৩. উত্তরাউপাসিকাৰত্থু
অক্কোধেন জিনে কোধন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ৰেল়ুৰনে ৰিহরন্তো উত্তরায গেহে কতভত্তকিচ্চো উত্তরং উপাসিকং আরব্ভ কথেসি.
তত্রাযমনুপুব্বী কথা – রাজগহে কির সুমনসেট্ঠিং নিস্সায পুণ্ণো নাম দলিদ্দো ভতিং কত্ৰা জীৰতি. তস্স ভরিযা চ উত্তরা নাম ধীতা চাতি দ্ৰেযেৰ গেহমানুসকা. অথেকদিৰসং ‘‘সত্তাহং নক্খত্তং কীল়িতব্ব’’ন্তি রাজগহে ঘোসনং করিংসু. তং সুত্ৰা সুমনসেট্ঠি পাতোৰ আগতং পুণ্ণং আমন্তেত্ৰা, ‘‘তাত, অম্হাকং পরিজনো নক্খত্তং কীল়িতুকামো, ত্ৰং কিং নক্খত্তং কীল়িস্সসি, উদাহু ভতিং করিস্সসী’’তি আহ. ‘‘সামি, নক্খত্তং নাম সধনানং হোতি, মম পন গেহে স্ৰাতনায যাগুতণ্ডুলম্পি নত্থি, কিং মে নক্খত্তেন, গোণে লভন্তো কসিতুং গমিস্সামী’’তি. ‘‘তেন হি গোণে গণ্হাহী’’তি. সো বলৰগোণে চ নঙ্গলঞ্চ গহেত্ৰা, ‘‘ভদ্দে, নাগরা নক্খত্তং কীল়ন্তি, অহং দলিদ্দতায ভতিং কাতুং গমিস্সামি, ময্হম্পি তাৰ অজ্জ দ্ৰিগুণং নিৰাপং পচিত্ৰা ভত্তং আহরেয্যাসী’’তি ভরিযং ৰত্ৰা খেত্তং অগমাসি.
সারিপুত্তত্থেরোপি সত্তাহং নিরোধসমাপন্নো তং দিৰসং ৰুট্ঠায ‘‘কস্স নু খো অজ্জ মযা সঙ্গহং কাতুং ৰট্টতী’’তি ওলোকেন্তো পুণ্ণং অত্তনো ঞাণজালস্স অন্তো পৰিট্ঠং দিস্ৰা ‘‘সদ্ধো নু খো এস, সক্খিস্সতি ৰা মে সঙ্গহং কাতু’’ন্তি ওলোকেন্তো তস্স সদ্ধভাৰঞ্চ সঙ্গহং কাতুং সমত্থভাৰঞ্চ তপ্পচ্চযা চস্স মহাসম্পত্তিপটিলাভঞ্চ ঞত্ৰা পত্তচীৰরমাদায তস্স কসনট্ঠানং গন্ত্ৰা আৰাটতীরে একং গুম্বং ওলোকেন্তো অট্ঠাসি.
পুণ্ণো থেরং দিস্ৰাৰ কসিং ঠপেত্ৰা পঞ্চপতিট্ঠিতেন থেরং ৰন্দিত্ৰা ‘‘দন্তকট্ঠেন অত্থো ভৰিস্সতী’’তি দন্তকট্ঠং কপ্পিযং কত্ৰা অদাসি. অথস্স থেরো পত্তঞ্চ পরিস্সাৰনঞ্চ নীহরিত্ৰা অদাসি. সো ‘‘পানীযেন অত্থো ভৰিস্সতী’’তি তং আদায পানীযং পরিস্সাৰেত্ৰা অদাসি. থেরো চিন্তেসি – ‘‘অযং পরেসং পচ্ছিমগেহে ৰসতি. সচস্স গেহদ্ৰারং গমিস্সামি, ইমস্স ভরিযা মং দট্ঠুং ন লভিস্সতি. যাৰস্সা ভত্তং আদায মগ্গং পটিপজ্জতি, তাৰ ইধেৰ ভৰিস্সামী’’তি. সো তত্থেৰ থোকং ৰীতিনামেত্ৰা তস্স মগ্গারুল়্হভাৰং ঞত্ৰা অন্তোনগরাভিমুখো পাযাসি.
সা অন্তরামগ্গে থেরং দিস্ৰা চিন্তেসি – ‘‘অপ্পেকদাহং দেয্যধম্মে সতি অয্যং ন পস্সামি, অপ্পেকদা মে অয্যং পস্সন্তিযা দেয্যধম্মো ন হোতি. অজ্জ পন মে অয্যো চ দিট্ঠো, দেয্যধম্মো চাযং অত্থি, করিস্সতি নু খো মে সঙ্গহ’’ন্তি. সা ভত্তভাজনং ওরোপেত্ৰা থেরং পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৰন্দিত্ৰা, ‘‘ভন্তে, ইদং লূখং ৰা পণীতং ৰাতি অচিন্তেত্ৰা দাসস্স ৰো সঙ্গহং করোথা’’তি আহ. থেরো পত্তং উপনামেত্ৰা তায একেন হত্থেন ভাজনং ধারেত্ৰা একেন হত্থেন ততো ভত্তং দদমানায উপড্ঢভত্তে দিন্নে ‘‘অল’’ন্তি হত্থেন পত্তং পিদহি. সা, ‘‘ভন্তে, একোৰ পটিৰিসো, ন সক্কা দ্ৰিধা কাতুং. তুম্হাকং দাসস্স ইধলোকসঙ্গহং অকত্ৰা পরলোকসঙ্গহং করোথ, নিরৰসেসমেৰ দাতুকামম্হী’’তি ৰত্ৰা সব্বমেৰ থেরস্স পত্তে পতিট্ঠপেত্ৰা ‘‘তুম্হেহি দিট্ঠধম্মস্সেৰ ভাগী অস্স’’ন্তি পত্থনং অকাসি. থেরো ‘‘এৰং হোতূ’’তি ৰত্ৰা ঠিতকোৰ অনুমোদনং করিত্ৰা একস্মিং উদকফাসুকট্ঠানে নিসীদিত্ৰা ভত্তকিচ্চমকাসি. সাপি নিৰত্তিত্ৰা তণ্ডুলে পরিযেসিত্ৰা ভত্তং পচি. পুণ্ণোপি অড্ঢকরীসমত্তট্ঠানং কসিত্ৰা জিঘচ্ছং সহিতুং অসক্কোন্তো গোণে ৰিস্সজ্জেত্ৰা একরুক্খচ্ছাযং পৰিসিত্ৰা মগ্গং ওলোকেন্তো নিসীদি.
অথস্স ভরিযা ভত্তং আদায গচ্ছমানা তং দিস্ৰাৰ ‘‘এস জিঘচ্ছায পীল়িতো মং ওলোকেন্তো নিসিন্নো. সচে মং ‘অতিৰিয জে চিরাযী’তি তজ্জেত্ৰা পতোদলট্ঠিযা মং পহরিস্সতি, মযা কতকম্মং নিরত্থকং ভৰিস্সতি. পটিকচ্চেৰস্স আরোচেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা এৰমাহ – ‘‘সামি, অজ্জেকদিৰসং চিত্তং পসাদেহি, মা মযা কতকম্মং নিরত্থকং করি. অহঞ্হি পাতোৰ তে ভত্তং আহরন্তী অন্তরামগ্গে ধম্মসেনাপতিং দিস্ৰা তৰ ভত্তং তস্স দত্ৰা পুন গন্ত্ৰা ভত্তং পচিত্ৰা আগতা, পসাদেহি, সামি, চিত্ত’’ন্তি. সো ‘‘কিং ৰদেসি, ভদ্দে’’তি পুচ্ছিত্ৰা পুন তমত্থং সুত্ৰা, ‘‘ভদ্দে, সাধু ৰত তে কতং মম ভত্তং অয্যস্স দদমানায, মযাপিস্স অজ্জ পাতোৰ দন্তকট্ঠঞ্চ মুখোদকঞ্চ দিন্ন’’ন্তি পসন্নমানসো তং ৰচনং অভিনন্দিত্ৰা উস্সুরে লদ্ধভত্ততায কিলন্তকাযো তস্সা অঙ্কে সীসং কত্ৰা নিদ্দং ওক্কমি.
অথস্স পাতোৰ কসিতট্ঠানং পংসুচুণ্ণং উপাদায সব্বং রত্তসুৰণ্ণং কণিকারপুপ্ফরাসি ৰিয সোভমানং অট্ঠাসি. সো পবুদ্ধো ওলোকেত্ৰা ভরিযং আহ – ‘‘ভদ্দে, এতং কসিতট্ঠানং সব্বং মম সুৰণ্ণং হুত্ৰা পঞ্ঞাযতি, কিং নু খো মে অতিউস্সুরে লদ্ধভত্ততায অক্খীনি ভমন্তী’’তি. ‘‘সামি, ময্হম্পি এৰমেৰ পঞ্ঞাযতী’’তি. সো উট্ঠায তত্থ গন্ত্ৰা একপিণ্ডং গহেত্ৰা নঙ্গলসীসে পহরিত্ৰা সুৰণ্ণভাৰং ঞত্ৰা ‘‘অহো অয্যস্স ধম্মসেনাপতিস্স মে দিন্নদানেন অজ্জেৰ ৰিপাকো দস্সিতো, ন খো পন সক্কা এত্তকং ধনং পটিচ্ছাদেত্ৰা পরিভুঞ্জিতু’’ন্তি ভরিযায আভতং ভত্তপাতিং সুৰণ্ণস্স পূরেত্ৰা রাজকুলং গন্ত্ৰা রঞ্ঞা কতোকাসো পৰিসিত্ৰা রাজানং অভিৰাদেত্ৰা ‘‘কিং, তাতা’’তি ৰুত্তে, ‘‘দেৰ, অজ্জ মযা কসিতট্ঠানং সব্বং সুৰণ্ণভরিতমেৰ হুত্ৰা ঠিতং, ইদং সুৰণ্ণং আহরাপেতুং ৰট্টতী’’তি. ‘‘কোসি ত্ৰ’’ন্তি? ‘‘পুণ্ণো নাম অহ’’ন্তি. ‘‘কিং পন তে অজ্জ কত’’ন্তি? ‘‘ধম্মসেনাপতিস্স মে অজ্জ পাতোৰ দন্তকট্ঠঞ্চ মুখোদকঞ্চ দিন্নং, ভরিযাযপি মে ময্হং আহরণভত্তং তস্সেৰ দিন্ন’’ন্তি.
তং সুত্ৰা রাজা ‘‘অজ্জেৰ কির, ভো, ধম্মসেনাপতিস্স দিন্নদানেন ৰিপাকো দস্সিতো’’তি ৰত্ৰা, ‘‘তাত, কিং করোমী’’তি পুচ্ছি. ‘‘বহূনি সকটসহস্সানি পহিণিত্ৰা সুৰণ্ণং আহরাপেথা’’তি. রাজা সকটানি পহিণি. রাজপুরিসেসু ‘‘রঞ্ঞো সন্তক’’ন্তি গণ্হন্তেসু গহিতগহিতং মত্তিকাৰ হোতি. তে গন্ত্ৰা রঞ্ঞো আরোচেত্ৰা ‘‘তুম্হেহি কিন্তি ৰত্ৰা গহিত’’ন্তি. পুট্ঠা ‘‘তুম্হাকং সন্তক’’ন্তি আহংসু. ন ময্হং, তাতা, সন্তকং, গচ্ছথ ‘‘পুণ্ণস্স সন্তক’’ন্তি ৰত্ৰা গণ্হথাতি. তে তথা করিংসু, গহিতগহিতং সুৰণ্ণমেৰ অহোসি. সব্বম্পি আহরিত্ৰা রাজঙ্গণে রাসিমকংসু, অসীতিহত্থুব্বেধো রাসি অহোসি. রাজা নাগরে সন্নিপাতেত্ৰা ‘‘ইমস্মিং নগরে অত্থি কস্সচি এত্তকং সুৰণ্ণ’’ন্তি? ‘‘নত্থি, দেৰা’’তি. ‘‘কিং পনস্স দাতুং ৰট্টতী’’তি? ‘‘সেট্ঠিছত্তং, দেৰা’’তি. রাজা ‘‘বাহুধনসেট্ঠি নাম হোতূ’’তি মহন্তেন ভোগেন সদ্ধিং তস্স সেট্ঠিছত্তমদাসি. অথ নং সো আহ – ‘‘মযং, দেৰ, এত্তকং কালং পরকুলে ৰসিম্হা, ৰসনট্ঠানং নো দেথা’’তি. ‘‘তেন হি পস্স, এস গুম্বো পঞ্ঞাযতি, এতং হরাপেত্ৰা গেহং কারেহী’’তি পুরাণসেট্ঠিস্স গেহট্ঠানং আচিক্খি. সো তস্মিং ঠানে কতিপাহেনেৰ গেহং কারাপেত্ৰা গেহপ্পৰেসনমঙ্গলঞ্চ ছত্তমঙ্গলঞ্চ একতোৰ করোন্তো সত্তাহং বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স দানং অদাসি. অথস্স সত্থা অনুমোদনং করোন্তো অনুপুব্বিং কথং কথেসি. ধম্মকথাৰসানে পুণ্ণসেট্ঠি চ ভরিযা চস্স ধীতা চ উত্তরাতি তযো জনা সোতাপন্না অহেসুং.
অপরভাগে রাজগহসেট্ঠি পুণ্ণসেট্ঠিনো ধীতরং অত্তনো পুত্তস্স ৰারেসি. সো ‘‘নাহং দস্সামী’’তি ৰত্ৰা ‘‘মা এৰং করোতু, এত্তকং কালং অম্হে নিস্সায ৰসন্তেনেৰ তে সম্পত্তি লদ্ধা, দেতু মে পুত্তস্স ধীতর’’ন্তি ৰুত্তে ‘‘সো মিচ্ছাদিট্ঠিকো, মম ধীতা তীহি রতনেহি ৰিনা ৰত্তিতুং ন সক্কোতি, নেৰস্স ধীতরং দস্সামী’’তি আহ. অথ নং বহূ সেট্ঠিগণাদযো কুলপুত্তা ‘‘মা তেন সদ্ধিং ৰিস্সাসং ভিন্দি, দেহিস্স ধীতর’’ন্তি যাচিংসু. সো তেসং ৰচনং সম্পটিচ্ছিত্ৰা আসাল়্হিপুণ্ণমাযং ধীতরং অদাসি. সা পতিকুলং গতকালতো পট্ঠায ভিক্খুং ৰা ভিক্খুনিং ৰা উপসঙ্কমিতুং দানং ৰা দাতুং ধম্মং ৰা সোতুং নালত্থ. এৰং অড্ঢতিযেসু মাসেসু ৰীতিৰত্তেসু সন্তিকে ঠিতং পরিচারিকং পুচ্ছি – ‘‘ইদানি কিত্তকং অন্তোৰস্সস্স অৰসিট্ঠ’’ন্তি? ‘‘অড্ঢমাসো, অয্যে’’তি. সা পিতু সাসনং পহিণি ‘‘কস্মা মং এৰরূপে বন্ধনাগারে পক্খিপিংসু, ৰরং মে লক্খণাহতং কত্ৰা পরেসং দাসিং সাৰেতুং. এৰরূপস্স মিচ্ছাদিট্ঠিকুলস্স দাতুং ন ৰট্টতি. আগতকালতো পট্ঠায ভিক্খুদস্সনাদীসু একম্পি পুঞ্ঞং কাতুং ন লভামী’’তি.
অথস্সা পিতা ‘‘দুক্খিতা ৰত মে ধীতা’’তি অনত্তমনতং পৰেদেত্ৰা পঞ্চদস কহাপণসহস্সানি পেসেসি ‘‘ইমস্মিং নগরে সিরিমা নাম গণিকা অত্থি, দেৰসিকং সহস্সং গণ্হাতি. ইমেহি কহাপণেহি তং আনেত্ৰা সামিকস্স পাদপরিচারিকং কত্ৰা সযং পুঞ্ঞানি করোতূ’’তি. সা সিরিমং পক্কোসাপেত্ৰা ‘‘সহাযিকে ইমে কহাপণে গহেত্ৰা ইমং অড্ঢমাসং তৰ সহাযকং পরিচরাহী’’তি আহ. সা ‘‘সাধূ’’তি পটিস্সুণি. সা তং আদায সামিকস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা তেন সিরিমং দিস্ৰা ‘‘কিং ইদ’’ন্তি ৰুত্তে, ‘‘সামি, ইমং অড্ঢমাসং মম সহাযিকা তুম্হে পরিচরতু, অহং পন ইমং অড্ঢমাসং দানঞ্চেৰ দাতুকামা ধম্মঞ্চ সোতুকামা’’তি আহ. সো তং অভিরূপং ইত্থিং দিস্ৰা উপ্পন্নসিনেহো ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছি.
উত্তরাপি খো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং নিমন্তেত্ৰা, ‘‘ভন্তে, ইমং অড্ঢমাসং অঞ্ঞত্থ অগন্ত্ৰা ইধেৰ ভিক্খা গহেতব্বা’’তি সত্থু পটিঞ্ঞং গহেত্ৰা ‘‘ইতো দানি পট্ঠায যাৰ মহাপৰারণা, তাৰ সত্থারং উপট্ঠাতুং ধম্মঞ্চ সোতুং লভিস্সামী’’তি তুট্ঠমানসা ‘‘এৰং যাগুং পচথ, এৰং পূৰে পচথা’’তি মহানসে সব্বকিচ্চানি সংৰিদহন্তী ৰিচরতি. অথস্সা সামিকো ‘‘স্ৰে পৰারণা ভৰিস্সতী’’তি মহানসাভিমুখো ৰাতপানে ঠত্ৰা ‘‘কিং নু খো করোন্তী সা অন্ধবালা ৰিচরতী’’তি ওলোকেন্তো তং সেট্ঠীধীতরং সেদকিলিন্নং ছারিকায ওকিণ্ণং অঙ্গারমসিমক্খিতং তথা সংৰিদহিত্ৰা ৰিচরমানং দিস্ৰা ‘‘অহো অন্ধবালা এৰরূপে ঠানে ইমং সিরিসম্পত্তিং নানুভৰতি, ‘মুণ্ডকসমণে উপট্ঠহিস্সামী’তি তুট্ঠচিত্তা ৰিচরতী’’তি হসিত্ৰা অপগঞ্ছি.
তস্মিং অপগতে তস্স সন্তিকে ঠিতা সিরিমা ‘‘কিং নু খো ওলোকেত্ৰা এস হসী’’তি তেনেৰ ৰাতপানেন ওলোকেন্তী উত্তরং দিস্ৰা ‘‘ইমং ওলোকেত্ৰা ইমিনা হসিতং, অদ্ধা ইমস্স এতায সদ্ধিং সন্থৰো অত্থী’’তি চিন্তেসি. সা কির অড্ঢমাসং তস্মিং গেহে বাহিরকইত্থী হুত্ৰা ৰসমানাপি তং সম্পত্তিং অনুভৰমানা অত্তনো বাহিরকইত্থিভাৰং অজানিত্ৰা ‘‘অহং ঘরসামিনী’’তি সঞ্ঞমকাসি. সা উত্তরায আঘাতং বন্ধিত্ৰা ‘‘দুক্খমস্সা উপ্পাদেস্সামী’’তি পাসাদা ওরুয্হ মহানসং পৰিসিত্ৰা পূৰপচনট্ঠানে পক্কুথিতং সপ্পিং কটচ্ছুনা আদায উত্তরাভিমুখং পাযাসি. উত্তরা তং আগচ্ছন্তিং দিস্ৰা ‘‘মম সহাযিকায ময্হং উপকারো কতো, চক্কৰাল়ং অতিসম্বাধং, ব্রহ্মলোকো অতিনীচকো, মম সহাযিকায গুণোৰ মহন্তো. অহঞ্হি এতং নিস্সায দানঞ্চ দাতুং ধম্মঞ্চ সোতুং লভিং. সচে মম এতিস্সা উপরি কোপো অত্থি, ইদং সপ্পি মং দহতু. সচে নত্থি, মা দহতূ’’তি তং মেত্তায ফরি. তায তস্সা মত্থকে আসিত্তং পক্কুথিতসপ্পি সীতুদকং ৰিয অহোসি.
অথ নং ‘‘ইদং সীতলং ভৰিস্সতী’’তি কটচ্ছুং পূরেত্ৰা আদায আগচ্ছন্তিং উত্তরায দাসিযো দিস্ৰা ‘‘অপেহি দুব্বিনীতে, ন ত্ৰং অম্হাকং অয্যায পক্কুথিতং সপ্পিং আসিঞ্চিতুং অনুচ্ছৰিকা’’তি সন্তজ্জেন্তিযো ইতো চিতো চ উট্ঠায হত্থেহি চ পাদেহি চ পোথেত্ৰা ভূমিযং পাতেসুং. উত্তরা ৰারেন্তীপি ৰারেতুং নাসক্খি. অথস্সা উপরি ঠিতা সব্বা দাসিযো পটিবাহিত্ৰা ‘‘কিস্স তে এৰরূপং ভারিযং কত’’ন্তি সিরিমং ওৰদিত্ৰা উণ্হোদকেন ন্হাপেত্ৰা সতপাকতেলেন অব্ভঞ্জি. তস্মিং খণে সা অত্তনো বাহিরকিত্থিভাৰং ঞত্ৰা চিন্তেসি – ‘‘মযা ভারিযং কম্মং কতং সামিকস্স হসনমত্তকারণা ইমিস্সা উপরি পক্কুথিতং সপ্পিং আসিঞ্চন্তিযা, অযং ‘গণ্হথ ন’ন্তি দাসিযো ন আণাপেসি. মং ৰিহেঠনকালেপি সব্বদাসিযো পটিবাহিত্ৰা ময্হং কত্তব্বমেৰ অকাসি. সচাহং ইমং ন খমাপেস্সামি, মুদ্ধা মে সত্তধা ফলেয্যা’’তি তস্সা পাদমূলে নিপজ্জিত্ৰা, ‘‘অয্যে, খমাহি মে’’তি আহ. অহং সপিতিকা ধীতা, পিতরি খমন্তে খমামীতি. হোতু, অয্যে, পিতরং তে পুণ্ণসেট্ঠিং খমাপেস্সামীতি. পুণ্ণো মম ৰট্টজনকপিতা, ৰিৰট্টজনকে পিতরি খমন্তে পনাহং খমিস্সামীতি. কো পন তে ৰিৰট্টজনকপিতাতি? সম্মাসম্বুদ্ধোতি. ময্হং তেন সদ্ধিং ৰিস্সাসো নত্থীতি. অহং করিস্সামি, সত্থা স্ৰে ভিক্খুসঙ্ঘং আদায ইধাগমিস্সতি, ত্ৰং যথালদ্ধং সক্কারং গহেত্ৰা ইধেৰ আগন্ত্ৰা তং খমাপেহীতি. সা ‘‘সাধু, অয্যে’’তি উট্ঠায অত্তনো গেহং গন্ত্ৰা পঞ্চসতা পরিৰারিত্থিযো আণাপেত্ৰা নানাৰিধানি খাদনীযানি চেৰ সূপেয্যানি চ সম্পাদেত্ৰা পুনদিৰসে তং সক্কারং আদায উত্তরায গেহং আগন্ত্ৰা বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স পত্তে পতিট্ঠাপেতুং অৰিসহন্তী অট্ঠাসি. তং সব্বং গহেত্ৰা উত্তরাৰ সংৰিদহি. সিরিমাপি ভত্তকিচ্চাৰসানে সদ্ধিং পরিৰারেন সত্থু পাদমূলে নিপজ্জি.
অথ নং সত্থা পুচ্ছি – ‘‘কো তে অপরাধো’’তি? ভন্তে, মযা হিয্যো ইদং নাম কতং, অথ মে সহাযিকা মং ৰিহেঠযমানা দাসিযো নিৰারেত্ৰা ময্হং উপকারমেৰ অকাসি. সাহং ইমিস্সা গুণং জানিত্ৰা ইমং খমাপেসিং, অথ মং এসা ‘‘তুম্হেসু খমন্তেসু খমিস্সামী’’তি আহ. ‘‘এৰং কির উত্তরে’’তি? ‘‘আম, ভন্তে, সীসে মে সহাযিকায পক্কুথিতসপ্পি আসিত্ত’’ন্তি. অথ ‘‘তযা কিং চিন্তিত’’ন্তি? ‘‘চক্কৰাল়ং অতিসম্বাধং, ব্রহ্মলোকো অতিনীচকো, মম সহাযিকায গুণোৰ মহন্তো. অহঞ্হি এতং নিস্সায দানঞ্চ দাতুং ধম্মঞ্চ সোতুং অলত্থং, সচে মে ইমিস্সা উপরি কোপো অত্থি, ইদং মং দহতু. নো চে, মা দহতূ’’তি এৰং চিন্তেত্ৰা ইমং মেত্তায ফরিং, ভন্তেতি. সত্থা ‘‘সাধু সাধু, উত্তরে, এৰং কোধং জিনিতুং ৰট্টতি. কোধো হি নাম অক্কোধেন, অক্কোসকপরিভাসকো অনক্কোসন্তেন অপরিভাসন্তেন, থদ্ধমচ্ছরী অত্তনো সন্তকস্স দানেন, মুসাৰাদী সচ্চৰচনেন জিনিতব্বো’’তি ৰত্ৰা ইমং গাথমাহ –
২২৩. ‘‘অক্কোধেন জিনে কোধং, অসাধুং সাধুনা জিনে;
জিনে কদরিযং দানেন, সচ্চেনালিকৰাদিন’’ন্তি.
তত্থ অক্কোধেনাতি কোধনো হি পুগ্গলো অক্কোধেন হুত্ৰা জিনিতব্বো. অসাধুন্তি অভদ্দকো ভদ্দকেন হুত্ৰা জিনিতব্বো. কদরিযন্তি থদ্ধমচ্ছরী অত্তনো সন্তকস্স চাগচিত্তেন জিনিতব্বো. অলিকৰাদী সচ্চৰচনেন জিনিতব্বো. তস্মা এৰমাহ – ‘‘অক্কোধেন জিনে কোধং…পে… সচ্চেনালিকৰাদিন’’ন্তি.
দেসনাৰসানে সিরিমা সদ্ধিং পঞ্চসতাহি ইত্থীহি সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহীতি.
উত্তরাউপাসিকাৰত্থু ততিযং.