৮. পঞ্চমহল্লকত্থেরৰত্থু
ৰনং ছিন্দথাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো সম্বহুলে মহল্লকে ভিক্খূ আরব্ভ কথেসি.
তে কির গিহিকালে সাৰত্থিযং কুটুম্বিকা মহদ্ধনা অঞ্ঞমঞ্ঞসহাযকা একতো পুঞ্ঞানি করোন্তা সত্থু ধম্মদেসনং সুত্ৰা ‘‘মযং মহল্লকা, কিং নো ঘরাৰাসেনা’’তি সত্থারং পব্বজ্জং যাচিত্ৰা পব্বজিংসু, মহল্লকভাৰেন পন ধম্মং পরিযাপুণিতুং অসক্কোন্তা ৰিহারপরিযন্তে পণ্ণসালং কারেত্ৰা একতোৰ ৰসিংসু. পিণ্ডায চরন্তাপি যেভুয্যেন পুত্তদারস্সেৰ গেহং গন্ত্ৰা ভুঞ্জিংসু. তেসু একস্স পুরাণদুতিযিকা মধুরপাচিকা নাম, সা তেসং সব্বেসম্পি উপকারিকা অহোসি. কস্মা সব্বেপি অত্তনা লদ্ধাহারং গহেত্ৰা তস্সা এৰ গেহে নিসীদিত্ৰা ভুঞ্জন্তি? সাপি নেসং যথাসন্নিহিতং সূপব্যঞ্জনং দেতি. সা অঞ্ঞতরাবাধেন ফুট্ঠা কালমকাসি. অথ তে মহল্লকত্থেরা সহাযকস্স থেরস্স পণ্ণসালায সন্নিপতিত্ৰা অঞ্ঞমঞ্ঞং গীৰাসু গহেত্ৰা ‘‘মধুরপাচিকা উপাসিকা কালকতা’’তি ৰিলপন্তা রোদিংসু. ভিক্খূহি চ সমন্ততো উপধাৰিত্ৰা ‘‘কিং ইদং, আৰুসো’’তি পুট্ঠা, ‘‘ভন্তে, সহাযকস্স নো পুরাণদুতিযিকা কালকতা, সা অম্হাকং অতিৰিয উপকারিকা. ইদানি কুতো তথারূপিং লভিস্সামাতি ইমিনা কারণেন রোদামা’’তি আহংসু.
ভিক্খূ ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং. সত্থা আগন্ত্ৰা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৰে, এতরহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘ইমায নামা’’তি ৰুত্তে ‘‘ন, ভিক্খৰে, ইদানেৰ, পুব্বেপি তে কাকযোনিযং নিব্বত্তিত্ৰা সমুদ্দতীরে চরমানা সমুদ্দঊমিযা সমুদ্দং পৰেসেত্ৰা মারিতায কাকিযা রোদিত্ৰা পরিদেৰিত্ৰা তং নীহরিস্সামাতি মুখতুণ্ডকেহি মহাসমুদ্দং উস্সিঞ্চন্তা কিলমিংসূ’’তি অতীতং আহরিত্ৰা –
‘‘অপি নু হনুকা সন্তা, মুখঞ্চ পরিসুস্সতি;
ওরমাম ন পারেম, পূরতেৰ মহোদধী’’তি. (জা. ১.১.১৪৬);
ইমং কাকজাতকং ৰিত্থারেত্ৰা তে ভিক্খূ আমন্তেত্ৰা, ‘‘ভিক্খৰে, রাগদোসমোহৰনং নিস্সায তুম্হেহি ইদং দুক্খং পত্তং, তং ৰনং ছিন্দিতুং ৰট্টতি, এৰং নিদ্দুক্খা ভৰিস্সথা’’তি ৰত্ৰা ইমা গাথা অভাসি –
২৮৩. ‘‘ৰনং ছিন্দথ মা রুক্খং, ৰনতো জাযতে ভযং;
ছেত্ৰা ৰনঞ্চ ৰনথঞ্চ, নিব্বনা হোথ ভিক্খৰো.
২৮৪. ‘‘যাৰ হি ৰনথো ন ছিজ্জতি,
অণুমত্তোপি নরস্স নারিসু;
পটিবদ্ধমনোৰ তাৰ সো,
ৰচ্ছো খীরপকোৰ মাতরী’’তি.
তত্থ মা রুক্খন্তি সত্থারা হি ‘‘ৰনং ছিন্দথা’’তি ৰুত্তে তেসং অচিরপব্বজিতানং ‘‘সত্থা অম্হে ৰাসিআদীনি গহেত্ৰা ৰনং ছিন্দাপেতী’’তি রুক্খং ছিন্দিতুকামতা উপ্পজ্জি. অথ নে ‘‘মযা রাগাদিকিলেসৰনং সন্ধাযেতং ৰুত্তং, ন রুক্খে’’তি পটিসেধেন্তো ‘‘মা রুক্খ’’ন্তি আহ. ৰনতোতি যথা পাকতিকৰনতো সীহাদিভযং জাযতি, এৰং জাতিআদিভযম্পি কিলেসৰনতো জাযতীতি অত্থো. ৰনঞ্চ ৰনথঞ্চাতি এত্থ মহন্তা রুক্খা ৰনং নাম, খুদ্দকা তস্মিং ৰনে ঠিতত্তা ৰনথা নাম. পুব্বুপ্পত্তিকরুক্খা ৰা ৰনং নাম, অপরাপরুপ্পত্তিকা ৰনথা নাম. এৰমেৰ মহন্তমহন্তা ভৰাকড্ঢনকা কিলেসা ৰনং নাম, পৰত্তিযং ৰিপাকদাযকা ৰনথা নাম. পুব্বপ্পত্তিকা ৰনং নাম, অপরাপরুপ্পত্তিকা ৰনথা নাম. তং উভযং চতুত্থমগ্গঞাণেন ছিন্দিতব্বং. তেনাহ – ‘‘ছেত্ৰা ৰনঞ্চ ৰনথঞ্চ, নিব্বনা হোথ ভিক্খৰো’’তি. নিব্বনা হোথাতি নিক্কিলেসা হোথ. যাৰ হি ৰনথোতি যাৰ এস অণুমত্তোপি কিলেসৰনথো নরস্স নারীসু ন ছিজ্জতি, তাৰ সো খীরপকো ৰচ্ছো মাতরি ৰিয পটিবদ্ধমনো লগ্গচিত্তোৰ হোতীতি অত্থো.
দেসনাৰসানে পঞ্চপি তে মহল্লকত্থেরা সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহিংসু, সম্পত্তানম্পি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.
পঞ্চমহল্লকত্থেরৰত্থু অট্ঠমং.