততো পুব্বে ৰিসভাগউতুআহারসমুট্ঠানা অতীতা পচ্ছা অনাগতা. চিত্তজা একৰীথিএকজৰনএকসমাপত্তিসমুট্ঠানা পচ্চুপ্পন্না নাম, ততো পুব্বে অতীতা, পচ্ছা অনাগতা. কম্মসমুট্ঠানানং পাটিযেক্কং সন্ততিৰসেন অতীতাদিভেদো নত্থি, তেসংযেৰ পন উতুআহারচিত্তসমুট্ঠানানং উপত্থম্ভকৰসেন তস্স অতীতাদিভাৰো ৰেদিতব্বো. সমযৰসেন একমুহুত্তপুব্বণ্হসাযন্হরত্তিদিৰাদীসু সমযেসু সন্তানৰসেন পৰত্তমানা তংতংসমযে পচ্চুপ্পন্না নাম, ততো পুব্বে অতীতা, পচ্ছা অনাগতা. অযং তাৰ রূপধম্মেসু নযো. অরূপধম্মেসু পন খণৰসেন উপ্পাদাদিক্খণত্তযপরিযাপন্না পচ্চুপ্পন্না, ততো পুব্বে অতীতা, পচ্ছা অনাগতা. অপিচ অতিক্কন্তহেতুপচ্চযকিচ্চা অতীতা, নিট্ঠিতহেতুকিচ্চা অনিট্ঠিতপচ্চযকিচ্চা পচ্চুপ্পন্না, উভযকিচ্চং অসম্পত্তা অনাগতা. অত্তনো ৰা কিচ্চক্খণে পচ্চুপ্পন্না, ততো পুব্বে অতীতা, পচ্ছা অনাগতা. এত্থ চ খণাদিকথাৰ নিপ্পরিযাযা, সেসা পরিযাযা. অযঞ্হি অতীতাদিভেদো নাম ধম্মানং হোতি, ন কালস্স. অতীতাদিভেদে পন ধম্মে উপাদায পরমত্থতো অৰিজ্জমানোপি কালো ইধ তেনেৰ ৰোহারেন অতীতোতিআদিনা ৰুত্তোতি ৰেদিতব্বো.

গাথাসু অক্খেয্যসঞ্ঞিনোতি এত্থ অক্খাযতি, কথীযতি, পঞ্ঞাপীযতীতি অক্খেয্যং, কথাৰত্থু, অত্থতো রূপাদযো পঞ্চক্খন্ধা. ৰুত্তঞ্হেতং –

‘‘অতীতং ৰা অদ্ধানং আরব্ভ কথং কথেয্য, অনাগতং ৰা…পে… পচ্চুপ্পন্নং ৰা অদ্ধানং আরব্ভ কথং কথেয্যা’’তি (দী. নি. ৩.৩০৫).

তথা –

‘‘যং, ভিক্খৰে, রূপং অতীতং নিরুদ্ধং ৰিপরিণতং, ‘অহোসী’তি তস্স সঙ্খা, ‘অহোসী’তি তস্স সমঞ্ঞা, ‘অহোসী’তি তস্স পঞ্ঞত্তি; ন তস্স সঙ্খা অত্থীতি, ন তস্স সঙ্খা ভৰিস্সতী’’তি (সং. নি. ৩.৬২) –

এৰং ৰুত্তেন নিরুত্তিপথসুত্তেনপি এত্থ অত্থো দীপেতব্বো. এৰং কথাৰত্থুভাৰেন অক্খেয্যসঙ্খাতে খন্ধপঞ্চকে অহন্তি চ মমন্তি চ দেৰোতি চ মনুস্সোতি চ ইত্থীতি চ পুরিসোতি চ আদিনা পৰত্তসঞ্ঞাৰসেন অক্খেয্যসঞ্ঞিনো, পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু সত্তপুগ্গলাদিসঞ্ঞিনোতি অত্থো. অক্খেয্যস্মিং তণ্হাদিট্ঠিগ্গাহৰসেন পতিট্ঠিতা, রাগাদিৰসেন ৰা অট্ঠহাকারেহি পতিট্ঠিতা. রত্তো হি রাগৰসেন পতিট্ঠিতো হোতি, দুট্ঠো দোসৰসেন, মূল়্হো মোহৰসেন, পরামট্ঠো দিট্ঠিৰসেন, থামগতো অনুসযৰসেন, ৰিনিবদ্ধো মানৰসেন, অনিট্ঠঙ্গতো ৰিচিকিচ্ছাৰসেন, ৰিক্খেপগতো উদ্ধচ্চৰসেন পতিট্ঠিতো হোতীতি.

অক্খেয্যং অপরিঞ্ঞাযাতি তং অক্খেয্যং তেভূমকধম্মে তীহি পরিঞ্ঞাহি অপরিজানিত্ৰা তস্স অপরিজাননহেতু. যোগমাযন্তি মচ্চুনোতি মরণস্স যোগং তেন সংযোগং উপগচ্ছন্তি, ন ৰিসংযোগন্তি অত্থো.

অথ ৰা যোগন্তি উপাযং, তেন যোজিতং পসারিতং মারসেনট্ঠানিযং অনত্থজালং কিলেসজালঞ্চ উপগচ্ছন্তীতি ৰুত্তং হোতি. তথা হি ৰুত্তং –

‘‘ন হি নো সঙ্গরং তেন, মহাসেনেন মচ্চুনা’’তি. (ম. নি. ৩.২৭২; জা. ২.২২.১২১; নেত্তি. ১০৩);

এত্তাৰতা ৰট্টং দস্সেত্ৰা ইদানি ৰিৰট্টং দস্সেতুং ‘‘অক্খেয্যঞ্চ পরিঞ্ঞাযা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ চ-সদ্দো ব্যতিরেকে, তেন অক্খেয্যপরিজাননেন লদ্ধব্বং ৰক্খমানমেৰ ৰিসেসং জোতেতি. পরিঞ্ঞাযাতি ৰিপস্সনাসহিতায মগ্গপঞ্ঞায দুক্খন্তি পরিচ্ছিজ্জ জানিত্ৰা, তপ্পটিবদ্ধকিলেসপ্পহানেন ৰা তং সমতিক্কমিত্ৰা তিস্সন্নম্পি পরিঞ্ঞানং কিচ্চং মত্থকং পাপেত্ৰা. অক্খাতারং ন মঞ্ঞতীতি সব্বসো মঞ্ঞনানং পহীনত্তা খীণাসৰো অক্খাতারং ন মঞ্ঞতি, কারকাদিসভাৰং কিঞ্চি অত্তানং ন পচ্চেতীতি অত্থো. ফুট্ঠো ৰিমোক্খো মনসা, সন্তিপদমনুত্তরন্তি যস্মা সব্বসঙ্খতৰিমুত্তত্তা ‘‘ৰিমোক্খো’’তি সব্বকিলেসসন্তাপৰূপসমনট্ঠানতায ‘‘সন্তিপদ’’ন্তি লদ্ধনামো নিব্বানধম্মো ফুট্ঠো ফুসিতো পত্তো, তস্মা অক্খাতারং ন মঞ্ঞতীতি. অথ ৰা ‘‘পরিঞ্ঞাযা’’তি পদেন দুক্খসচ্চস্স পরিঞ্ঞাভিসমযং সমুদযসচ্চস্স পহানাভিসমযঞ্চ ৰত্ৰা ইদানি ‘‘ফুট্ঠো ৰিমোক্খো মনসা, সন্তিপদমনুত্তর’’ন্তি ইমিনা মগ্গনিরোধানং ভাৰনাসচ্ছিকিরিযাভিসমযং ৰদতি. তস্সত্থো – সমুচ্ছেদৰসেন সব্বকিলেসেহি ৰিমুচ্চতীতি ৰিমোক্খো, অরিযমগ্গো. সো পনস্স মগ্গচিত্তেন ফুট্ঠো ফুসিতো ভাৰিতো, তেনেৰ অনুত্তরং সন্তিপদং নিব্বানং ফুট্ঠং ফুসিতং সচ্ছিকতন্তি.

অক্খেয্যসম্পন্নোতি অক্খেয্যনিমিত্তং ৰিৰিধাহি ৰিপত্তীহি উপদ্দুতে লোকে পহীনৰিপল্লাসতায ততো সুপরিমুত্তো অক্খেয্যপরিঞ্ঞাভিনিব্বত্তাহি সম্পত্তীহি সম্পন্নো সমন্নাগতো. সঙ্খায সেৰীতি পঞ্ঞাৰেপুল্লপ্পত্তিযা চীৰরাদিপচ্চযে সঙ্খায পরিতুলেত্ৰাৰ সেৰনসীলো, সঙ্খাতধম্মত্তা চ আপাথগতং সব্বম্পি ৰিসযং ছল়ঙ্গুপেক্খাৰসেন সঙ্খায সেৰনসীলো. ধম্মট্ঠোতি অসেক্খধম্মেসু নিব্বানধম্মে এৰ ৰা ঠিতো. ৰেদগূতি ৰেদিতব্বস্স চতুসচ্চস্স পারঙ্গতত্তা ৰেদগূ. এৰংগুণো অরহা ভৰাদীসু কত্থচি আযতিং পুনব্ভৰাভাৰতো মনুস্সদেৰাতি সঙ্খ্যং ন উপেতি, অপঞ্ঞত্তিকভাৰমেৰ গচ্ছতীতি অনুপাদাপরিনিব্বানেন দেসনং নিট্ঠাপেসি.

চতুত্থসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.