১০. পদুট্ঠচিত্তসুত্তৰণ্ণনা

২০. দসমস্স কা উপ্পত্তি? অট্ঠুপ্পত্তিযেৰ. একদিৰসং কির ভিক্খূ ধম্মসভাযং সন্নিসিন্না কথং সমুট্ঠাপেসুং – ‘‘আৰুসো, ইধেকচ্চো বহুং পুঞ্ঞকম্মং করোতি, একচ্চো বহুং পাপকম্মং, একচ্চো উভযৰোমিস্সকং করোতি. তত্থ ৰোমিস্সকারিনো কীদিসো অভিসম্পরাযো’’তি? অথ সত্থা ধম্মসভং উপগন্ৰা পঞ্ঞত্তৰরবুদ্ধাসনে নিসিন্নো তং কথং সুত্ৰা ‘‘ভিক্খৰে, মরণাসন্নকালে সংকিলিট্ঠচিত্তস্স দুগ্গতি পাটিকঙ্খা’’তি দস্সেন্তো ইমায অট্ঠুপ্পত্তিযা ইদং সুত্তং দেসেসি.

তত্থ ইধাতি দেসাপদেসে নিপাতো. স্ৰাযং কত্থচি পদেসং উপাদায ৰুচ্চতি ‘‘ইধেৰ তিট্ঠমানস্স, দেৰভূতস্স মে সতো’’তিআদীসু (দী. নি. ২.৩৬৯). কত্থচি সাসনং উপাদায ‘‘ইধেৰ, ভিক্খৰে, সমণো ইধ দুতিযো সমণো’’তিআদীসু (ম. নি. ১.১৩৯; অ. নি. ৪.২৪১). কত্থচি পদপূরণমত্তে ‘‘ইধাহং, ভিক্খৰে, ভুত্তাৰী অস্সং পৰারিতো’’তিআদীসু (ম. নি. ১.৩০). কত্থচি লোকং উপাদায ৰুচ্চতি ‘‘ইধ তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতী’’তিআদীসু (অ. নি. ৩.৬১). ইধাপি লোকে এৰ দট্ঠব্বো. একচ্চন্তি একং, অঞ্ঞতরন্তি অত্থো. পুগ্গলন্তি সত্তং. সো হি যথাপচ্চযং কুসলাকুসলানং তব্বিপাকানঞ্চ পূরণতো মরণৰসেন গলনতো চ পুগ্গলোতি ৰুচ্চতি. পদুট্ঠচিত্তন্তি পদোসেন আঘাতেন দুট্ঠচিত্তং. অথ ৰা পদুট্ঠচিত্তন্তি দোসেন রাগাদিনা পদূসিতচিত্তং. এত্থ চ একচ্চন্তি ইদং পদুট্ঠচিত্তস্স পুগ্গলস্স ৰিসেসনং. যস্স হি পটিসন্ধিদাযককম্মং ওকাসমকাসি, সো তথা ৰুত্তো. যস্স চ অকুসলপ্পৰত্তিতো চিত্তং নিৰত্তেত্ৰা কুসলৰসেন ওতারেতুং ন সক্কা, এৰং আসন্নমরণো. এৰন্তি ইদানি ৰত্তব্বাকারং দস্সেতি. চেতসাতি অত্তনো চিত্তেন চেতোপরিযঞাণেন. চেতোতি তস্স পুগ্গলস্স চিত্তং. পরিচ্চাতি পরিচ্ছিন্দিত্ৰা পজানামি. ননু চ যথাকম্মুপগঞাণস্সাযং ৰিসযোতি? সচ্চমেতং, তদা পৰত্তমানঅকুসলচিত্তৰসেন পনেতং ৰুত্তং.

ইমম্হি চাযং সমযেতি ইমস্মিং কালে, ইমাযং ৰা পচ্চযসামগ্গিযং, অযং পুগ্গলো জৰনৰীথিযা অপরভাগে কালং করেয্য চেতি অত্থো. ন হি জৰনক্খণে কালংকিরিযা অত্থি. যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযেতি যথা আভতং কিঞ্চি আহরিত্ৰা ঠপিতং, এৰং অত্তনো কম্মুনা নিক্খিত্তো নিরযে ঠপিতো এৰাতি অত্থো. কাযস্স ভেদাতি উপাদিন্নক্খন্ধপরিচ্চাগা. পরং মরণাতি তদনন্তরং অভিনিব্বত্তক্খন্ধগ্গহণে. অথ ৰা কাযস্স ভেদাতি জীৰিতিন্দ্রিযস্স উপচ্ছেদা. পরং মরণাতি চুতিতো উদ্ধং.

অপাযন্তিআদি সব্বং নিরযস্সেৰ ৰেৰচনং. নিরযো হি অযসঙ্খাতা সুখা অপেতোতি অপাযো; সগ্গমোক্খহেতুভূতা ৰা পুঞ্ঞসম্মতা অযা অপেতোতিপি অপাযো. দুক্খস্স গতি পটিসরণন্তি দুগ্গতি; দোসবহুলত্তা ৰা দুট্ঠেন কম্মুনা নিব্বত্তা গতীতিপি দুগ্গতি. ৰিৰসা নিপতন্তি এত্থ দুক্কটকম্মকারিনো, ৰিনস্সন্তা ৰা এত্থ নিপতন্তি সম্ভিজ্জমানঙ্গপচ্চঙ্গাতি ৰিনিপাতো. নত্থি এত্থ অস্সাদসঞ্ঞিতো অযোতি নিরস্সাদট্ঠেন নিরযো. অথ ৰা অপাযগ্গহণেন তিরচ্ছানযোনি ৰুচ্চতি. তিরচ্ছানযোনি হি অপাযো সুগতিতো অপেতত্তা, ন দুগ্গতি মহেসক্খানং নাগরাজাদীনং সম্ভৰতো. দুগ্গতিগ্গহণেন পেত্তিৰিসযো. সো হি অপাযো চেৰ দুগ্গতি চ সুগতিতো অপেতত্তা দুক্খস্স চ গতিভূতত্তা, ন ৰিনিপাতো অসুরসদিসং অৰিনিপাতত্তা. ৰিনিপাতগ্গহণেন অসুরকাযো. সো হি যথাৰুত্তেন অত্থেন অপাযো চেৰ দুগ্গতি চ, সব্বসম্পত্তিসমুস্সযেহি ৰিনিপতিতত্তা ৰিনিপাতোতি চ ৰুচ্চতি. নিরযগ্গহণেন অৰীচিআদিঅনেকপ্পকারো নিরযোৰ ৰুচ্চতি. ইধ পন সব্বপদেহিপি নিরযোৰ ৰুত্তো. উপপজ্জন্তীতি পটিসন্ধিং গণ্হন্তি.

গাথাসু পঠমগাথা সঙ্গীতিকালে ধম্মসঙ্গাহকত্থেরেহি ঠপিতা. ঞত্ৰানাতি পুব্বকালকিরিযা. ঞাণপুব্বকঞ্হি ব্যাকরণং. হেতুঅত্থো ৰা ত্ৰা-সদ্দো যথা ‘‘সীহং দিস্ৰা ভযং হোতী’’তি, জাননহেতূতি অত্থো. বুদ্ধো, ভিক্খূনং সন্তিকেতি বুদ্ধো ভগৰা অত্তনো সন্তিকে ভিক্খূনং এতং পরতো দ্ৰীহি গাথাহি ৰুচ্চমানং অত্থং ব্যাকাসি. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

দসমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

দুতিযৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.