১২. অহিপেতৰত্থু
ন হি পাপং কতং কম্মন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ৰেল়ুৰনে ৰিহরন্তো অঞ্ঞতরং অহিপেতং আরব্ভ কথেসি.
একস্মিঞ্হি দিৰসে জটিলসহস্সস্স অব্ভন্তরো আযস্মা লক্খণত্থেরো চ মহামোগ্গল্লানত্থেরো চ ‘‘রাজগহে পিণ্ডায চরিস্সামা’’তি গিজ্ঝকূটতো ওতরন্তি. তেসু আযস্মা মহামোগ্গল্লানত্থেরো একং অহিপেতং দিস্ৰা সিতং পাত্ৰাকাসি. অথ নং লক্খণত্থেরো ‘‘কস্মা, আৰুসো, সিতং পাতুকরোসী’’তি সিতকারণং পুচ্ছি. ‘‘অকালো, আৰুসো লক্খণ, ইমস্স পঞ্হস্স, ভগৰতো সন্তিকে মং পুচ্ছেয্যাসী’’তি থেরো আহ. তেসু রাজগহে পিণ্ডায চরিত্ৰা ভগৰতো সন্তিকং গন্ত্ৰা নিসিন্নেসু লক্খণত্থেরো পুচ্ছি, ‘‘আৰুসো, মোগ্গল্লানং ত্ৰং গিজ্ঝকূটা ওতরন্তো সিতং পাতুকরিত্ৰা মযা সিতকারণং পুট্ঠো ‘ভগৰতো সন্তিকে মং পুচ্ছেয্যাসী’তি অৰচ, কথেহি ইদানি তং কারণ’’ন্তি. থেরো আহ – ‘‘অহং, আৰুসো, একং পেতং দিস্ৰা সিতং পাত্ৰাকাসিং. তস্স এৰরূপো অত্তভাৰো – মনুস্সসীসং ৰিয অস্স সীসং, অহিস্স ৰিয সেসো অত্তভাৰো, অহিপেতো নামেস পমাণতো পঞ্চৰীসতিযোজনিকো, তস্স সীসতো উট্ঠিতা অগ্গিজালা যাৰ নঙ্গুট্ঠা গচ্ছন্তি, নঙ্গুট্ঠতো উট্ঠিতা অগ্গিজালা যাৰ সীসা, মজ্ঝেসীসতো উট্ঠিতা দ্ৰে পস্সানি গচ্ছন্তি, দ্ৰীহি পস্সেহি উট্ঠিতা মজ্ঝে ওতরন্তী’’তি. দ্ৰিন্নংযেৰ কির পেতানং অত্তভাৰো পঞ্চৰীসতিযোজনিকো, অৰসেসানং তিগাৰুতপ্পমাণো. ইমস্স চেৰ অহিপেতস্স কাকপেতস্স চ পঞ্চৰীসতিযোজনিকো. তেসু অযং তাৰ অহিপেতো. কাকপেতম্পি মহামোগ্গল্লানো গিজ্ঝকূটমত্থকে পচ্চমানং দিস্ৰা তস্স পুব্বকম্মং পুচ্ছন্তো ইমং গাথমাহ –
‘‘পঞ্চযোজনিকা জিৰ্হা, সীসং তে নৰযোজনং;
কাযো অচ্চুগ্গতো তুয্হং, পঞ্চৰীসতিযোজনং;
কিং নু কম্মং করিত্ৰান, পত্তোসি দুক্খমীদিস’’ন্তি.
অথস্স পেতো আচিক্খন্তো –
‘‘অহং ভন্তে মোগ্গল্লান, কস্সপস্স মহেসিনো;
সঙ্ঘস্স আভতং ভত্তং, আহারেসিং যদিচ্ছক’’ন্তি. –
গাথং ৰত্ৰা আহ – ‘‘ভন্তে, কস্সপবুদ্ধকালে সম্বহুলা ভিক্খূ গামং পিণ্ডায পৰিসিংসু,. মনুস্সা থেরে দিস্ৰা সম্পিযাযমানা আসনসালাযং নিসীদাপেত্ৰা পাদে ধোৰিত্ৰা তেলং মক্খেত্ৰা যাগুং পাযেত্ৰা খজ্জকং দত্ৰা পিণ্ডপাতকালং আগমযমানা ধম্মং সুণন্তা নিসীদিংসু. ধম্মকথাৰসানে থেরানং পত্তে আদায অত্তনো অত্তনো গেহা নানগ্গরসভোজনস্স পূরেত্ৰা আহরিংসু. তদা অহং কাকো হুত্ৰা আসনসালায ছদনপিট্ঠে নিলীনো তং দিস্ৰা একেন গহিতপত্ততো তিক্খত্তুং মুখং পূরেন্তো তযো কবল়ে অগ্গহেসিং. তং পন ভত্তং নেৰ সঙ্ঘস্স সন্তকং, ন সঙ্ঘস্স নিযমেত্ৰা দিন্নং, ন ভিক্খূহি গহিতাৰসেসকং. অত্তনো অত্তনো গেহং নেত্ৰা মনুস্সেহি ভুঞ্জিতব্বকং, কেৰলং সঙ্ঘং উদ্দিস্স অভিহটমত্তমেৰ. ততো মযা তযো কবল়া গহিতা, এত্তকং মে পুব্বকম্মং. স্ৰাহং কালং কত্ৰা তস্স কম্মস্স ৰিপাকেন অৰীচিম্হি পচ্চিত্ৰা তত্থ পক্কাৰসেসেন ইদানি গিজ্ঝকূটে কাকপেতো হুত্ৰা নিব্বত্তো ইমং দুক্খং পচ্চানুভোমী’’তি. ইদং কাকপেতস্স ৰত্থু.
ইধ পন থেরো ‘‘অহিপেতং দিস্ৰা সিতং পাত্ৰাকাসি’’ন্তি আহ. অথস্স সত্থা সক্খী হুত্ৰাপি উট্ঠায ‘‘সচ্চং, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানো আহ. মযাপেস সম্বোধিপত্তদিৰসেযেৰ দিট্ঠো, অপিচাহং ‘যে মে ৰচনং ন সদ্দহেয্যুং, তেসং অহিতায ভৰেয্যা’তি পরানুদ্দযায ন কথেসি’’ন্তি আহ. লক্খণসংযুত্তেপি (সং. নি. ২.২০২ আদযো) হি মহামোগ্গল্লানেন দিট্ঠকালেযেৰ সত্থা তস্স সক্খী হুত্ৰা ৰিনীতৰত্থূনি কথেসি, ইদম্পি তেন তথেৰ কথিতং. তং সুত্ৰা ভিক্খূ তস্স পুব্বকম্মং পুচ্ছিংসু. সত্থাপি তেসং কথেসি –
অতীতে কির বারাণসিং নিস্সায নদীতীরে পচ্চেকবুদ্ধস্স পণ্ণসালং করিংসু. সো তত্থ ৰিহরন্তো নিবদ্ধং নগরে পিণ্ডায চরতি. নাগরাপি সাযংপাতং গন্ধপুপ্ফাদিহত্থা পচ্চেকবুদ্ধস্সূপট্ঠানং গচ্ছন্তি. একো বারাণসিৰাসী পুরিসো তং মগ্গং নিস্সায খেত্তং কসি. মহাজনো সাযংপাতং পচ্চেকবুদ্ধস্সূপট্ঠানং গচ্ছন্তো তং খেত্তং মদ্দন্তো গচ্ছতি. কস্সকো চ ‘‘মা মে খেত্তং মদ্দথা’’তি ৰারেন্তোপি ৰারেতুং নাসক্খি. অথস্স এতদহোসি – ‘‘সচে ইমস্মিং ঠানে পচ্চেকবুদ্ধস্স পণ্ণসালা ন ভৰেয্য, ন মে খেত্তং মদ্দেয্যু’’ন্তি. সো পচ্চেকবুদ্ধস্স পিণ্ডায পৰিট্ঠকালে পরিভোগভাজনানি ভিন্দিত্ৰা পণ্ণসালং ঝাপেসি. পচ্চেকবুদ্ধো তং ঝামং দিস্ৰা যথাসুখং পক্কামি. মহাজনো গন্ধমালং আদায আগতো ঝামপণ্ণসালং দিস্ৰা ‘‘কহং নু খো নো অয্যো গতো’’তি আহ. সোপি মহাজনেনেৰ সদ্ধিং গতো মহাজনমজ্ঝে ঠিতকোৰ এৰমাহ – ‘‘মযা তস্স পণ্ণসালা ঝাপিতা’’তি. অথ নং ‘‘গণ্হথ, ইমং পাপিমং নিস্সায মযং পচ্চেকবুদ্ধং দট্ঠুং ন লভিম্হা’’তি দণ্ডাদীহি পোথেত্ৰা জীৰিতক্খযং পাপেসুং. সো অৰীচিম্হি নিব্বত্তিত্ৰা যাৰাযং মহাপথৰী যোজনমত্তং উস্সন্না, তাৰ নিরযে পচ্চিত্ৰা পক্কাৰসেসেন গিজ্ঝকূটে অহিপেতো হুত্ৰা নিব্বত্তি. সত্থা ইদং তস্স পুব্বকম্মং কথেত্ৰা, ‘‘ভিক্খৰে, পাপকম্মং নামেতং খীরসদিসং, যথা খীরং দুয্হমানমেৰ ন পরিণমতি. তথা কম্মং কযিরমানমেৰ ন ৰিপচ্চতি. যদা পন ৰিপচ্চতি, তদা এৰরূপেন দুক্খেন সোচতী’’তি অনুসন্ধিং ঘটেত্ৰা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –
৭১. ‘‘ন হি পাপং কতং কম্মং, সজ্জুখীরংৰ মুচ্চতি;
ডহন্তং বালমন্ৰেতি, ভস্মচ্ছন্নোৰ পাৰকো’’তি.
তত্থ সজ্জুখীরং ৰাতি তং খণংযেৰ ধেনুযা থনেহি নিক্খন্তং অব্ভুণ্হং খীরং ন মুচ্চতি ন পরিণমতি. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথা ইদং সজ্জুখীরং তং খণঞ্ঞেৰ ন মুচ্চতি ন পরিণমতি ন পকতিং ৰিজহতি. যস্মিং পন ভাজনে দুহিত্ৰা গহিতং যাৰ তত্থ তক্কাদিঅম্বিলং ন পক্খিপতি, যাৰ দধিভাজনাদিকং অম্বিলভাজনং ন পাপুণাতি, তাৰ পকতিং অৰিজহিত্ৰা পচ্ছা জহতি, এৰমেৰ পাপকম্মম্পি করিযমানমেৰ ন ৰিপচ্চতি. যদি ৰিপচ্চেয্য, ন কোচি পাপকম্মং কাতুং ৰিসহেয্য. যাৰ পন কুসলাভিনিব্বত্তা খন্ধা ধরন্তি, তাৰ নং তে রক্খন্তি. তেসং ভেদা অপাযে নিব্বত্তক্খন্ধেসু ৰিপচ্চতি, ৰিপচ্চমানঞ্চ ডহন্তং বালমন্ৰেতি.‘‘কিং ৰিযা’’তি? ‘‘ভস্মচ্ছন্নোৰ পাৰকো’’তি. যথা হি ছারিকায পটিচ্ছন্নো ৰীতচ্চিতঙ্গারো অক্কন্তোপি ছারিকায পটিচ্ছন্নত্তা ন তাৰ ডহতি, ছারিকং পন তাপেত্ৰা চম্মাদীনং ডহনৰসেন যাৰ মত্থলুঙ্গা ডহন্তো গচ্ছতি, এৰমেৰ পাপকম্মম্পি যেন কতং হোতি, তং বালং দুতিযে ৰা ততিযে ৰা অত্তভাৰে নিরযাদীসু নিব্বত্তং ডহন্তং অনুগচ্ছতীতি.
দেসনাৰসানে বহূ সোতাপন্নাদযো অহেসুন্তি.
অহিপেতৰত্থু দ্ৰাদসমং.