৬. ৰজ্জিপুত্তকভিক্খুৰত্থু

দুপ্পব্বজ্জন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ৰেসালিং নিস্সায মহাৰনে ৰিহরন্তো অঞ্ঞতরং ৰজ্জিপুত্তকং ভিক্খুং আরব্ভ কথেসি. তং সন্ধায ৰুত্তং – অঞ্ঞতরো ৰজ্জিপুত্তকো ভিক্খু ৰেসালিযং ৰিহরতি অঞ্ঞতরস্মিং ৰনসণ্ডে, তেন খো পন সমযেন ৰেসালিযং সব্বরত্তিছণো হোতি. অথ খো সো ভিক্খু ৰেসালিযা তূরিযতাল়িতৰাদিতনিগ্ঘোসসদ্দং সুত্ৰা পরিদেৰমানো তাযং ৰেলাযং ইমং গাথং অভাসি –

‘‘এককা মযং অরঞ্ঞে ৰিহরাম,

অপৰিদ্ধংৰ ৰনস্মিং দারুকং;

এতাদিসিকায রত্তিযা,

কোসু নামম্হেহি পাপিযো’’তি. (সং. নি. ১.২২৯);

সো কির ৰজ্জিরট্ঠে রাজপুত্তো ৰারেন সম্পত্তং রজ্জং পহায পব্বজিতো ৰেসালিযং চাতুমহারাজিকেহি সদ্ধিং একাবদ্ধং কত্ৰা সকলনগরে ধজপটাকাদীহি পটিমণ্ডিতে কোমুদিযা পুণ্ণমায সব্বরত্তিং ছণৰারে ৰত্তমানে ভেরিযাদীনং তূরিযানং তাল়িতানং নিগ্ঘোসং ৰীণাদীনঞ্চ ৰাদিতানং সদ্দং সুত্ৰা যানি ৰেসালিযং সত্ত রাজসহস্সানি সত্ত রাজসতানি সত্ত রাজানো, তত্তকা এৰ চ নেসং উপরাজসেনাপতিআদযো, তেসু অলঙ্কতপটিযত্তেসু নক্খত্তকীল়নত্থায ৰীথিং ওতিণ্ণেসু সট্ঠিহত্থে মহাচঙ্কমে চঙ্কমমানো গগনমজ্ঝে ঠিতং পুণ্ণচন্দং দিস্ৰা চঙ্কমকোটিযং ফলকং নিস্সায ঠিতো ৰেঠনালঙ্কারৰিরহিতত্তা ৰনে ছড্ডিতদারুকং ৰিয অত্তভাৰং ওলোকেত্ৰা ‘‘অত্থি নু খো অঞ্ঞো অম্হেহি লামকতরো’’তি চিন্তেন্তো পকতিযা আরঞ্ঞকাদিগুণযুত্তোপি তস্মিং খণে অনভিরতিযা পীল়িতো এৰমাহ. সো তস্মিং ৰনসণ্ডে অধিৰত্থায দেৰতায ‘‘ইমং ভিক্খুং সংৰেজেস্সামী’’তি অধিপ্পাযেন –

‘‘এককোৰ ত্ৰং অরঞ্ঞে ৰিহরসি, অপৰিদ্ধংৰ ৰনস্মিং দারুকং;

তস্স তে বহুকা পিহযন্তি, নেরযিকা ৰিয সগ্গগামিন’’ন্তি. (সং. নি. ১.২২৯) –

ৰুত্তং ইমং গাথং সুত্ৰা পুনদিৰসে সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা নিসীদি. সত্থা তং পৰত্তিং ঞত্ৰা ঘরাৰাসস্স দুক্খতং পকাসেতুকামো পঞ্চ দুক্খানি সমোধানেত্ৰা ইমং গাথমাহ –

৩০২. ‘‘দুপ্পব্বজ্জং দুরভিরমং, দুরাৰাসা ঘরা দুখা;

দুক্খোসমানসংৰাসো, দুক্খানুপতিতদ্ধগূ;

তস্মা ন চদ্ধগূ সিযা, ন চ দুক্খানুপতিতো সিযা’’তি.

তত্থ দুপ্পব্বজ্জন্তি অপ্পং ৰা মহন্তং ৰা ভোগক্খন্ধঞ্চেৰ ঞাতিপরিৰট্টঞ্চ পহায ইমস্মিং সাসনে উরং দত্ৰা পব্বজ্জং নাম দুক্খং. দুরভিরমন্তি এৰং পব্বজিতেনাপি ভিক্খাচরিযায জীৰিতৰুত্তিং ঘটেন্তেন অপরিমাণসীলক্খন্ধগোপনধম্মানুধম্মপ্পটিপত্তিপূরণৰসেন অভিরমিতুং দুক্খং. দুরাৰাসাতি যস্মা পন ঘরং আৰসন্তেন রাজূনং রাজকিচ্চং, ইস্সরানং ইস্সরকিচ্চং ৰহিতব্বং, পরিজনা চেৰ ধম্মিকা সমণব্রাহ্মণা চ সঙ্গহিতব্বা. এৰং সন্তেপি ঘরাৰাসো ছিদ্দঘটো ৰিয মহাসমুদ্দো ৰিয চ দুপ্পূরো. তস্মা ঘরাৰাসা নামেতে দুরাৰাসা দুক্খা আৰসিতুং, তেনেৰ কারণেন দুক্খাতি অত্থো. দুক্খো সমানসংৰাসোতি গিহিনো ৰা হি যে জাতিগোত্তকুলভোগেহি পব্বজিতা ৰা সীলাচারবাহুসচ্চাদীহি সমানাপি হুত্ৰা ‘‘কোসি ত্ৰং, কোস্মি অহ’’ন্তিআদীনি ৰত্ৰা অধিকরণপসুতা হোন্তি, তে অসমানা নাম, তেহি সদ্ধিং সংৰাসো দুক্খোতি অত্থো. দুক্খানুপতিতদ্ধগূতি যে ৰট্টসঙ্খাতং অদ্ধানং পটিপন্নত্তা অদ্ধগূ, তে দুক্খে অনুপতিতাৰ. তস্মা ন চদ্ধগূতি যস্মা দুক্খানুপতিতভাৰোপি দুক্খো অদ্ধগূভাৰোপি, তস্মা ৰট্টসঙ্খাতং অদ্ধানং গমনতায অদ্ধগূ ন ভৰেয্য, ৰুত্তপ্পকারেন দুক্খেন অনুপতিতোপি ন ভৰেয্যাতি অত্থো.

দেসনাৰসানে সো ভিক্খু পঞ্চসু ঠানেসু দস্সিতে দুক্খে নিব্বিন্দন্তো পঞ্চোরম্ভাগিযানি পঞ্চ উদ্ধম্ভাগিযানি সংযোজনানি পদালেত্ৰা অরহত্তে পতিট্ঠহীতি.

ৰজ্জিপুত্তকভিক্খুৰত্থু ছট্ঠং.