১০. মহাধনৰাণিজৰত্থু
ইধ ৰস্সন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো মহাধনৰাণিজং নাম আরব্ভ কথেসি.
সো কির বারাণসিতো কুসুম্ভরত্তানং ৰত্থানং পঞ্চ সকটসতানি পূরেত্ৰা ৰণিজ্জায সাৰত্থিং আগতো নদীতীরং পত্ৰা ‘‘স্ৰে নদিং উত্তরিস্সামী’’তি তত্থেৰ সকটানি মোচেত্ৰা ৰসি. রত্তিং মহামেঘো উট্ঠহিত্ৰা ৰস্সি. নদী সত্তাহং উদকস্স পূরা অট্ঠাসি. নাগরাপি সত্তাহং নক্খত্তং কীল়িংসু. কুসুম্ভরত্তেহি ৰত্থেহি কিচ্চং ন নিট্ঠিতং. ৰাণিজো চিন্তেসি – ‘‘অহং দূরং আগতো. সচে পুন গমিস্সামি, পপঞ্চো ভৰিস্সতি. ইধেৰ ৰস্সঞ্চ হেমন্তঞ্চ গিম্হঞ্চ মম কম্মং করোন্তো ৰসিত্ৰা ইমানি ৰিক্কিণিস্সামী’’তি. সত্থা নগরে পিণ্ডায চরন্তো তস্স চিত্তং ঞত্ৰা সিতং পাতুকরিত্ৰা আনন্দত্থেরেন সিতকারণং পুট্ঠো আহ – ‘‘দিট্ঠো তে, আনন্দ, মহাধনৰাণিজো’’তি? ‘‘আম, ভন্তে’’তি. সো অত্তনো জীৰিতন্তরাযং অজানিত্ৰা ইমং সংৰচ্ছরং ইধেৰ ৰসিত্ৰা ভণ্ডং ৰিক্কিণিতুং চিত্তমকাসীতি. ‘‘কিং পন তস্স, ভন্তে, অন্তরাযো ভৰিস্সতী’’তি? সত্থা ‘‘আমানন্দ, সত্তাহমেৰ জীৰিত্ৰা সো মচ্চুমুখে পতিস্সতী’’তি ৰত্ৰা ইমা গাথা অভাসি –
‘‘অজ্জেৰ কিচ্চমাতপ্পং, কো জঞ্ঞা মরণং সুৰে;
ন হি নো সঙ্গরং তেন, মহাসেনেন মচ্চুনা.
‘‘এৰং ৰিহারিং আতাপিং, অহোরত্তমতন্দিতং;
তং ৰে ভদ্দেকরত্তোতি, সন্তো আচিক্খতে মুনী’’তি. (ম. নি. ৩.২৭২);
গচ্ছামিস্স, ভন্তে, আরোচেস্সামীতি. ৰিস্সত্থো গচ্ছানন্দাতি. থেরো সকটট্ঠানং গন্ত্ৰা ভিক্খায চরি. ৰাণিজো থেরং আহারেন পতিমানেসি. অথ নং থেরো আহ – ‘‘কিত্তকং কালং ইধ ৰসিস্সসী’’তি? ‘‘ভন্তে, অহং দূরতো আগতো’’. সচে পুন গমিস্সামি, পপঞ্চো ভৰিস্সতি, ইমং সংৰচ্ছরং ইধ ৰসিত্ৰা ভণ্ডং ৰিক্কিণিত্ৰা গমিস্সামীতি. উপাসক, দুজ্জানো জীৰিতন্তরাযো, অপ্পমাদং কাতুং ৰট্টতীতি. ‘‘কিং পন, ভন্তে, অন্তরাযো ভৰিস্সতী’’তি. ‘‘আম, উপাসক, সত্তাহমেৰ তে জীৰিতং পৰত্তিস্সতীতি’’. সো সংৰিগ্গমানসো হুত্ৰা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং নিমন্তেত্ৰা সত্তাহং মহাদানং দত্ৰা অনুমোদনত্থায পত্তং গণ্হি. অথস্স সত্থা অনুমোদনং করোন্তো, ‘‘উপাসক, পণ্ডিতেন নাম ‘ইধেৰ ৰস্সাদীনি ৰসিস্সামি, ইদঞ্চিদঞ্চ কম্মং পযোজেস্সামী’তি চিন্তেতুং ন ৰট্টতি, অত্তনো পন জীৰিতন্তরাযমেৰ চিন্তেতুং ৰট্টতী’’তি ৰত্ৰা ইমং গাথমাহ –
২৮৬. ‘‘ইধ ৰস্সং ৰসিস্সামি, ইধ হেমন্তগিম্হিসু;
ইতি বালো ৰিচিন্তেতি, অন্তরাযং ন বুজ্ঝতী’’তি.
তত্থ ইধ ৰস্সন্তি ইমস্মিং ঠানে ইদঞ্চিদঞ্চ করোন্তো চতুমাসং ৰস্সং ৰসিস্সামি. হেমন্তগিম্হিসূতি হেমন্তগিম্হেসুপি ‘‘চত্তারো মাসে ইদঞ্চিদঞ্চ করোন্তো ইধেৰ ৰসিস্সামী’’তি এৰং দিট্ঠধম্মিকসম্পরাযিকং অত্থং অজানন্তো বালো ৰিচিন্তেতি. অন্তরাযন্তি ‘‘অসুকস্মিং নাম কালে ৰা দেসে ৰা ৰযে ৰা মরিস্সামী’’তি অত্তনো জীৰিতন্তরাযং ন বুজ্ঝতীতি.
দেসনাৰসানে সো ৰাণিজো সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি, সম্পত্তানম্পি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসি. ৰাণিজোপি সত্থারং অনুগন্ত্ৰা নিৰত্তিত্ৰা ‘‘সীসরোগো ৰিয মে উপ্পন্নো’’তি সযনে নিপজ্জি, তথানিপন্নোৰ কালং কত্ৰা তুসিতৰিমানে নিব্বত্তি.
মহাধনৰাণিজৰত্থু দসমং.