১৪. চিত্তগহপতিৰত্থু
অসন্তং ভাৰনমিচ্ছেয্যাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো সুধম্মত্থেরং আরব্ভ কথেসি. দেসনা মচ্ছিকাসণ্ডে সমুট্ঠায সাৰত্থিযং নিট্ঠিতা.
মচ্ছিকাসণ্ডনগরস্মিঞ্হি চিত্তো নাম গহপতি পঞ্চৰগ্গিযানং অব্ভন্তরং মহানামত্থেরং নাম পিণ্ডায চরমানং দিস্ৰা তস্স ইরিযাপথে পসীদিত্ৰা পত্তং আদায গেহং পৰেসেত্ৰা ভোজেত্ৰা ভত্তকিচ্চাৰসানে ধম্মকথং সুণন্তো সোতাপত্তিফলং পত্ৰা অচলসদ্ধো হুত্ৰা অম্বাটকৰনং নাম অত্তনো উয্যানং সঙ্ঘারামং কত্তুকামো থেরস্স হত্থে উদকং পাতেত্ৰা নিয্যাদেসি. তস্মিং খণে ‘‘পতিট্ঠিতং বুদ্ধসাসন’’ন্তি উদকপরিযন্তং কত্ৰা মহাপথৰী কম্পি. মহাসেট্ঠি উয্যানে মহাৰিহারং কারেত্ৰা সব্বদিসাহি আগতানং ভিক্খূনং ৰিৰটদ্ৰারো অহোসি. মচ্ছিকাসণ্ডে সুধম্মত্থেরো নাম নেৰাসিকো অহোসি.
অপরেন সমযেন চিত্তস্স গুণকথং সুত্ৰা দ্ৰে অগ্গসাৰকা তস্স সঙ্গহং কত্তুকামা মচ্ছিকাসণ্ডং অগমংসু. চিত্তো গহপতি তেসং আগমনং সুত্ৰা অড্ঢযোজনমগ্গং পচ্চুগ্গন্ত্ৰা তে আদায অত্তনো ৰিহারং পৰেসেত্ৰা আগন্তুকৰত্তং কত্ৰা, ‘‘ভন্তে, থোকং ধম্মকথং সোতুকামোম্হী’’তি ধম্মসেনাপতিং যাচি. অথ নং থেরো, ‘‘উপাসক, অদ্ধানেন আগতাম্হা কিলন্তরূপা. অপিচ থোকং সুণাহী’’তি তস্স ধম্মং কথেসি. সো থেরস্স ধম্মং সুণন্তোৰ অনাগামিফলং পাপুণি. সো দ্ৰে অগ্গসাৰকে ৰন্দিত্ৰা, ‘‘ভন্তে, স্ৰে ভিক্খুসহস্সেন সদ্ধিং মম গেহে ভিক্খং গণ্হথা’’তি নিমন্তেত্ৰা পচ্ছা নেৰাসিকং সুধম্মত্থেরং ‘‘তুম্হেপি, ভন্তে, স্ৰে থেরেহি সদ্ধিং আগচ্ছেয্যাথা’’তি নিমন্তেসি. সো ‘‘অযং মং পচ্ছা নিমন্তেতী’’তি কুদ্ধো পটিক্খিপিত্ৰা পুনপ্পুনং যাচিযমানোপি পটিক্খিপি এৰ. উপাসকো ‘‘পঞ্ঞাযিস্সথ, ভন্তে’’তি পক্কমিত্ৰা পুনদিৰসে অত্তনো নিৰেসনে মহাদানং সজ্জেসি. সুধম্মত্থেরোপি পচ্চূসকালেযেৰ ‘‘কীদিসো নু খো গহপতিনা অগ্গসাৰকানং সক্কারো সজ্জিতো, স্ৰে গন্ত্ৰা পস্সিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা পাতোৰ পত্তচীৰরং আদায তস্স গেহং অগমাসি.
সো গহপতিনা ‘‘নিসীদথ, ভন্তে’’তি ৰুচ্চমানোপি ‘‘নাহং নিসীদামি, পিণ্ডায চরিস্সামী’’তি ৰত্ৰা অগ্গসাৰকানং পটিযাদিতং সক্কারং ওলোকেত্ৰা গহপতিং জাতিযা ঘট্টেতুকামো ‘‘উল়ারো তে, গহপতি, সক্কারো, অপিচেত্থ একঞ্ঞেৰ নত্থী’’তি আহ. ‘‘কিং, ভন্তে’’তি? ‘‘তিলসংগুল়িকা, গহপতী’’তি ৰত্ৰা গহপতিনা কাকোপমায অপসাদিতো কুজ্ঝিত্ৰা ‘‘এসো তে, গহপতি, আৰাসো, পক্কমিস্সামহ’’ন্তি ৰত্ৰা যাৰততিযং ৰারিযমানোপি পক্কমিত্ৰা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৰা চিত্তেন চ অত্তনা চ ৰুত্তৰচনং আরোচেসি. সত্থা ‘‘তযা উপাসকো সদ্ধো পসন্নো হীনেন খুংসিতো’’তি তস্সেৰ দোসং আরোপেত্ৰা পটিসারণীযকম্মং কারাপেত্ৰা ‘‘গচ্ছ, চিত্তগহপতিং খমাপেহী’’তি পেসেসি. সো তত্থ গন্ত্ৰা, ‘‘গহপতি, ময্হমেৰ সো দোসো, খমাহি মে’’তি ৰত্ৰাপি ‘‘নাহং খমামী’’তি তেন পটিক্খিত্তো মঙ্কুভূতো তং খমাপেতুং নাসক্খি. পুনদেৰ সত্থু সন্তিকং পচ্চাগমাসি. সত্থা ‘‘নাস্স উপাসকো খমিস্সতী’’তি জানন্তোপি ‘‘মানথদ্ধো এস, তিংসযোজনং তাৰ মগ্গং গন্ত্ৰা পচ্চাগচ্ছতূ’’তি খমনূপাযং অনাচিক্খিত্ৰাৰ উয্যোজেসি. অথস্স পুনাগতকালে নিহতমানস্স অনুদূতং দত্ৰা ‘‘গচ্ছ, ইমিনা সদ্ধিং গন্ত্ৰা উপাসকং খমাপেহী’’তি ৰত্ৰা ‘‘সমণেন নাম ‘ময্হং ৰিহারো, ময্হং নিৰাসট্ঠানং, ময্হং উপাসকো, ময্হং উপাসিকা’তি মানং ৰা ইস্সং ৰা কাতুং ন ৰট্টতি. এৰং করোন্তস্স হি ইচ্ছামানাদযো কিলেসা ৰড্ঢন্তী’’তি অনুসন্ধিং ঘট্টেত্ৰা ধম্মং দেসেন্তো ইমা গাথা অভাসি –
৭৩. ‘‘অসন্তং ভাৰনমিচ্ছেয্য, পুরেক্খারঞ্চ ভিক্খুসু;
আৰাসেসু ইস্সরিযং, পূজা পরকুলেসু চ.
৭৪. ‘‘মমেৰ কত মঞ্ঞন্তু, গিহী পব্বজিতা উভো.
মমেৰাতিৰসা অস্সু, কিচ্চাকিচ্চেসু কিস্মিচি;
ইতি বালস্স সঙ্কপ্পো, ইচ্ছা মানো চ ৰড্ঢতী’’তি.
তত্থ অসন্তন্তি যো বালো ভিক্খু অৰিজ্জমানং সম্ভাৰনং ইচ্ছেয্য, ‘‘অস্সদ্ধোৰ সমানো ‘সদ্ধোতি মং জনো জানাতূ’তি ইচ্ছতী’’তি. পাপিচ্ছতানিদ্দেসে (ৰিভ. ৮৫১) ৰুত্তনযেনেৰ বালো ‘‘অসদ্ধো দুস্সীলো অপ্পস্সুতো অপ্পৰিৰিত্তো কুসীতো অনুপট্ঠিতস্সতি অসমাহিতো দুপ্পঞ্ঞো অখীণাসৰোৰ সমানো ‘অহো ৰত মং জনো অযং সদ্ধো, সীলৰা, বহুস্সুতো, পৰিৰিত্তো, আরদ্ধৰীরিযো, উপট্ঠিতস্সতি, সমাহিতো, পঞ্ঞৰা, খীণাসৰো’তি জানেয্যা’’তি ইদং অসন্তসম্ভাৰনং ইচ্ছতি. পুরেক্খারন্তি পরিৰারং. ‘‘অহো ৰত মং সকলৰিহারে ভিক্খূ পরিৰারেত্ৰা পঞ্হং পুচ্ছন্তা ৰিহরেয্যু’’ন্তি এৰং ইচ্ছাচারে ঠত্ৰা পুরেক্খারঞ্চ ভিক্খূসু ইচ্ছতি. আৰাসেসূতি সঙ্ঘিকেসু চ আৰাসেসু যানি ৰিহারমজ্ঝে পণীতসেনাসনানি, তানি অত্তনো সন্দিট্ঠসম্ভত্তাদীনং ভিক্খূনং ‘‘তুম্হে ইধ ৰসথা’’তি ৰিচারেন্তো সযম্পি ৰরতরং সেনাসনং পলিবোধেন্তো, সেসানং আগন্তুকভিক্খূনং পচ্চন্তিমানি লামকসেনাসনানি চেৰ অমনুস্সপরিগ্গহিতানি চ ‘‘তুম্হে ইধ ৰসথা’’তি ৰিচারেন্তো আৰাসেসু ইস্সরিযং ইচ্ছতি. পূজা পরকুলেসু চাতি নেৰ মাতাপিতূনং ন ঞাতকানং পরেসুযেৰ কুলেসু ‘‘অহো ৰতিমে ময্হমেৰ দদেয্যুং, ন অঞ্ঞেস’’ন্তি এৰং চতুপ্পচ্চযেহি পূজং ইচ্ছতি.
মমেৰ কত মঞ্ঞন্তূতি যস্স চ বালস্স ‘‘যংকিঞ্চি ৰিহারে উপোসথাগারাদিকরণৰসেন কতং নৰকম্মং, তং সব্বং অম্হাকং থেরেন কতন্তি এৰং গিহী চ পব্বজিতা চ উভোপি মমেৰ নিস্সায কতং পরিকম্মং নিট্ঠিতং মঞ্ঞন্তূ’’তি সঙ্কপ্পো উপ্পজ্জতি. মমেৰাতিৰসা অস্সূতি ‘‘গিহী চ পব্বজিতা চ সব্বেপি মমেৰ ৰসে ৰত্তন্তু, সকটগোণৰাসিফরসুআদীনি ৰা লদ্ধব্বানি হোন্তু, অন্তমসো যাগুমত্তম্পি তাপেত্ৰা পিৰনাদীনি ৰা, এৰরূপেসু কিচ্চাকিচ্চেসু খুদ্দকমহন্তেসু করণীযেসু কিস্মিঞ্চি এককিচ্চেপি মমেৰ ৰসে ৰত্তন্তু, মমেৰ আপুচ্ছিত্ৰা করোন্তূ’’তি সঙ্কপ্পো উপ্পজ্জতি. ইতি বালস্সাতি যস্স বালস্স সা চ ইচ্ছা অযঞ্চ এৰরূপো সঙ্কপ্পো উপ্পজ্জতি, তস্স নেৰ ৰিপস্সনা, ন মগ্গফলানি ৰড্ঢন্তি. কেৰলং পনস্স চন্দোদযে সমুদ্দস্স উদকং ৰিয ছসু দ্ৰারেসু উপ্পজ্জমানা তণ্হা চেৰ নৰৰিধমানো চ ৰড্ঢতীতি.
দেসনাৰসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.
সুধম্মত্থেরোপি ইমং ওৰাদং সুত্ৰা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা উট্ঠাযাসনা পদক্খিণং কত্ৰা তেন অনুদূতেন ভিক্খুনা সদ্ধিং গন্ত্ৰা উপাসকস্স চক্খুপথে আপত্তিং পটিকরিত্ৰা উপাসকং খমাপেসি. সো উপাসকেন ‘‘খমামহং, ভন্তে, সচে ময্হং দোসো অত্থি, খমথ মে’’তি পটিখমাপিতো সত্থারা দিন্নে ওৰাদে ঠত্ৰা কতিপাহেনেৰ সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণি. উপাসকোপি চিন্তেসি – ‘‘মযা সত্থারং অদিস্ৰাৰ সোতাপত্তিফলং পত্তং, অদিস্ৰা এৰ অনাগামিফলে পতিট্ঠিতো, সত্থারং মে দট্ঠুং ৰট্টতী’’তি. সো তিলতণ্ডুলসপ্পিফাণিতৰত্থচ্ছাদনাদীহি পরিপূরানি পঞ্চ সকটসতানি যোজাপেত্ৰা ‘‘সত্থারং দট্ঠুকামা আগচ্ছন্তু, পিণ্ডপাতাদীহি ন কিলমিস্সন্তী’’তি ভিক্খুসঙ্ঘস্স আরোচাপেত্ৰা ভিক্খুনীসঙ্ঘস্সাপি উপাসকানম্পি উপাসিকানম্পি আরোচাপেসি. তেন সদ্ধিং পঞ্চসতা পঞ্চসতা ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ উপাসকা চ উপাসিকাযো চ নিক্খমিংসু. সো তেসঞ্চেৰ অত্তনো পরিসায চাতি তিণ্ণং জনসহস্সানং যথা তিংসযোজনে মগ্গে যাগুভত্তাদীহি কিঞ্চি ৰেকল্লং ন হোতি, তথা সংৰিদহি. তস্স পন নিক্খন্তভাৰং ঞত্ৰা যোজনে যোজনে দেৰতা খন্ধাৰারং বন্ধিত্ৰা দিব্বেহি যাগুখজ্জকভত্তপানকাদীহি তং মহাজনং উপট্ঠহিংসু, কস্সচি কেনচি ৰেকল্লং ন হোতি. এৰং দেৰতাহি উপট্ঠিযমানো দেৰসিকং যোজনং গচ্ছন্তো মাসেন সাৰত্থিং পাপুণি, পঞ্চ সকটসতানি যথাপূরিতানেৰ অহেসুং. দেৰতাহি চেৰ মনুস্সেহি চ অভিহটং পণ্ণাকারং ৰিস্সজ্জেন্তোৰ অগমাসি.
সত্থা আনন্দত্থেরং আহ – ‘‘আনন্দ, অজ্জ ৰড্ঢমানকচ্ছাযায চিত্তো গহপতি পঞ্চহি উপাসকসতেহি পরিৰুতো আগন্ত্ৰা মং ৰন্দিস্সতী’’তি. ‘‘কিং পন, ভন্তে, তস্স তুম্হাকং ৰন্দনকালে কিঞ্চি পাটিহারিযং ভৰিস্সতী’’তি? ‘‘ভৰিস্সতি, আনন্দা’’তি. ‘‘কিং, ভন্তে’’তি? তস্স আগন্ত্ৰা ‘‘মং ৰন্দনকালে রাজমানেন অট্ঠকরীসমত্তে পদেসে জণ্ণুকমত্তেন ওধিনা পঞ্চৰণ্ণানং দিব্বপুপ্ফানং ঘনৰস্সং ৰস্সিস্সতী’’তি. তং কথং সুত্ৰা নগরৰাসিনো ‘‘এৰং মহাপুঞ্ঞো কির চিত্তো নাম গহপতি আগন্ত্ৰা অজ্জ সত্থারং ৰন্দিস্সতি, এৰরূপং কির পাটিহারিযং ভৰিস্সতি, মযম্পি তং মহাপুঞ্ঞং দট্ঠুং লভিস্সামা’’তি পণ্ণাকারং আদায মগ্গস্স উভোসু পস্সেসু অট্ঠংসু. ৰিহারসমীপে আগতকালে পঞ্চ ভিক্খুসতানি পঠমং আগমিংসু. চিত্তো গহপতি, ‘‘অম্মা, তুম্হে পচ্ছতো আগচ্ছথা’’তি মহাউপাসিকাযো ঠপেত্ৰা পঞ্চহি উপাসকসতেহি পরিৰুতো সত্থু সন্তিকং অগমাসি. বুদ্ধানং সম্মুখট্ঠানে পন ঠিতা ৰা নিসিন্না ৰা ইতো ৰা এত্তো ৰা ন হোন্তি, বুদ্ধৰীথিযা দ্ৰীসু পস্সেসু নিচ্চলাৰ তিট্ঠন্তি. চিত্তো গহপতি মহন্তং বুদ্ধৰীথিং ওক্কমি. তীণি ফলানি পত্তেন অরিযসাৰকেন ওলোকিতোলোকিতট্ঠানং কম্পি. ‘‘এসো কির চিত্তো গহপতী’’তি মহাজনো ওলোকেসি. সো সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা ছব্বণ্ণানং বুদ্ধরস্মীনং অন্তো পৰিসিত্ৰা দ্ৰীসু গোপ্ফকেসু সত্থু পাদে গহেত্ৰা ৰন্দি. তং খণঞ্ঞেৰ ৰুত্তপ্পকারং পুপ্ফৰস্সং ৰস্সি, সাধুকারসহস্সানি পৰত্তযিংসু. সো একমাসং সত্থু সন্তিকে ৰসি, ৰসমানো চ সকলং বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং ৰিহারেযেৰ নিসীদাপেত্ৰা মহাদানং অদাসি, অত্তনা সদ্ধিং আগতেপি অন্তোৰিহারেযেৰ কত্ৰা পটিজগ্গি. একদিৰসম্পি অত্তনো সকটেসু কিঞ্চি গহেতব্বং নাহোসি, দেৰমনুস্সেহি আভতপণ্ণাকারেনেৰ দানং অদাসি, সব্বকিচ্চানি অকাসি. সো সত্থারং ৰন্দিত্ৰা আহ – ‘‘ভন্তে, অহং ‘তুম্হাকং দানং দস্সামী’তি আগচ্ছন্তো মাসং অন্তরামগ্গে অহোসিং. ইধেৰ মে মাসো ৰীতিৰত্তো, মযা আভতং পণ্ণাকারং কিঞ্চি গহেতুং ন লভামি, এত্তকং কালং দেৰমনুস্সেহি আভতপণ্ণাকারেনেৰ দানং অদাসিং, সোহং সচেপি ইধ সংৰচ্ছরং ৰসিস্সামি, নেৰ মম দেয্যধম্মং দাতুং লভিস্সামি. অহং সকটানি ওতারেত্ৰা গন্তুং ইচ্ছামি, পটিসামনট্ঠানং মে আরোচাপেথা’’তি.
সত্থা আনন্দত্থেরং আহ – ‘‘আনন্দ, উপাসকস্স একং পদেসং তুচ্ছং কারেত্ৰা দেহী’’তি. থেরো তথা অকাসি. কপ্পিযভূমি (মহাৰ. ২৯৫) কির চিত্তস্স গহপতিনো অনুঞ্ঞাতা. উপাসকোপি অত্তনা সদ্ধিং আগতেহি তীহি জনসহস্সেহি সদ্ধিং তুচ্ছসকটেহি পুন মগ্গং পটিপজ্জি. দেৰমনুস্সা উট্ঠায, ‘‘অয্য, তযা তুচ্ছসকটেহি গমনকম্মং কত’’ন্তি সত্তহি রতনেহি সকটানি পূরযিংসু. সো অত্তনো আভতপণ্ণাকারেনেৰ মহাজনং পটিজগ্গন্তো অগমাসি. আনন্দত্থেরো সত্থারং ৰন্দিত্ৰা আহ – ‘‘ভন্তে, তুম্হাকং সন্তিকং আগচ্ছন্তোপি মাসেন আগতো, ইধাপি মাসমেৰ ৰুট্ঠো, এত্তকং কালং দেৰমনুস্সেহি অভিহটপণ্ণাকারেনেৰ মহাৰদানং অদাসি, ইদানি পঞ্চ সকটসতানি তুচ্ছানি কত্ৰা মাসেনেৰ কির গমিস্সতি, দেৰমনুস্সা পনস্স উট্ঠায, ‘অয্য, তযা তুচ্ছসকটেহি গমনকম্মং কত’ন্তি পঞ্চ সকটসতানি সত্তরতনেহি পূরযিংসু. সো পুন অত্তনো আভতপণ্ণাকারেনেৰ কির মহাজনং পটিজগ্গন্তো গমিস্সতী’’তি. ‘‘কিং পন, ভন্তে, এতস্স তুম্হাকং সন্তিকং আগচ্ছন্তস্সেৰাযং সক্কারো উপ্পজ্জতি, উদাহু অঞ্ঞত্থ গচ্ছন্তস্সাপি উপ্পজ্জতী’’তি? ‘‘আনন্দ, মম সন্তিকং আগচ্ছন্তস্সাপি অঞ্ঞত্থ গচ্ছন্তস্সাপি এতস্স উপ্পজ্জতেৰ. অযঞ্হি উপাসকো সদ্ধো পসন্নো সম্পন্নসীলো, এৰরূপো পুগ্গলো যং যং পদেসং ভজতি, তত্থ তত্থেৰস্স লাভসক্কারো নিব্বত্ততী’’তি ৰত্ৰা সত্থা ইমং পকিণ্ণকৰগ্গে গাথমাহ –
‘‘সদ্ধো সীলেন সম্পন্নো, যসো ভোগসমপ্পিতো;
যং যং পদেসং ভজতি, তত্থ তত্থেৰ পূজিতো’’তি. (ধ. প. ৩০৩);
অত্থো পনস্সা তত্থেৰ আৰিভৰিস্সতি.
এৰং ৰুত্তে আনন্দত্থেরো চিত্তস্স পুব্বকম্মং পুচ্ছি. অথস্স সত্থা আচিক্খন্তো আহ –
আনন্দ, অযং পদুমুত্তরস্স ভগৰতো পাদমূলে কতাভিনীহারো কপ্পসতসহস্সং দেৰমনুস্সেসু সংসরিত্ৰা কস্সপবুদ্ধকালে মিগলুদ্দককুলে নিব্বত্তো ৰুদ্ধিমন্ৰায একদিৰসং দেৰে ৰস্সন্তে মিগানং মারণত্তায সত্তিং আদায অরঞ্ঞং গন্ত্ৰা মিগে ওলোকেন্তো একস্মিং অকটপব্ভারে সসীসং পারুপিত্ৰা একং ভিক্খুং নিসিন্নং দিস্ৰা ‘‘একো, অয্যো, সমণধম্মং করোন্তো নিসিন্নো ভৰিস্সতি, ভত্তমস্স আহরিস্সামী’’তি ৰেগেন গেহং গন্ত্ৰা একস্মিং উদ্ধনে হিয্যো, আভতমংসং, একস্মিং ভত্তং পচাপেত্ৰা অঞ্ঞে পিণ্ডপাতচারিকে ভিক্খূ দিস্ৰা তেসম্পি পত্তে আদায পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদাপেত্ৰা ভিক্খং সম্পাদেত্ৰা, ‘‘অয্যে, পরিৰিসথা’’তি অঞ্ঞং আণাপেত্ৰা তং ভত্তং পুটকে পক্খিপিত্ৰা আদায গচ্ছন্তো অন্তরামগ্গে নানাপুপ্ফানি ওচিনিত্ৰা পত্তপুটে কত্ৰা থেরস্স নিসিন্নট্ঠানং গন্ত্ৰা ‘‘ময্হং, ভন্তে, সঙ্গহং করোথা’’তি ৰত্ৰা পত্তং আদায পূরেত্ৰা থেরস্স হত্থে ঠপেত্ৰা তেহি পুপ্ফেহি পূজং কত্ৰা ‘‘যথা মে অযং রসপিণ্ডপাতো পুপ্ফপূজায সদ্ধিং চিত্তং তোসেসি, এৰং নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে পণ্ণাকারসহস্সানি আদায আগন্ত্ৰা ময্হং চিত্তং তোসেন্তু, পঞ্চৰণ্ণকুসুমৰস্সঞ্চ ৰস্সতূ’’তি পত্থনং পট্ঠপেসি. সো যাৰজীৰং কুসলং কত্ৰা দেৰলোকে নিব্বত্তি, নিব্বত্তট্ঠানে জণ্ণুকমত্তেন ওধিনা দিব্বপুপ্ফৰস্সং ৰস্সি. ইদানিপিস্স জাতদিৰসে চেৰ ইধ চ আগতস্স পুপ্ফৰস্সৰস্সনঞ্চ পণ্ণাকারাভিহারো চ সত্তহি রতনেহি সকটপূরণঞ্চ তস্সেৰ কম্মস্স নিস্সন্দোতি.
চিত্তগহপতিৰত্থু চুদ্দসমং.