৮. চূল়সুভদ্দাৰত্থু

দূরে সন্তোতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো অনাথপিণ্ডিকস্স ধীতরং চূল়সুভদ্দং নাম আরব্ভ কথেসি.

অনাথপিণ্ডিকস্স কির দহরকালতো পট্ঠায উগ্গনগরৰাসী উগ্গো নাম সেট্ঠিপুত্তো সহাযকো অহোসি. তে একাচরিযকুলে সিপ্পং উগ্গণ্হন্তা অঞ্ঞমঞ্ঞং কতিকং করিংসু ‘‘অম্হাকং ৰযপ্পত্তকালে পুত্তধীতাসু জাতাসু যো পুত্তস্স ধীতরং ৰারেতি, তেন তস্স ধীতা দাতব্বা’’তি. তে উভোপি ৰযপ্পত্তা অত্তনো অত্তনো নগরে সেট্ঠিট্ঠানে পতিট্ঠহিংসু. অথেকস্মিং সমযে উগ্গসেট্ঠি ৰণিজ্জং পযোজেন্তো পঞ্চহি সকটসতেহি সাৰত্থিং অগমাসি. অনাথপিণ্ডিকো অত্তনো ধীতরং চূল়সুভদ্দং আমন্তেত্ৰা, ‘‘অম্ম, পিতা তে উগ্গসেট্ঠি নাম আগতো, তস্স কত্তব্বকিচ্চং সব্বং তৰ ভারো’’তি আণাপেসি. সা ‘‘সাধূ’’তি পটিস্সুণিত্ৰা তস্স আগতদিৰসতো পট্ঠায সহত্থেনেৰ সূপব্যঞ্জনাদীনি সম্পাদেতি, মালাগন্ধৰিলেপনাদীনি অভিসঙ্খরোতি, ভোজনকালে তস্স ন্হানোদকং পটিযাদাপেত্ৰা ন্হানকালতো পট্ঠায সব্বকিচ্চানি সাধুকং করোতি.

উগ্গসেট্ঠি তস্সা আচারসম্পত্তিং দিস্ৰা পসন্নচিত্তো একদিৰসং অনাথপিণ্ডিকেন সদ্ধিং সুখকথায সন্নিসিন্নো ‘‘মযং দহরকালে এৰং নাম কতিকং করিম্হা’’তি সারেত্ৰা চূল়সুভদ্দং অত্তনো পুত্তস্সত্থায ৰারেসি. সো পন পকতিযাৰ মিচ্ছাদিট্ঠিকো. তস্মা দসবলস্স তমত্থং আরোচেত্ৰা সত্থারা উগ্গসেট্ঠিস্সূপনিস্সযং দিস্ৰা অনুঞ্ঞাতো ভরিযায সদ্ধিং মন্তেত্ৰা তস্স ৰচনং সম্পটিচ্ছিত্ৰা দিৰসং ৰৰত্থপেত্ৰা ধীতরং ৰিসাখং দত্ৰা উয্যোজেন্তো ধনঞ্চযসেট্ঠি ৰিয মহন্তং সক্কারং কত্ৰা সুভদ্দং আমন্তেত্ৰা, ‘‘অম্ম, সসুরকুলে ৰসন্তিযা নাম অন্তোঅগ্গি বহি ন নীহরিতব্বো’’তি (অ. নি. অট্ঠ. ১.১.২৫৯; ধ. প. অট্ঠ. ১.৫২ ৰিসাখাৰত্থু) ধনঞ্চযসেট্ঠিনা ৰিসাখায দিন্ননযেনেৰ দস ওৰাদে দত্ৰা ‘‘সচে মে গতট্ঠানে ধীতু দোসো উপ্পজ্জতি, তুম্হেহি সোধেতব্বো’’তি অট্ঠ কুটুম্বিকে পাটিভোগে গহেত্ৰা তস্সা উয্যোজনদিৰসে বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স মহাদানং দত্ৰা পুরিমভৰে ধীতরা কতানং সুচরিতানং ফলৰিভূতিং লোকস্স পাকটং কত্ৰা দস্সেন্তো ৰিয মহন্তেন সক্কারেন ধীতরং উয্যোজেসি. তস্সা অনুপুব্বেন উগ্গনগরং পত্তকালে সসুরকুলেন সদ্ধিং মহাজনো পচ্চুগ্গমনমকাসি.

সাপি অত্তনো সিরিৰিভৰং পাকটং কাতুং ৰিসাখা ৰিয সকলনগরস্স অত্তানং দস্সেন্তী রথে ঠত্ৰা নগরং পৰিসিত্ৰা নাগরেহি পেসিতে পণ্ণাকারে গহেত্ৰা অনুরূপৰসেন তেসং তেসং পেসেন্তী সকলনগরং অত্তনো গুণেহি একাবদ্ধমকাসি. মঙ্গলদিৰসাদীসু পনস্সা সসুরো অচেলকানং সক্কারং করোন্তো ‘‘আগন্ত্ৰা অম্হাকং সমণে ৰন্দতূ’’তি পেসেসি. সা লজ্জায নগ্গে পস্সিতুং অসক্কোন্তী গন্তুং ন ইচ্ছতি. সো পুনপ্পুনং পেসেত্ৰাপি তায পটিক্খিত্তো কুজ্ঝিত্ৰা ‘‘নীহরথ ন’’ন্তি আহ. সা ‘‘ন সক্কা মম অকারণেন দোসং আরোপেতু’’ন্তি কুটুম্বিকে পক্কোসাপেত্ৰা তমত্থং আরোচেসি. তে তস্সা নিদ্দোসভাৰং ঞত্ৰা সেট্ঠিং সঞ্ঞাপেসুং. সো ‘‘অযং মম সমণে অহিরিকাতি ন ৰন্দী’’তি ভরিযায আরোচেসি. সা ‘‘কীদিসা নু খো ইমিস্সা সমণা, অতিৰিয তেসং পসংসতী’’তি তং পক্কোসাপেত্ৰা আহ –

‘‘কীদিসা সমণা তুয্হং, বাল়্হং খো নে পসংসসি;

কিংসীলা কিংসমাচারা, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতা’’তি. (অ. নি. অট্ঠ. ২.৪.২৪);

অথস্সা সুভদ্দা বুদ্ধানঞ্চেৰ বুদ্ধসাৰকানঞ্চ গুণে পকাসেন্তী –

‘‘সন্তিন্দ্রিযা সন্তমানসা, সন্তং তেসং গতং ঠিতং;

ওক্খিত্তচক্খূ মিতভাণী, তাদিসা সমণা মম. (অ. নি. অট্ঠ. ২.৪.২৪);

‘‘কাযকম্মং সুচি নেসং, ৰাচাকম্মং অনাৰিলং;

মনোকম্মং সুৰিসুদ্ধং, তাদিসা সমণা মম.

‘‘ৰিমলা সঙ্খমুত্তাভা, সুদ্ধা অন্তরবাহিরা;

পুণ্ণা সুদ্ধেহি ধম্মেহি, তাদিসা সমণা মম.

‘‘লাভেন উন্নতো লোকো, অলাভেন চ ওনতো;

লাভালাভেন একট্ঠা, তাদিসা সমণা মম.

‘‘যসেন উন্নতো লোকো, অযসেন চ ওনতো;

যসাযসেন একট্ঠা, তাদিসা সমণা মম.

‘‘পসংসাযুন্নতো লোকো, নিন্দাযাপি চ ওনতো;

সমা নিন্দাপসংসাসু, তাদিসা সমণা মম.

‘‘সুখেন উন্নতো লোকো, দুক্খেনাপি চ ওনতো;

অকম্পা সুখদুক্খেসু, তাদিসা সমণা মমা’’তি. –

এৰমাদীহি ৰচনেহি সস্সুং তোসেসি.

অথ নং ‘‘সক্কা তৰ সমণে অম্হাকম্পি দস্সেতু’’ন্তি ৰত্ৰা ‘‘সক্কা’’তি ৰুত্তে ‘‘তেন হি যথা মযং তে পস্সাম, তথা করোহী’’তি ৰুত্তে সা ‘‘সাধূ’’তি বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স মহাদানং সজ্জেত্ৰা উপরিপাসাদতলে ঠত্ৰা জেতৰনাভিমুখী সক্কচ্চং পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৰন্দিত্ৰা বুদ্ধগুণে আৰজ্জেত্ৰা গন্ধৰাসপুপ্ফধুমেহি পূজং কত্ৰা, ‘‘ভন্তে, স্ৰাতনায বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং নিমন্তেমি, ইমিনা মে সঞ্ঞাণেন সত্থা নিমন্তিতভাৰং জানাতূ’’তি সুমনপুপ্ফানং অট্ঠ মুট্ঠিযো আকাসে খিপি. পুপ্ফানি গন্ত্ৰা চতুপরিসমজ্ঝে ধম্মং দেসেন্তস্স সত্থুনো উপরি মালাৰিতানং হুত্ৰা অট্ঠংসু. তস্মিং খণে অনাথপিণ্ডিকোপি ধম্মকথং সুত্ৰা স্ৰাতনায সত্থারং নিমন্তেসি. সত্থা ‘‘অধিৰুত্থং মযা, গহপতি, স্ৰাতনায ভত্ত’’ন্তি ৰত্ৰা, ‘‘ভন্তে, মযা পুরেতরং আগতো নত্থি, কস্স নু খো ৰো অধিৰুত্থ’’ন্তি ৰুত্তে ‘‘চূল়সুভদ্দায, গহপতি, নিমন্তিতো’’তি ৰত্ৰা ‘‘ননু, ভন্তে, চূল়সুভদ্দা দূরে ৰসতি ইতো ৰীসতিযোজনসতমত্থকে’’তি ৰুত্তে, ‘‘আম গহপতি, দূরে ৰসন্তাপি হি সপ্পুরিসা অভিমুখে ঠিতা ৰিয পকাসেন্তী’’তি ৰত্ৰা ইমং গাথমাহ –

৩০৪. ‘‘দূরে সন্তো পকাসেন্তি, হিমৰন্তোৰ পব্বতো;

অসন্তেত্থ ন দিস্সন্তি, রত্তিং খিত্তা যথা সরা’’তি.

তত্থ সন্তোতি রাগাদীনং সন্ততায বুদ্ধাদযো সন্তা নাম. ইধ পন পুব্ববুদ্ধেসু কতাধিকারা উস্সন্নকুসলমূলা ভাৰিতভাৰনা সত্তা সন্তোতি অধিপ্পেতা. পকাসেন্তীতি দূরে ঠিতাপি বুদ্ধানং ঞাণপথং আগচ্ছন্তা পাকটা হোন্তি. হিমৰন্তো ৰাতি যথা হি তিযোজনসহস্সৰিত্থতো পঞ্চযোজনসতুব্বেধো চতুরাসীতিযা কূটসহস্সেহি পটিমণ্ডিতো হিমৰন্তপব্বতো দূরে ঠিতানম্পি অভিমুখে ঠিতো ৰিয পকাসেতি, এৰং পকাসেন্তীতি অত্থো. অসন্তেত্থাতি দিট্ঠধম্মগরুকা ৰিতিণ্ণপরলোকা আমিসচক্খুকা জীৰিকত্থায পব্বজিতা বালপুগ্গলা অসন্তো নাম, তে এত্থ বুদ্ধানং দক্খিণস্স জাণুমণ্ডলস্স সন্তিকে নিসিন্নাপি ন দিস্সন্তি ন পঞ্ঞাযন্তি. রত্তিং খিত্তাতি রত্তিং চতুরঙ্গসমন্নাগতে অন্ধকারে খিত্তসরা ৰিয তথারূপস্স উপনিস্সযভূতস্স পুব্বহেতুনো অভাৰেন ন পঞ্ঞাযন্তীতি অত্থো.

দেসনাৰসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.

সক্কো দেৰরাজা ‘‘সত্থারা সুভদ্দায নিমন্তনং অধিৰাসিত’’ন্তি ঞত্ৰা ৰিস্সকম্মদেৰপুত্তং আণাপেসি – ‘‘পঞ্চ কূটাগারসতানি নিম্মিনিত্ৰা স্ৰে বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং উগ্গনগরং নেহী’’তি. সো পুনদিৰসে পঞ্চসতানি কূটাগারানি নিম্মিনিত্ৰা জেতৰনদ্ৰারে অট্ঠাসি. সত্থা উচ্চিনিত্ৰা ৰিসুদ্ধখীণাসৰানংযেৰ পঞ্চসতানি আদায সপরিৰারো কূটাগারেসু নিসীদিত্ৰা উগ্গনগরং অগমাসি. উগ্গসেট্ঠিপি সপরিৰারো সুভদ্দায দিন্ননযেনেৰ তথাগতস্স আগতমগ্গং ওলোকেন্তো সত্থারং মহন্তেন সিরিৰিভৰেন আগচ্ছন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসো মালাদীহি মহন্তং সক্কারং করোন্তো সপরিৰারো সম্পটিচ্ছিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা মহাদানং দত্ৰা পুনপ্পুনং নিমন্তেত্ৰা সত্তাহং মহাদানং অদাসি. সত্থাপিস্স সপ্পাযং সল্লক্খেত্ৰা ধম্মং দেসেসি. তং আদিং কত্ৰা চতুরাসীতিযা পাণসহস্সানং ধম্মাভিসমযো অহোসি. সত্থা ‘‘চূল়সুভদ্দায অনুগ্গহণত্থং ত্ৰং ইধেৰ হোহী’’তি অনুরুদ্ধত্থেরং নিৰত্তাপেত্ৰা সাৰত্থিমেৰ অগমাসি. ততো পট্ঠায তং নগরং সদ্ধাসম্পন্নং অহোসীতি.

চূল়সুভদ্দাৰত্থু অট্ঠমং.