১০. উপ্পলৰণ্ণত্থেরীৰত্থু
মধুৰা মঞ্ঞতীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো উপ্পলৰণ্ণত্থেরিং আরব্ভ কথেসি.
সা কির পদুমুত্তরবুদ্ধস্স পাদমূলে পত্থনং পট্ঠপেত্ৰা কপ্পসতসহস্সং পুঞ্ঞানি কুরুমানা দেৰেসু চ মনুস্সেসু চ সংসরন্তী ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে দেৰলোকতো চৰিত্ৰা সাৰত্থিযং সেট্ঠিকুলে পটিসন্ধিং গণ্হি. নীলুপ্পলগব্ভসমানৰণ্ণতায চস্সা উপ্পলৰণ্ণাত্ৰেৰ নামং অকংসু. অথস্সা ৰযপ্পত্তকালে সকলজম্বুদীপে রাজানো চ সেট্ঠিনো চ সেট্ঠিস্স সন্তিকং সাসনং পহিণিংসু – ‘‘ধীতরং অম্হাকং দেতূ’’তি. অপহিণন্তো নাম নাহোসি. ততো সেট্ঠি চিন্তেসি – ‘‘অহং সব্বেসং মনং গহেতুং ন সক্খিস্সামি, উপাযং পনেকং করিস্সামী’’তি ধীতরং পক্কোসাপেত্ৰা, ‘‘অম্ম, পব্বজিতুং সক্খিস্সসী’’তি আহ. তস্সা পচ্ছিমভৰিকত্তা তং ৰচনং সীসে আসিত্তং সতপাকতেলং ৰিয অহোসি. তস্মা পিতরং ‘‘পব্বজিস্সামি, তাতা’’তি আহ. সো তস্সা মহন্তং সক্কারং কত্ৰা ভিক্খুনীউপস্সযং নেত্ৰা পব্বাজেসি. তস্সা অচিরপব্বজিতায এৰ উপোসথাগারে কালৰারো পাপুণি. সা দীপং জালেত্ৰা উপোসথাগারং সম্মজ্জিত্ৰা দীপসিখায নিমিত্তং গণ্হিত্ৰা ঠিতাৰ পুনপ্পুনং ওলোকযমানা তেজোকসিণারম্মণং ঝানং নিব্বত্তেত্ৰা তমেৰ পাদকং কত্ৰা অরহত্তং পাপুণি সদ্ধিং পটিসম্ভিদাহি চেৰ অভিঞ্ঞাহি চ.
সা অপরেন সমযেন জনপদচারিকং চরিত্ৰা পচ্চাগন্ত্ৰা অন্ধৰনং পাৰিসি. তদা ভিক্খুনীনং অরঞ্ঞৰাসো অপ্পটিক্খিত্তো হোতি. অথস্সা তত্থ কুটিকং কত্ৰা মঞ্চকং পঞ্ঞাপেত্ৰা সাণিযা পরিক্খিপিংসু. সা সাৰত্থিযং পিণ্ডায পৰিসিত্ৰা নিক্খমি. মাতুলপুত্তো পনস্সা নন্দমাণৰো নাম গিহিকালতো পট্ঠায পটিবদ্ধচিত্তো. সো তস্সা আগতভাৰং সুত্ৰা থেরিযা আগমনতো পুরেতরমেৰ অন্ধৰনং গন্ত্ৰা তং কুটিকং পৰিসিত্ৰা হেট্ঠামঞ্চকে নিলীনো থেরিযা আগন্ত্ৰা কুটিকং পৰিসিত্ৰা দ্ৰারং পিধায মঞ্চকে নিসিন্নমত্তায বহি আতপতো আগতত্তা চক্খুপথে অন্ধকারে অৰিগতেযেৰ হেট্ঠামঞ্চকতো নিক্খমিত্ৰা মঞ্চকং অভিরুয্হ ‘‘মা নস্সি বাল, মা নস্সি বালা’’তি থেরিযা ৰারিযমানোযেৰ অভিভৰিত্ৰা অত্তনা পত্থিতকম্মং কত্ৰা পাযাসি. অথস্স অগুণং ধারেতুং অসক্কোন্তী ৰিয মহাপথৰী দ্ৰেধা ভিজ্জি. সো পথৰিং পৰিট্ঠো গন্ত্ৰা মহাঅৰীচিম্হি এৰ নিব্বত্তি. থেরীপি তমত্থং ভিক্খুনীনং আরোচেসি. ভিক্খুনিযো ভিক্খূনং এতমত্থং আরোচেসুং. ভিক্খূ ভগৰতো আরোচযিংসু. তং সুত্ৰা সত্থা ভিক্খূ আমন্তেত্ৰা, ‘‘ভিক্খৰে, ভিক্খুভিক্খূনী উপাসকউপাসিকাসু যো কোচি বালো পাপকম্মং করোন্তো মধুসক্খরাদীসু কিঞ্চি দেৰ মধুররসং খাদমানো পুরিসো ৰিয তুট্ঠহট্ঠো উদগ্গুদগ্গো ৰিয করোতী’’তি অনুসন্ধিং ঘটেত্ৰা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –
৬৯. ‘‘মধুৰা মঞ্ঞতি বালো, যাৰ পাপং ন পচ্চতি;
যদা চ পচ্চতি পাপং, বালো দুক্খং নিগচ্ছতী’’তি.
তত্থ মধুৰাতি বালস্স হি পাপং অকুসলকম্মং করোন্তস্স তং কম্মং মধু ৰিয মধুররসং ৰিয ইট্ঠং কন্তং মনাপং ৰিয উপট্ঠাতি. ইতি নং সো মধুংৰ মঞ্ঞতি. যাৰাতি যত্তকং কালং. পাপং ন পচ্চতীতি দিট্ঠধম্মে ৰা সম্পরাযে ৰা ৰিপাকং ন দেতি, তাৰ নং এৰং মঞ্ঞতি. যদা চাতি যদা পনস্স দিট্ঠধম্মে ৰা ৰিৰিধা কম্মকারণা কযিরমানস্স, সম্পরাযে ৰা নিরযাদীসু মহাদুক্খং অনুভৰন্তস্স তং পাপং পচ্চতি, অথ সো বালো দুক্খং নিগচ্ছতি ৰিন্দতি পটিলভতীতি.
দেসনাৰসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসু.
অপরেন পন সমযেন ধম্মসভাযং মহাজনো কথং সমুট্ঠাপেসি ‘‘খীণাসৰাপি মঞ্ঞে কামসুখং সাদিযন্তি, কামং সেৰন্তি, কিং ন সেৰিস্সন্তি, ন হি এতে কোল়াপরুক্খা, ন চ ৰম্মিকা অল্লমংসসরীরাৰ, তস্মা এতেপি কামসুখং সাদিযন্তি, কামং সেৰন্তী’’তি. সত্থা আগন্ত্ৰা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৰে, এতরহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘ইমায নামা’’তি ৰুত্তে, ‘‘ন, ভিক্খৰে, খীণাসৰা কামসুখং সাদিযন্তি, ন কামং সেৰন্তি. যথা হি পদুমপত্তে পতিতং উদকবিন্দু, ন ৰিলিম্পতি, ন সণ্ঠাতি, ৰিনিৰত্তেত্ৰা পততেৰ, যথা চ আরগ্গে সাসপো ন ৰিলিম্পতি, ন সণ্ঠাতি, ৰিনিৰত্তেত্ৰা পততেৰ, এৰং খীণাসৰস্স চিত্তে দুৰিধোপি কামো ন ৰিলিম্পতি, ন সণ্ঠাতী’’তি অনুসন্ধিং ঘটেত্ৰা ধম্মং দেসেন্তো ইমং ব্রাহ্মণৰগ্গে গাথমাহ –
‘‘ৰারি পোক্খরপত্তেৰ, আরগ্গেরিৰ সাসপো;
যো ন লিম্পতি কামেসু, তমহং ব্রূমি ব্রাহ্মণ’’ন্তি. (ধ. প. ৪০১);
ইমিস্সা অত্থো ব্রাহ্মণৰগ্গেযেৰ আৰি ভৰিস্সতি. সত্থা পন রাজানং পসেনদিকোসলং পক্কোসাপেত্ৰা, ‘‘মহারাজ, ইমস্মিং সাসনে যথেৰ কুলপুত্তা, এৰং কুলধীতরোপি মহন্তং ঞাতিগণঞ্চ ভোগক্খন্ধঞ্চ পহায পব্বজিত্ৰা অরঞ্ঞে ৰিহরন্তি. তা এৰং ৰিহরমানা রাগরত্তা পাপপুগ্গলা ওমানাতিমানৰসেন ৰিহেঠেন্তিপি, ব্রহ্মচরিযন্তরাযম্পি পাপেন্তি, তস্মা ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অন্তোনগরে ৰসনট্ঠানং কাতুং ৰট্টতী’’তি. রাজা ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৰা নগরস্স একপস্সে ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স ৰসনট্ঠানং কারাপেসি. ততো পট্ঠায ভিক্খুনিযো অন্তোগামেযেৰ ৰসন্তীতি.
উপ্পলৰণ্ণত্থেরীৰত্থু দসমং.