৬. সূকরপেতৰত্থু
ৰাচানুরক্খীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ৰেল়ুৰনে ৰিহরন্তো সূকরপেতং আরব্ভ কথেসি.
একস্মিঞ্হি দিৰসে মহামোগ্গল্লানত্থেরো লক্খণত্থেরেন সদ্ধিং গিজ্ঝকূটা ওরোহন্তো একস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৰাকাসি. ‘‘কো নু খো, আৰুসো, হেতু সিতস্স পাতুকম্মাযা’’তি লক্খণত্থেরেন পুট্ঠো ‘‘অকালো, আৰুসো, ইমস্স পঞ্হস্স, সত্থু সন্তিকে মং পুচ্ছেয্যাথা’’তি ৰত্ৰা লক্খণত্থেরেন সদ্ধিংযেৰ রাজগহে পিণ্ডায চরিত্ৰা পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো ৰেল়ুৰনং গন্ত্ৰা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা নিসীদি. অথ নং লক্খণত্থেরো তমত্থং পুচ্ছি. সো আহ – ‘‘আৰুসো, অহং একং পেতং অদ্দসং, তস্স তিগাৰুতপ্পমাণং সরীরং, তং মনুস্সসরীরসদিসং. সীসং পন সূকরস্স ৰিয, তস্স মুখে নঙ্গুট্ঠং জাতং, ততো পুল়ৰা পগ্ঘরন্তি. স্ৰাহং ‘ন মে এৰরূপো সত্তো দিট্ঠপুব্বো’তি তং দিস্ৰা সিতং পাত্ৰাকাসি’’ন্তি. সত্থা ‘‘চক্খুভূতা ৰত, ভিক্খৰে, মম সাৰকা ৰিহরন্তী’’তি ৰত্ৰা ‘‘অহম্পেতং সত্তং বোধিমণ্ডেযেৰ অদ্দসং. ‘যে পন মে ন সদ্দহেয্যুং, তেসং অহিতায অস্সা’তি পরেসং অনুকম্পায ন কথেসিং. ইদানি মোগ্গল্লানং সক্খিং কত্ৰা কথেমি. সচ্চং, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানো আহা’’তি কথেসি. তং সুত্ৰা ভিক্খূ সত্থারং পুচ্ছিংসু – ‘‘কিং পন, ভন্তে, তস্স পুব্বকম্ম’’ন্তি. সত্থা ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সুণাথা’’তি অতীতং আহরিত্ৰা তস্স পুব্বকম্মং কথেসি.
কস্সপবুদ্ধকালে কির একস্মিং গামকাৰাসে দ্ৰে থেরা সমগ্গৰাসং ৰসিংসু. তেসু একো সট্ঠিৰস্সো, একো একূনসট্ঠিৰস্সো. একূনসট্ঠিৰস্সো ইতরস্স পত্তচীৰরং আদায ৰিচরি, সামণেরো ৰিয সব্বং ৰত্তপটিৰত্তং অকাসি. তেসং একমাতুকুচ্ছিযং ৰুত্থভাতূনং ৰিয সমগ্গৰাসং ৰসন্তানং ৰসনট্ঠানং একো ধম্মকথিকো আগমি. তদা চ ধম্মস্সৰনদিৰসো হোতি. থেরা নং সঙ্গণ্হিত্ৰা ‘‘ধম্মকথং নো কথেহি সপ্পুরিসা’’তি আহংসু. সো ধম্মকথং কথেসি. থেরা ‘‘ধম্মকথিকো নো লদ্ধো’’তি তুট্ঠচিত্তা পুনদিৰসে তং আদায ধুরগামং পিণ্ডায পৰিসিত্ৰা তত্থ কতভত্তকিচ্চা, ‘‘আৰুসো, হিয্যো কথিতট্ঠানতোৰ থোকং ধম্মং কথেহী’’তি মনুস্সানং ধম্মং কথাপেসুং. মনুস্সা ধম্মকথং সুত্ৰা পুনদিৰসত্থাযপি নিমন্তযিংসু. এৰং সমন্তা ভিক্খাচারগামেসু দ্ৰে দ্ৰে দিৰসে তং আদায পিণ্ডায চরিংসু.
ধম্মকথিকো চিন্তেসি – ‘‘ইমে দ্ৰেপি অতিমুদুকা, মযা উভোপেতে পলাপেত্ৰা ইমস্মিং ৰিহারে ৰসিতুং ৰট্টতী’’তি. সো সাযং থেরূপট্ঠানং গন্ত্ৰা ভিক্খূনং উট্ঠায গতকালে নিৰত্তিত্ৰা মহাথেরং উপসঙ্কমিত্ৰা, ‘‘ভন্তে, কিঞ্চি ৰত্তব্বং অত্থী’’তি ৰত্ৰা ‘‘কথেহি, আৰুসো’’তি ৰুত্তে থোকং চিন্তেত্ৰা, ‘‘ভন্তে, কথা নামেসা মহাসাৰজ্জা’’তি ৰত্ৰা অকথেত্ৰাৰ পক্কামি. অনুথেরস্সাপি সন্তিকং গন্ত্ৰা তথেৰ অকাসি. সো দুতিযদিৰসে তথেৰ কত্ৰা ততিযদিৰসে তেসং অতিৰিয কোতুহলে উপ্পন্নে মহাথেরং উপসঙ্কমিত্ৰা, ‘‘ভন্তে, কিঞ্চি ৰত্তব্বং অত্থি, তুম্হাকং পন সন্তিকে ৰত্তুং ন ৰিসহামী’’তি ৰত্ৰা থেরেন ‘‘হোতু, আৰুসো, কথেহী’’তি নিপ্পীল়িতো আহ – ‘‘কিং পন, ভন্তে, অনুথেরো তুম্হেহি সদ্ধিং সংভোগো’’তি. সপ্পুরিস, কিং নামেতং কথেসি, মযং একমাতুকুচ্ছিযং ৰুত্থপুত্তা ৰিয, অম্হেসু একেন যং লদ্ধং, ইতরেনাপি লদ্ধমেৰ হোতি. মযা এতস্স এত্তকং কালং অগুণো নাম ন দিট্ঠপুব্বোতি? এৰং, ভন্তেতি. আমাৰুসোতি. ভন্তে মং অনুথেরো এৰমাহ – ‘‘সপ্পুরিস, ত্ৰং কুলপুত্তো, অযং মহাথেরো লজ্জী পেসলোতি এতেন সদ্ধিং সংভোগং করোন্তো উপপরিক্খিত্ৰা করেয্যাসী’’তি এৰমেস মং আগতদিৰসতো পট্ঠায ৰদতীতি.
মহাথেরো তং সুত্ৰাৰ কুদ্ধমানসো দণ্ডাভিহতং কুলালভাজনং ৰিয ভিজ্জি. ইতরোপি উট্ঠায অনুথেরস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা তথেৰ অৰোচ, সোপি তথেৰ ভিজ্জি. তেসু কিঞ্চাপি এত্তকং কালং একোপি ৰিসুং পিণ্ডায পৰিট্ঠপুব্বো নাম নত্থি, পুনদিৰসে পন ৰিসুং পিণ্ডায পৰিসিত্ৰা অনুথেরো পুরেতরং আগন্ত্ৰা উপট্ঠানসালায অট্ঠাসি, মহাথেরো পচ্ছা অগমাসি. তং দিস্ৰা অনুথেরো চিন্তেসি – ‘‘কিং নু খো ইমস্স পত্তচীৰরং পটিগ্গহেতব্বং, উদাহু নো’’তি. সো ‘‘ন ইদানি পটিগ্গহেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰাপি ‘‘হোতু, ন মযা এৰং কতপুব্বং, মযা অত্তনো ৰত্তং হাপেতুং ন ৰট্টতী’’তি চিত্তং মুদুকং কত্ৰা থেরং উপসঙ্কমিত্ৰা, ‘‘ভন্তে, পত্তচীৰরং দেথা’’তি আহ. ইতরো ‘‘গচ্ছ, দুব্বিনীত, ন ত্ৰং মম পত্তচীৰরং পটিগ্গহেতুং যুত্তরূপো’’তি অচ্ছরং পহরিত্ৰা তেনপি ‘‘আম, ভন্তে, অহম্পি তুম্হাকং পত্তচীৰরং ন পটিগ্গণ্হামীতি চিন্তেসি’’ন্তি ৰুত্তে, ‘‘আৰুসো নৰক, কিং ত্ৰং চিন্তেসি, মম ইমস্মিং ৰিহারে কোচি সঙ্গো অত্থী’’তি আহ. ইতরোপি ‘‘তুম্হে পন, ভন্তে, কিং এৰং মঞ্ঞথ ‘মম ইমস্মিং ৰিহারে কোচি সঙ্গো অত্থী’তি, এসো তে ৰিহারো’’তি ৰত্ৰা পত্তচীৰরং আদায নিক্খমি. ইতরোপি নিক্খমি. তে উভোপি একমগ্গেনাপি অগন্ত্ৰা একো পচ্ছিমদ্ৰারেন মগ্গং গণ্হি, একো পুরত্থিমদ্ৰারেন. ধম্মকথিকো, ‘‘ভন্তে, মা এৰং করোথ, মা এৰং করোথা’’তি ৰত্ৰা ‘‘তিট্ঠাৰুসো’’তি ৰুত্তে নিৰত্তি. সো পুনদিৰসে ধুরগামং পৰিট্ঠো মনুস্সেহি, ‘‘ভন্তে, ভদ্দন্তা কুহি’’ন্তি ৰুত্তে, ‘‘আৰুসো, মা পুচ্ছথ, তুম্হাকং কুলুপকা হিয্যো কলহং কত্ৰা নিক্খমিংসু, অহং যাচন্তোপি নিৰত্তেতুং নাসক্খি’’ন্তি আহ. তেসু বালা তুণ্হী অহেসুং. পণ্ডিতা পন ‘‘অম্হেহি এত্তকং কালং ভদ্দন্তানং কিঞ্চি খলিতং নাম ন দিট্ঠপুব্বং, তেসং ভযং ইমং নিস্সায উপ্পন্নং ভৰিস্সতী’’তি দোমনস্সপ্পত্তা অহেসুং.
তেপি থেরা গতট্ঠানে চিত্তসুখং নাম ন লভিংসু. মহাথেরো চিন্তেসি – ‘‘অহো নৰকস্স ভিক্খুনো ভারিযং কম্মং কতং, মুহুত্তং দিট্ঠং নাম আগন্তুকভিক্খুং আহ – ‘মহাথেরেন সদ্ধিং সংভোগং মা অকাসী’’’তি. ইতরোপি চিন্তেসি – ‘‘অহো মহাথেরস্স ভারিযং কম্মং কতং, মুহুত্তং দিট্ঠং নাম আগন্তুকভিক্খুং আহ – ‘ইমিনা সদ্ধিং সংভোগং মা অকাসী’’’তি. তেসং নেৰ সজ্ঝাযো ন মনসিকারো অহোসি. তে ৰস্সসতচ্চযেন পচ্ছিমদিসায একং ৰিহারং অগমংসু. তেসং একমেৰ সেনাসনং পাপুণি. মহাথেরে পৰিসিত্ৰা মঞ্চকে নিসিন্নে ইতরোপি পাৰিসি. মহাথেরো তং দিস্ৰাৰ সঞ্জানিত্ৰা অস্সূনি সন্ধারেতুং নাসক্খি. ইতরোপি মহাথেরং সঞ্জানিত্ৰা অস্সুপুণ্ণেহি নেত্তেহি ‘‘কথেমি নু খো মা কথেমী’’তি চিন্তেত্ৰা ‘‘ন তং সদ্ধেয্যরূপ’’ন্তি থেরং ৰন্দিত্ৰা ‘‘অহং, ভন্তে, এত্তকং কালং তুম্হাকং পত্তচীৰরং গহেত্ৰা ৰিচরিং, অপি নু খো মে কাযদ্ৰারাদীসু তুম্হেহি কিঞ্চি অসারুপ্পং দিট্ঠপুব্ব’’ন্তি. ‘‘ন দিট্ঠপুব্বং, আৰুসো’’তি. অথ কস্মা ধম্মকথিকং অৰচুত্থ ‘‘মা এতেন সদ্ধিং সংভোগমকাসী’’তি? ‘‘নাহং, আৰুসো, এৰং কথেমি, তযা কির মম অন্তরে এৰং ৰুত্ত’’ন্তি. ‘‘অহম্পি, ভন্তে, ন ৰদামী’’তি. তে তস্মিং খণে ‘‘তেন অম্হে ভিন্দিতুকামেন এৰং ৰুত্তং ভৰিস্সতী’’তি ঞত্ৰা অঞ্ঞমঞ্ঞং অচ্চযং দেসযিংসু. তে ৰস্সসতং চিত্তস্সাদং অলভন্তা তং দিৰসং সমগ্গা হুত্ৰা ‘‘আযাম, নং ততো ৰিহারা নিক্কড্ঢিস্সামা’’তি পক্কমিত্ৰা অনুপুব্বেন তং ৰিহারং অগমংসু.
ধম্মকথিকোপি থেরে দিস্ৰা পত্তচীৰরং পটিগ্গহেতুং উপগচ্ছি. থেরা ‘‘ন ত্ৰং ইমস্মিং ৰিহারে ৰসিতুং যুত্তরূপো’’তি অচ্ছরং পহরিংসু. সো সণ্ঠাতুং অসক্কোন্তো তাৰদেৰ নিক্খমিত্ৰা পলাযি. অথ নং ৰীসতি ৰস্সসহস্সানি কতো সমণধম্মো সন্ধারেতুং নাসক্খি, ততো চৰিত্ৰা অৰীচিম্হি নিব্বত্তো একং বুদ্ধন্তরং পচ্চিত্ৰা ইদানি গিজ্ঝকূটে ৰুত্তপ্পকারেন অত্তভাৰেন দুক্খং অনুভোতীতি.
সত্থা ইদং তস্স পুব্বকম্মং আহরিত্ৰা, ‘‘ভিক্খৰে, ভিক্খুনা নাম কাযাদীহি উপসন্তরূপেন ভৰিতব্ব’’ন্তি ৰত্ৰা ইমং গাথমাহ –
২৮১. ‘‘ৰাচানুরক্খী মনসা সুসংৰুতো,
কাযেন চ নাকুসলং কযিরা;
এতে তযো কম্মপথে ৰিসোধযে,
আরাধযে মগ্গমিসিপ্পৰেদিত’’ন্তি.
তস্সত্থো – চতুন্নং ৰচীদুচ্চরিতানং ৰজ্জনেন ৰাচানুরক্খী অভিজ্ঝাদীনং অনুপ্পাদনেন মনসা চ সুট্ঠু সংৰুতো পাণাতিপাতাদযো পজহন্তো কাযেন চ অকুসলং ন কযিরা. এৰং এতে তযো কম্মপথে ৰিসোধযে. এৰং ৰিসোধেন্তো হি সীলক্খন্ধাদীনং এসকেহি বুদ্ধাদীহি ইসীহি পৰেদিতং অট্ঠঙ্গিকমগ্গং আরাধেয্যাতি.
দেসনাৰসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.
সূকরপেতৰত্থু ছট্ঠং.