৬. পঞ্চসতভিক্খুৰত্থু

কুম্ভূপমন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা সাৰত্থিযং ৰিহরন্তো আরদ্ধৰিপস্সকে ভিক্খূ আরব্ভ কথেসি.

সাৰত্থিযং কির পঞ্চসতা ভিক্খূ সত্থু সন্তিকে যাৰ অরহত্তা কম্মট্ঠানং গহেত্ৰা, ‘‘সমণধম্মং করিস্সামা’’তি যোজনসতমগ্গং গন্ত্ৰা একং মহাৰাসগামং অগমংসু. অথ তে মনুস্সা দিস্ৰা পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদাপেত্ৰা পণীতেহি যাগুভত্তাদীহি পরিৰিসিত্ৰা, ‘‘কহং, ভন্তে, গচ্ছথা’’তি পুচ্ছিত্ৰা, ‘‘যথাফাসুকট্ঠান’’ন্তি ৰুত্তে, ‘‘ভন্তে, ইমং তেমাসং ইধেৰ ৰসথ, মযম্পি তুম্হাকং সন্তিকে সরণেসু পতিট্ঠায পঞ্চ সীলানি রক্খিস্সামা’’তি যাচিত্ৰা তেসং অধিৰাসনং ৰিদিত্ৰা, ‘‘অৰিদূরে ঠানে মহন্তো ৰনসণ্ডো অত্থি, এত্থ ৰসথ, ভন্তে’’তি ৰত্ৰা উয্যোজেসুং. ভিক্খূ তং ৰনসণ্ডং পৰিসিংসু. তস্মিং ৰনসণ্ডে অধিৰত্থা দেৰতা ‘‘সীলৰন্তো, অয্যা, ইমং ৰনসণ্ডং অনুপ্পত্তা, অযুত্তং খো পন অস্মাকং অয্যেসু ইধ ৰসন্তেসু পুত্তদারে গহেত্ৰা রুক্খে অভিরুয্হ ৰসিতু’’ন্তি রুক্খতো ওতরিত্ৰা ভূমিযং নিসীদিত্ৰা চিন্তযিংসু, ‘‘অয্যা, ইমস্মিং ঠানে অজ্জেকরত্তিং ৰসিত্ৰা অদ্ধা স্ৰে গমিস্সন্তী’’তি. ভিক্খূপি পুনদিৰসে অন্তোগামে পিণ্ডায চরিত্ৰা পুন তমেৰ ৰনসণ্ডং আগমিংসু. দেৰতা ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘো স্ৰাতনায কেনচি নিমন্তিতো ভৰিস্সতি, তস্মা পুনাগচ্ছতি, অজ্জ গমনং ন ভৰিস্সতি, স্ৰে গমিস্সতি মঞ্ঞে’’তি ইমিনা উপাযেন অড্ঢমাসমত্তং ভূমিযমেৰ অচ্ছিংসু.

ততো চিন্তযিংসু – ‘‘ভদন্তা ইমং তেমাসং ইধেৰ মঞ্ঞে ৰসিস্সন্তি, ইধেৰ খো পন ইমেসু ৰসন্তেসু অম্হাকং রুক্খে অভিরুহিত্ৰা নিসীদিতুম্পি ন যুত্তং, তেমাসং পুত্তদারে গহেত্ৰা ভূমিযং নিসীদনট্ঠানানিপি দুক্খানি, কিঞ্চি কত্ৰা ইমে ভিক্খূ পলাপেতুং ৰট্টতী’’তি. তা তেসু তেসু রত্তিট্ঠানদিৰাট্ঠানেসু চেৰ চঙ্কমনকোটীসু চ ছিন্নসীসানি কবন্ধানি দস্সেতুং অমনুস্সসদ্দঞ্চ ভাৰেতুং আরভিংসু. ভিক্খূনং খিপিতকাসাদযো রোগা পৰত্তিংসু. তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ‘‘তুয্হং, আৰুসো, কিং রুজ্জতী’’তি পুচ্ছন্তা, ‘‘ময্হং খিপিতরোগো, ময্হং কাসো’’তি ৰত্ৰা, ‘‘আৰুসো, অহং অজ্জ চঙ্কমনকোটিযং ছিন্নসীসং অদ্দসং, অহং রত্তিট্ঠানে কবন্ধং অদ্দসং, অহং দিৰাট্ঠানে অমনুস্সসদ্দং অস্সোসিং, পরিৰজ্জেতব্বযুত্তকমিদং ঠানং, অম্হাকং ইধ অফাসুকং অহোসি, সত্থু সন্তিকং গমিস্সামা’’তি নিক্খমিত্ৰা অনুপুব্বেন সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৰা ৰন্দিত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু.

অথ নে সত্থা আহ – ‘‘কিং, ভিক্খৰে, তস্মিং ঠানে ৰসিতুং ন সক্খিস্সথা’’তি? ‘‘আম, ভন্তে, অম্হাকং তস্মিং ঠানে ৰসন্তানং এৰরূপানি ভেরৰারম্মণানি উপট্ঠহন্তি, এৰরূপং অফাসুকং হোতি, তেন মযং ‘ৰজ্জেতব্বযুত্তকমিদং ঠান’ন্তি তং ছড্ডেত্ৰা তুম্হাকং সন্তিকং আগতা’’তি. ‘‘ভিক্খৰে, তত্থেৰ তুম্হাকং গন্তুং ৰট্টতী’’তি. ‘‘ন সক্কা, ভন্তে’’তি. ‘‘ভিক্খৰে, তুম্হে আৰুধং অগ্গহেত্ৰা গতা, ইদানি আৰুধং গহেত্ৰা গচ্ছথা’’তি. ‘‘কতরাৰুধং, ভন্তে’’তি? সত্থা ‘‘অহং আৰুধং ৰো দস্সামি, মযা দিন্নং আৰুধং গহেত্ৰা গচ্ছথা’’তি ৰত্ৰা –

‘‘করণীযমত্থকুসলেন, যন্ত সন্তং পদং অভিসমেচ্চ;

সক্কো উজূ চ সুহুজূ চ, সুৰচো চস্স মুদু অনতিমানী’’তি. (খু. পা. ৯.১; সু. নি. ১৪৩) –

সকলং মেত্তসুত্তং কথেত্ৰা, ‘‘ভিক্খৰে, ইমং তুম্হে বহি ৰিহারস্স ৰনসণ্ডতো পট্ঠায সজ্ঝাযন্তা অন্তোৰিহারং পৰিসেয্যাথা’’তি উয্যোজেসি. তে সত্থারং ৰন্দিত্ৰা নিক্খমিত্ৰা অনুপুব্বেন তং ঠানং পত্ৰা বহিৰিহারে গণসজ্ঝাযং কত্ৰা সজ্ঝাযমানা ৰনসণ্ডং পৰিসিংসু. সকলৰনসণ্ডে দেৰতা মেত্তচিত্তং পটিলভিত্ৰা তেসং পচ্চুগ্গমনং কত্ৰা পত্তচীৰরপটিগ্গহণং আপুচ্ছিংসু, হত্থপাদসম্বাহনং আপুচ্ছিংসু, তেসং তত্থ তত্থ আরক্খং সংৰিদহিংসু, পক্কধূপনতেলং ৰিয সন্নিসিন্না অহেসুং. কত্থচি অমনুস্সসদ্দো নাম নাহোসি. তেসং ভিক্খূনং চিত্তং একগ্গং অহোসি. তে রত্তিট্ঠানদিৰাট্ঠানেসু নিসিন্না ৰিপস্সনায চিত্তং ওতারেত্ৰা অত্তনি খযৰযং পট্ঠপেত্ৰা, ‘‘অযং অত্তভাৰো নাম ভিজ্জনকট্ঠেন অথাৰরট্ঠেন কুলালভাজনসদিসো’’তি ৰিপস্সনং ৰড্ঢযিংসু. সম্মাসম্বুদ্ধো গন্ধকুটিযা নিসিন্নোৰ তেসং ৰিপস্সনায আরদ্ধভাৰং ঞত্ৰা তে ভিক্খূ আমন্তেত্ৰা, ‘‘এৰমেৰ, ভিক্খৰে, অযং অত্তভাৰো নাম ভিজ্জনকট্ঠেন অথাৰরট্ঠেন কুলালভাজনসদিসো এৰা’’তি ৰত্ৰা ওভাসং ফরিত্ৰা যোজনসতে ঠিতোপি অভিমুখে নিসিন্নো ৰিয ছব্বণ্ণরংসিযো ৰিস্সজ্জেত্ৰা দিস্সমানেন রূপেন ইমং গাথমাহ –

৪০. ‘‘কুম্ভূপমং কাযমিংম ৰিদিত্ৰা, নগরূপমং চিত্তমিদং ঠপেত্ৰা;

যোধেথ মারং পঞ্ঞাৰুধেন, জিতঞ্চ রক্খে অনিৰেসনো সিযা’’তি.

তত্থ কুম্ভূপমন্তি অবলদুব্বলট্ঠেন অনদ্ধনিযতাৰকালিকট্ঠেন ইমং কেসাদিসমূহসঙ্খাতং কাযং কুম্ভূপমং কুলালভাজনসদিসং ৰিদিত্ৰা. নগরূপমং চিত্তমিদং ঠপেত্ৰাতি নগরং নাম বহিদ্ধা থিরং হোতি, গম্ভীরপরিখং পাকারপরিক্খিত্তং দ্ৰারট্টালকযুত্তং, অন্তোসুৰিভত্তৰীথিচতুক্কসিঙ্ঘাটকসম্পন্নং অন্তরাপণং, তং ‘‘ৰিলুম্পিস্সামা’’তি বহিদ্ধা চোরা আগন্ত্ৰা পৰিসিতুং অসক্কোন্তা পব্বতং আসজ্জ পটিহতা ৰিয গচ্ছন্তি, এৰমেৰ পণ্ডিতো কুলপুত্তো অত্তনো ৰিপস্সনাচিত্তং থিরং নগরসদিসং কত্ৰা ঠপেত্ৰা নগরে ঠিতো একতোধারাদিনানপ্পকারাৰুধেন চোরগণং ৰিয ৰিপস্সনামযেন চ অরিযমগ্গমযেন চ পঞ্ঞাৰুধেন তংতংমগ্গৰজ্ঝং কিলেসমারং পটিবাহন্তো তং তং কিলেসমারং যোধেথ, পহরেয্যাথাতি অত্থো. জিতঞ্চ রক্খেতি জিতঞ্চ উপ্পাদিতং তরুণৰিপস্সনং আৰাসসপ্পাযউতুসপ্পাযভোজনসপ্পাযপুগ্গলসপ্পাযধম্মস্সৰনসপ্পাযাদীনি আসেৰন্তো অন্তরন্তরা সমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৰা ততো ৰুট্ঠায সুদ্ধচিত্তেন সঙ্খারে সম্মসন্তো রক্খেয্য.

অনিৰেসনো সিযাতি অনালযো ভৰেয্য. যথা নাম যোধো সঙ্গামসীসে বলকোট্ঠকং কত্ৰা অমিত্তেহি সদ্ধিং যুজ্ঝন্তো ছাতো ৰা পিপাসিতো ৰা হুত্ৰা সন্নাহে ৰা সিথিলে আৰুধে ৰা পতিতে বলকোট্ঠকং পৰিসিত্ৰা ৰিস্সমিত্ৰা ভুঞ্জিত্ৰা পিৰিত্ৰা সন্নহিত্ৰা আৰুধং গহেত্ৰা পুন নিক্খমিত্ৰা যুজ্ঝন্তো পরসেনং মদ্দতি, অজিতং জিনাতি, জিতং রক্খতি. সো হি সচে বলকোট্ঠকে ঠিতো এৰং ৰিস্সমন্তো তং অস্সাদেন্তো অচ্ছেয্য, রজ্জং পরহত্থগতং করেয্য, এৰমেৰ, ভিক্খু, পটিলদ্ধং তরুণৰিপস্সনং পুনপ্পুনং সমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৰা ততো ৰুট্ঠায সুদ্ধচিত্তেন সঙ্খারে সম্মসন্তো রক্খিতুং সক্কোতি, উত্তরিমগ্গফলপটিলাভেন কিলেসমারং জিনাতি. সচে পন সো সমাপত্তিমেৰ অস্সাদেতি, সুদ্ধচিত্তেন পুনপ্পুনং সঙ্খারে ন সম্মসতি, মগ্গফলপটিৰেধং কাতুং ন সক্কোতি. তস্মা রক্খিতব্বযুত্তকং রক্খন্তো অনিৰেসনো সিযা, সমাপত্তিং নিৰেসনং কত্ৰা তত্থ ন নিৰেসেয্য, আলযং ন করেয্যাতি অত্থো. ‘‘অদ্ধা তুম্হেপি এৰং করোথা’’তি এৰং সত্থা তেসং ভিক্খূনং ধম্মং দেসেসি.

দেসনাৰসানে পঞ্চসতা ভিক্খূ নিসিন্নট্ঠানে নিসিন্নাযেৰ সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পত্ৰা তথাগতস্স সুৰণ্ণৰণ্ণং সরীরং ৰণ্ণযন্তা থোমেন্তা ৰন্দন্তাৰ আগচ্ছিংসূতি.

পঞ্চসতভিক্খুৰত্থু ছট্ঠং.