৬. সারিপুত্তত্থেরৰত্থু

পথৰিসমোতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো সারিপুত্তত্থেরং আরব্ভ কথেসি.

একস্মিঞ্হি সমযে আযস্মা সারিপুত্তো ৰুট্ঠৰস্সো চারিকং পক্কমিতুকামো ভগৰন্তং আপুচ্ছিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা অত্তনো পরিৰারেন সদ্ধিং নিক্খমি. অঞ্ঞেপি বহূ ভিক্খূ থেরং অনুগচ্ছিংসু. থেরো চ নামগোত্তৰসেন পঞ্ঞাযমানে ভিক্খূ নামগোত্তৰসেন কথেত্ৰা নিৰত্তাপেসি. অঞ্ঞতরো নামগোত্তৰসেন অপাকটো ভিক্খু চিন্তেসি – ‘‘অহো ৰত মম্পি নামগোত্তৰসেন পগ্গণ্হন্তো কথেত্ৰা নিৰত্তাপেয্যা’’তি থেরো মহাভিক্খুসঙ্ঘস্স অন্তরে তং ন সল্লক্খেসি. সো ‘‘অঞ্ঞে ৰিয ভিক্খূ ন মং পগ্গণ্হাতী’’তি থেরে আঘাতং বন্ধি. থেরস্সপি সঙ্ঘাটিকণ্ণো তস্স ভিক্খুনো সরীরং ফুসি, তেনাপি আঘাতং বন্ধিযেৰ. সো ‘‘দানি থেরো ৰিহারূপচারং অতিক্কন্তো ভৰিস্সতী’’তি ঞত্ৰা সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা ‘‘আযস্মা মং, ভন্তে, সারিপুত্তো তুম্হাকং অগ্গসাৰকোম্হীতি কণ্ণসক্খলিং ভিন্দন্তো ৰিয পহরিত্ৰা অখমাপেত্ৰাৰ চারিকং পক্কন্তো’’তি আহ. সত্থা থেরং পক্কোসাপেসি.

তস্মিং খণে মহামোগ্গল্লানত্থেরো চ আনন্দত্থেরো চ চিন্তেসুং – ‘‘অম্হাকং অগ্গজেট্ঠভাতরা ইমস্স ভিক্খুনো অপহটভাৰং সত্থা নো ন জানাতি, সীহনাদং পন নদাপেতুকামো ভৰিস্সতীতি পরিসং সন্নিপাতাপেস্সামা’’তি. তে কুঞ্চিকহত্থা পরিৰেণদ্ৰারানি ৰিৰরিত্ৰা ‘‘অভিক্কমথাযস্মন্তো, অভিক্কমথাযস্মন্তো, ইদানাযস্মা সারিপুত্তো ভগৰতো সম্মুখা সীহনাদং নদিস্সতী’’তি (অ. নি. ৯.১১) মহাভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতেসুং. থেরোপি আগন্ত্ৰা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা নিসীদি. অথ নং সত্থা তমত্থং পুচ্ছি. থেরো ‘‘নাযং ভিক্খু মযা পহটো’’তি অৰত্ৰাৰ অত্তনো গুণকথং কথেন্তো ‘‘যস্স নূন, ভন্তে, কাযে কাযগতাসতি অনুপট্ঠিতা অস্স, সো ইধ অঞ্ঞতরং সব্রহ্মচারিং আসজ্জ অপ্পটিনিস্সজ্জ চারিকং পক্কমেয্যা’’তি ৰত্ৰা ‘‘সেয্যথাপি, ভন্তে, পথৰিযং সুচিম্পি নিক্খিপন্তি, অসুচিম্পি নিক্খিপন্তী’’তিআদিনা নযেন অত্তনো পথৰীসমচিত্ততঞ্চ আপোতেজোৰাযো রজোহরণচণ্ডালকুমারকউসভছিন্নৰিসাণসমচিত্ততঞ্চ অহিকুণপাদীহি ৰিয অত্তনো কাযেন অট্টিযনঞ্চ মেদকথালিকা ৰিয অত্তনো কাযপরিহরণঞ্চ পকাসেসি. ইমাহি চ পন নৰহি উপমাহি থেরে অত্তনো গুণে কথেন্তে নৰসুপি ঠানেসু উদকপরিযন্তং কত্ৰা মহাপথৰী কম্পি. রজোহরণচণ্ডালকুমারকমেদকথালিকো পমানং পন আহরণকালে পুথুজ্জনা ভিক্খূ অস্সূনি সন্ধারেতুং নাসক্খিংসু, খীণাসৰানং ধম্মসংৰেগো উদপাদি.

থেরে অত্তনো গুণং কথেন্তেযেৰ অব্ভাচিক্খনকস্স ভিক্খুনো সকলসরীরে ডাহো উপ্পজ্জি, সো তাৰদেৰ ভগৰতো পাদেসু পতিত্ৰা অত্তনো অব্ভাচিক্খনদোসং পকাসেত্ৰা অচ্চযং দেসেসি. সত্থা থেরং আমন্তেত্ৰা, ‘‘সারিপুত্ত, খম ইমস্স মোঘপুরিসস্স, যাৰস্স সত্তধা মুদ্ধা ন ফলতী’’তি আহ. থেরো উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গয্হ ‘‘খমামহং, ভন্তে, তস্স আযস্মতো, খমতু চ মে সো আযস্মা, সচে ময্হং দোসো অত্থী’’তি আহ. ভিক্খূ কথযিংসু ‘‘পস্সথ দানাৰুসো, থেরস্স অনোপমগুণং, এৰরূপস্স নাম মুসাৰাদেন অব্ভাচিক্খনকস্স ভিক্খুনো উপরি অপ্পমত্তকম্পি কোপং ৰা দোসং ৰা অকত্ৰা সযমেৰ উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গয্হ খমাপেতী’’তি. ‘‘সত্থা তং কথং সুত্ৰা, ভিক্খৰে, কিং কথেথা’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘ইদং নাম, ভন্তে’’তি ৰুত্তে, ‘‘ন ভিক্খৰে, সক্কা সারিপুত্তসদিসানং কোপং ৰা দোসং ৰা উপ্পাদেতুং, মহাপথৰীসদিসং, ভিক্খৰে, ইন্দখীলসদিসং পসন্নউদকরহদসদিসঞ্চ সারিপুত্তস্স চিত্ত’’ন্তি ৰত্ৰা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৰা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –

৯৫. ‘‘পথৰিসমো নো ৰিরুজ্ঝতি,

ইন্দখিলুপমো তাদি সুব্বতো;

রহদোৰ অপেতকদ্দমো,

সংসারা ন ভৰন্তি তাদিনো’’তি.

তস্সত্থো – ভিক্খৰে, যথা নাম পথৰিযং সুচীনি গন্ধমালাদীনিপি নিক্খিপন্তি, অসুচীনি মুত্তকরীসাদীনিপি নিক্খিপন্তি, যথা নাম নগরদ্ৰারে নিখাতং ইন্দখীলং দারকাদযো ওমুত্তেন্তিপি ঊহদন্তিপি, অপরে পন তং গন্ধমালাদীহি সক্করোন্তি. তত্থ পথৰিযা ইন্দখীলস্স চ নেৰ অনুরোধো উপ্পজ্জতি, ন ৰিরোধো; এৰমেৰ য্ৰাযং খীণাসৰো ভিক্খু অট্ঠহি লোকধম্মেহি অকম্পিযভাৰেন তাদি, ৰতানং সুন্দরতায সুব্বতো. সো ‘‘ইমে মং চতূহি পচ্চযেহি সক্করোন্তি, ইমে পন ন সক্করোন্তী’’তি সক্কারঞ্চ অসক্কারঞ্চ করোন্তেসু নেৰ অনুরুজ্ঝতি, নো ৰিরুজ্ঝতি, অথ খো পথৰিসমো চ ইন্দখিলুপমো এৰ চ হোতি. যথা চ অপগতকদ্দমো রহদো পসন্নোদকো হোতি, এৰং অপগতকিলেসতায রাগকদ্দমাদীহি অকদ্দমো ৰিপ্পসন্নোৰ হোতি. তাদিনোতি তস্স পন এৰরূপস্স সুগতিদুগ্গতীসু সংসরণৰসেন সংসারা নাম ন হোন্তীতি.

দেসনাৰসানে নৰ ভিক্খুসহস্সানি সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণিংসূতি.

সারিপুত্তত্থেরৰত্থু ছট্ঠং.