৬. রুরুমিগরাজচরিযাৰণ্ণনা

৪৮. ছট্ঠে সুতত্তকনকসন্নিভোতি যথা সুট্ঠু অপগতসব্বকাল়কো হোতি, এৰং অগ্গিম্হি পক্খিপিত্ৰা সুতত্তকনকসন্নিভো. মিগরাজা রুরু নামাতি জাতিসিদ্ধেন নামেন রুরু নাম মিগরাজা, জাতিতো রুরু, মিগানঞ্চ রাজাতি অত্থো. পরমসীলসমাহিতোতি উত্তমসীলসমাহিতো, ৰিসুদ্ধসীলো চেৰ সমাহিতচিত্তো চ, ৰিসুদ্ধসীলে ৰা সম্মা আহিতচিত্তোতি এৰমেত্থ অত্থো ৰেদিতব্বো.

তদা বোধিসত্তো রুরুমিগযোনিযং নিব্বত্তি. তস্স সরীরচ্ছৰি সুট্ঠু তাপেত্ৰা মজ্জিতকঞ্চনপট্টৰণ্ণো অহোসি, হত্থপাদা লাখারসপরিকম্মকতা ৰিয, নঙ্গুট্ঠং চমরীনঙ্গুট্ঠং ৰিয, সিঙ্গানি রজতদামৰণ্ণানি অক্খীনি সুমজ্জিতমণিগুল়িকা ৰিয, মুখং ওদহিত্ৰা ঠপিতরত্তকম্বলগেণ্ডুকা ৰিয. সো জনসংসগ্গং পহায ৰিৰেকৰাসং ৰসিতুকামো পরিৰারং ছড্ডেত্ৰা এককোৰ গঙ্গানিৰত্তনে রমণীযে সালমিস্সকে সুপুপ্ফিতপৰনে ৰসতি. তেন ৰুত্তং –

৪৯. ‘‘রম্মে পদেসে রমণীযে, ৰিৰিত্তে অমনুস্সকে;

তত্থ ৰাসং উপগঞ্ছিং, গঙ্গাকূলে মনোরমে’’তি.

তত্থ রম্মে পদেসেতি মুত্তাতলসদিসৰালুকাচুণ্ণপণ্ডরেহি ভূমিভাগেহি সিনিদ্ধহরিততিণসঞ্চরিতেহি ৰনত্থলেহি চিত্তত্থরণেহি ৰিয নানাৰণ্ণৰিচিত্তেহি সিলাতলেহি মণিক্খন্ধনিম্মলসলিলেহি জলাসযেহি চ সমন্নাগতত্তা যেভুয্যেন চ ইন্দগোপকৰণ্ণায রত্তায সুখসম্ফস্সায তিণজাতিযা সঞ্ছন্নত্তা রম্মে অরঞ্ঞপ্পদেসে. রম্মণীযেতি পুপ্ফফলপল্লৰালঙ্কতৰিপুলসাখাৰিনদ্ধেহি নানাৰিধদিজগণূপকূজিতেহি ৰিৰিধতরুলতাৰনৰিরাজিতেহি যেভুয্যেন অম্বসালৰনসণ্ডমণ্ডিতেহি ৰনগহনেহি উপসোভিতত্তা তত্থ পৰিট্ঠস্স জনস্স রতিজননট্ঠেন রমণীযে. ৰুত্তম্পি চেতং রুরুমিগরাজজাতকে –

‘‘এতস্মিং ৰনসণ্ডস্মিং, অম্বা সালা চ পুপ্ফিতা;

ইন্দগোপকসঞ্ছন্নো, এত্থেসো তিট্ঠতে মিগো’’তি. (জা. ১.১৩.১১৯);

ৰিৰিত্তেতি জনৰাসৰিরহেন সুঞ্ঞে. অমনুস্সকেতি সঞ্চরণমনুস্সানম্পি তত্থ অভাৰেন মনুস্সরহিতে. মনোরমেতি যথাৰুত্তগুণসম্পত্তিযা ৰিসেসতো পৰিৰেককামানং মনো রমেতীতি মনোরমে.

৫০. অথ উপরিগঙ্গাযাতি এত্থ অথাতি অধিকারে নিপাতো, তেন মযি তত্থ তথা ৰসন্তে ইদং অধিকারন্তরং উপ্পন্নন্তি দীপেতি. উপরিগঙ্গাযাতি গঙ্গায নদিযা উপরিসোতে. ধনিকেহি পরিপীল়িতোতি ইণং গহেত্ৰা তং দাতুং অসক্কোন্তো ইণাযিকেহি চোদিযমানো.

একো কির বারাণসিসেট্ঠি অত্তনো পুত্তং ‘‘অযং সিপ্পং উগ্গণ্হন্তো কিলমিস্সতী’’তি কিঞ্চি সিপ্পং ন উগ্গণ্হাপেসি. গীতৰাদিতনচ্চখাদনভোজনতো উদ্ধং ন কিঞ্চি অঞ্ঞাসি. তং ৰযপ্পত্তং পতিরূপেন দারেন সংযোজেত্ৰা ধনং নিয্যাতেত্ৰা মাতাপিতরো কালমকংসু. সো তেসং অচ্চযেন ইত্থিধুত্তসুরাধুত্তাদিপরিৰুতো নানাব্যসনমুখেহি সব্বং ধনং ৰিদ্ধংসেত্ৰা তত্থ তত্থ ইণং আদায তম্পি দাতুং অসক্কোন্তো ধনিকেহি চোদিযমানো ‘‘কিং ময্হং জীৰিতেন, তেনেৰম্হি অত্তভাৰেন অঞ্ঞো ৰিয জাতো, মরণং মে সেয্যো’’তি চিন্তেত্ৰা ইণাযিকে আহ – ‘‘তুম্হাকং ইণপণ্ণানি গহেত্ৰা আগচ্ছথ, গঙ্গাতীরে মে নিহিতং কুলসন্তকং ধনং অত্থি, তং ৰো দস্সামী’’তি. তে তেন সদ্ধিং অগমংসু. সো ‘‘ইধ ধনং, এত্থ ধন’’ন্তি নিধিট্ঠানং আচিক্খন্তো ৰিয ‘‘এৰং মে ইণমোক্খো ভৰিস্সতী’’তি পলাযিত্ৰা গঙ্গাযং পতি. সো চণ্ডসোতেন ৰুয্হন্তো কারুঞ্ঞরৰং রৰি. তেন ৰুত্তং ‘‘অথ উপরিগঙ্গাযা’’তিআদি.

তত্থ জীৰামি ৰা মরামি ৰাতি ইমস্মিং গঙ্গাসোতে পতিতো জীৰামি ৰা মরামি ৰা, জীৰিতং ৰা মে এত্থ হোতু মরণং ৰা, উভযথাপি ইণাযিকপীল়া ন হোতীতি অধিপ্পাযো.

৫১. মজ্ঝে গঙ্গায গচ্ছতীতি সো পুরিসো রত্তিন্দিৰং গঙ্গায ৰুয্হমানো জীৰিতপেমস্স ৰিজ্জমানত্তা মরণং অপ্পত্তো মরণভযতজ্জিতো হুত্ৰা করুণং রৰং রৰন্তো গঙ্গায মজ্ঝে মহোদকেন গচ্ছতি.

৫২. অথ মহাপুরিসো অড্ঢরত্তসমযে তস্স তং করুণং পরিদেৰন্তস্স পরিদেৰিতসদ্দং সুত্ৰা ‘‘মনুস্সসদ্দো সূযতি, মা মযি ইধ ধরন্তে মরতু, জীৰিতমস্স দস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা সযনগুম্বা ৰুট্ঠায নদীতীরং গন্ত্ৰা ‘‘অম্ভো পুরিস, মা ভাযি, জীৰিতং তে দস্সামী’’তি ৰত্ৰা অস্সাসেত্ৰা সোতং ছিন্দন্তো গন্ত্ৰা তং পিট্ঠিযং আরোপেত্ৰা তীরং পাপেত্ৰা অত্তনো ৰসনট্ঠানং নেত্ৰা পরিস্সমং ৰিনোদেত্ৰা ফলাফলানি দত্ৰা দ্ৰীহতীহচ্চযেন তং আহ – ‘‘অম্ভো পুরিস, অহং তং বারাণসিগামিমগ্গং পাপেস্সামি, ত্ৰং ‘অসুকট্ঠানে নাম কঞ্চনমিগো ৰসতী’তি মা কস্সচি আরোচেহী’’তি. সো ‘‘সাধু, সামী’’তি সম্পটিচ্ছি. মহাসত্তো তং অত্তনো পিট্ঠিং আরোপেত্ৰা বারাণসিমগ্গে ওতারেত্ৰা নিৰত্তি. তেন ৰুত্তং – ‘‘তস্সাহং সদ্দং সুত্ৰান, করুণং পরিদেৰতো’’তিআদি.

তত্থ কোসি ত্ৰং নরোতি ত্ৰং কো মনুস্সো অসি, কুতো ইধ ৰুয্হমানো আগতোসীতি অত্থো.

৫৩. অত্তনো করণন্তি অত্তনো কিরিযং. ধনিকেহি ভীতোতি ইণাযিকেহি উব্বিগ্গো. তসিতোতি উত্রস্তো.

৫৪. তস্স কত্ৰান কারুঞ্ঞং, চজিত্ৰা মম জীৰিতন্তি কারুঞ্ঞং কত্ৰা মহাকরুণায সমুস্সাহিতো মম জীৰিতং তস্স পুরিসস্স পরিচ্চজিত্ৰা. পৰিসিত্ৰা নীহরিং তস্সাতি নদিং পৰিসিত্ৰা সোতং ছিন্দন্তো উজুকমেৰ গন্ত্ৰা মম পিট্ঠিং আরোপেত্ৰা ততো তং নীহরিং. তস্সাতি উপযোগত্থে সামিৰচনং. ‘‘তত্থা’’তিপি পাল়ি, তত্থ নদিযন্তি অত্থো. অন্ধকারম্হি রত্তিযাতি রত্তিযা অন্ধকারসমযে, কাল়পক্খরত্তিযন্তি অত্থো.

৫৫. অস্সত্থকালমঞ্ঞাযাতি পরিস্সমং অপনেত্ৰা ফলাফলানি দত্ৰা দ্ৰীহতীহচ্চযেন কিলমথস্স ৰিগতকালং জানিত্ৰা. একং তং ৰরং যাচামীতি অহং তং একং ৰরং যাচামি, ময্হং একং ৰরং দেহীতি অত্থো. কিং তং ৰরন্তি চে? আহ – মা মং কস্সচি পাৰদাতি ‘‘অসুকট্ঠানে সুৰণ্ণমিগো ৰসতী’’তি কস্সচি রঞ্ঞো ৰা রাজমহামত্তস্স ৰা মং মা পাৰদ.

অথ তস্মিং পুরিসে বারাণসিং পৰিট্ঠদিৰসেযেৰ সো রাজা ‘‘অহং, দেৰ, সুৰণ্ণৰণ্ণং মিগং ময্হং ধম্মং দেসেন্তং সুপিনেন অদ্দসং, অহঞ্হি সচ্চসুপিনা, অদ্ধা সো ৰিজ্জতি, তস্মা কঞ্চনমিগস্স ধম্মং সোতুকামা লভিস্সামি চে জীৰিস্সামি, নো চে মে জীৰিতং নত্থী’’তি অগ্গমহেসিযা ৰুত্তো তং অস্সাসেত্ৰা ‘‘সচে মনুস্সলোকে অত্থি, লভিস্সসী’’তি ৰত্ৰা ব্রাহ্মণে পক্কোসাপেত্ৰা ‘‘সুৰণ্ণমিগা নাম হোন্তী’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘আম, দেৰ, হোন্তী’’তি সুত্ৰা সহস্সত্থৰিকং সুৰণ্ণচঙ্কোটকে ঠপেত্ৰা তং হত্থিক্খন্ধং আরোপেত্ৰা নগরে ভেরিং চরাপেসি – ‘‘যো সুৰণ্ণমিগং আচিক্খিস্সতি, তস্স হত্থিনা সদ্ধিং ইমং দস্সামী’’তি. ততো উত্তরিম্পি দাতুকামো হুত্ৰা –

‘‘তস্স গামৰরং দম্মি, নারিযো চ অলঙ্কতা;

যো মেতং মিগমক্খাতি, মিগানং মিগমুত্তম’’ন্তি. (জা. ১.১৩.১১৭) –

গাথং সুৰণ্ণপট্টে লিখাপেত্ৰা সকলনগরে ৰাচাপেসি. অথ সো সেট্ঠিপুত্তো তং গাথং সুত্ৰা রাজপুরিসানং সন্তিকং গন্ত্ৰা ‘‘রঞ্ঞো এৰরূপং মিগং আচিক্খিস্সামি, মং রাজানং দস্সেথা’’তি আহ. রাজপুরিসা তং রঞ্ঞো সন্তিকং নেত্ৰা তমত্থং আরোচেসুং. রাজা ‘‘সচ্চং, ভো, অদ্দসা’’তি পুচ্ছি. সো ‘‘সচ্চং, দেৰ, মযা সদ্ধিং আগচ্ছতু, অহং তং দস্সেস্সামী’’তি আহ. রাজা তমেৰ পুরিসং মগ্গদেসকং কত্ৰা মহন্তেন পরিৰারেন তং ঠানং গন্ত্ৰা তেন মিত্তদুব্ভিনা পুরিসেন দস্সিতং পদেসং আৰুধহত্থে পুরিসে সমন্ততোৰ পরিৰারেত্ৰা ‘‘উক্কুট্ঠিং করোথা’’তি ৰত্ৰা সযং কতিপযেহি জনেহি সদ্ধিং একমন্তে অট্ঠাসি. সোপি পুরিসো অৰিদূরে অট্ঠাসি. মহাসত্তো সদ্দং সুত্ৰা ‘‘মহতো বলকাযস্স সদ্দো, অদ্ধা তম্হা মে পুরিসা ভযেন উপ্পন্নেন ভৰিতব্ব’’ন্তি ঞত্ৰা উট্ঠায সকলপরিসং ওলোকেত্ৰা ‘‘রঞ্ঞো ঠিতট্ঠানেযেৰ মে সোত্থি ভৰিস্সতী’’তি রাজাভিমুখো পাযাসি. রাজা তং আগচ্ছন্তং দিস্ৰা ‘‘নাগবলো অৰত্থরন্তো আগচ্ছেয্যা’’তি সরং সন্নয্হিত্ৰা ‘‘ইমং মিগং সন্তাসেত্ৰা সচে পলাযতি, ৰিজ্ঝিত্ৰা দুব্বলং কত্ৰা গণ্হিস্সামী’’তি বোধিসত্তাভিমুখো অহোসি. মহাসত্তো –

‘‘আগমেহি মহারাজ, মা মং ৰিজ্ঝি রথেসভ;

কো নু তে ইদমক্খাসি, এত্থেসো তিট্ঠতে মিগো’’তি. (জা. ১.১৩.১২১) –

গাথং অভাসি. রাজা তস্স মধুরকথায বজ্ঝিত্ৰা সরং পটিসংহরিত্ৰা গারৰেন অট্ঠাসি. মহাসত্তোপি রাজানং উপসঙ্কমিত্ৰা মধুরপটিসন্থারং অকাসি. মহাজনোপি সব্বাৰুধানি অপনেত্ৰা আগন্ত্ৰা রাজানং পরিৰারেসি. তেন ৰুত্তং –

৫৬. ‘‘নগরং গন্ত্ৰান আচিক্খি, পুচ্ছিতো ধনহেতুকো;

রাজানং সো গহেত্ৰান, উপগঞ্ছি মমন্তিক’’ন্তি.

তস্সত্থো – যো মিত্তদুব্ভী পাপপুরিসো জীৰিতং পরিচ্চজিত্ৰা তথা মযা পাণসংসযতো মোচিতো বারাণসিনগরং গন্ত্ৰা অত্তনা লদ্ধব্বধননিমিত্তং রঞ্ঞো মং আচিক্খি, আচিক্খিত্ৰা সো রঞ্ঞো গাহাপেতুং মগ্গদেসকো হুত্ৰা রাজানং গহেত্ৰা মম সন্তিকমুপাগমীতি.

মহাসত্তো সুৰণ্ণকিঙ্কিণিকং চালেন্তো ৰিয মধুরস্সরেন রাজানং পুন পুচ্ছি – ‘‘কো নু তে ইদমক্খাসি, এত্থেসো তিট্ঠতে মিগো’’তি. তস্মিং খণে সো পাপপুরিসো থোকং পটিক্কমিত্ৰা সোতপথে অট্ঠাসি. রাজা ‘‘ইমিনা মে ত্ৰং দস্সিতো’’তি তং পুরিসং নিদ্দিসি. ততো বোধিসত্তো –

‘‘সচ্চং কিরেৰ মাহংসু, নরা একচ্চিযা ইধ;

কট্ঠং নিপ্লৰিতং সেয্যো, ন ত্ৰেৰেকচ্চিযো নরো’’তি. (জা. ১.১৩.১২৩) –

গাথমাহ. তং সুত্ৰা রাজা সংৰেগজাতো –

‘‘কিং নু রুরু গরহসি মিগানং, কিং পক্খীনং কিং পন মানুসানং;

ভযঞ্হি মং ৰিন্দতিনপ্পরূপং, সুত্ৰান তং মানুসিং ভাসমান’’ন্তি. (জা. ১.১৩.১২৪) –

গাথমাহ. ততো মহাপুরিসো ‘‘মহারাজ, ন মিগং ন পক্খিং গরহামি, মনুস্সং পন গরহামী’’তি দস্সেন্তো –

‘‘যমুদ্ধরিং ৰাহনে ৰুয্হমানং, মহোদকে সলিলে সীঘসোতে;

ততোনিদানং ভযমাগতং মম, দুক্খো হৰে রাজ অসব্ভি সঙ্গমো’’তি. (জা. ১.১৩.১২৫) –

আহ.

তত্থ নিপ্লৰিতন্তি উদ্ধরিতং, একচ্চিযোতি একচ্চো মিত্তদুব্ভী পাপপুরিসো উদকে পতন্তোপি উত্তারিতো নত্ৰেৰ সেয্যো. কট্ঠঞ্হি নানপ্পকারেন উপকারায সংৰত্ততি, মিত্তদুব্ভী পন ৰিনাসায, তস্মা ততো কট্ঠমেৰ ৰরতরন্তি. মিগানন্তি রুরুমিগরাজ, মিগানং কিং অঞ্ঞতরং গরহসি, উদাহু পক্খীনং মনুস্সানন্তি পুচ্ছতি. ভযঞ্হি মং ৰিন্দতিনপ্পরূপন্তি মহন্তং ভযং মং পটিলভতি, অত্তনো সন্তকং ৰিয করোতীতি অত্থো.

ৰাহনেতি পতিতপতিতে ৰহিতুং সমত্থে গঙ্গাৰহে. মহোদকে সলিলেতি মহোদকীভূতে সলিলে. উভযেনাপি গঙ্গাৰহস্স বহূদকতং দস্সেতি. ততো নিদানন্তি, মহারাজ, যো ময্হং তযা দস্সিতো পুরিসো, এসো মযা গঙ্গায ৰুয্হমানো অড্ঢরত্তসমযে করুণং পরিদেৰন্তো ততো উত্তারিতো, ততোনিদানং ইদং ময্হং ভযমাগতং, অসপ্পুরিসেহি সমাগমো নাম দুক্খোতি.

তং সুত্ৰা রাজা তস্স কুজ্ঝিত্ৰা ‘‘এৰং বহূপকারস্স নাম গুণং ন জানাতি, দুক্খং উপ্পাদেতি, ৰিজ্ঝিত্ৰা নং জীৰিতক্খযং পাপেস্সামী’’তি সরং সন্নয্হি. তেন ৰুত্তং –

৫৭. ‘‘যাৰতা করণং সব্বং, রঞ্ঞো আরোচিতং মযা;

রাজা সুত্ৰান ৰচনং, উসুং তস্স পকপ্পযি;

ইধেৰ ঘাতযিস্সামি, মিত্তদুব্ভিং অনরিয’’ন্তি.

তত্থ যাৰতা করণন্তি যং তস্স মযা কতং উপকারকরণং, তং সব্বং. পকপ্পযীতি সন্নয্হি. মিত্তদুব্ভিন্তি অত্তনো মিত্তেসু উপকারীসু দুব্ভনসীলং.

ততো মহাসত্তো ‘‘এস বালো মং নিস্সায মা নস্সী’’তি চিন্তেত্ৰা ‘‘মহারাজ, ৰধো নামেস বালস্স ৰা পণ্ডিতস্স ৰা ন সাধূহি পসংসিতো, অঞ্ঞদত্থু গরহিতো এৰ, তস্মা মা ইমং ঘাতেহি, অযং যথারুচি গচ্ছতু, যঞ্চেৰ তস্স ‘দস্সামী’তি তযা পটিঞ্ঞাতং, তম্পি অহাপেত্ৰাৰ দেহী’’তি আহ. ‘‘অহঞ্চ তে যং ইচ্ছিতং, তং করিস্সামি, অত্তানং তুয্হং দম্মী’’তি আহ. তেন ৰুত্তং –

৫৮. ‘‘তমহং অনুরক্খন্তো, নিম্মিনিং মম অত্তনা;

তিট্ঠতেসো মহারাজ, কামকারো ভৰামি তে’’তি.

তত্থ নিম্মিনিন্তি তং মিত্তদুব্ভিং পাপপুগ্গলং অনুরক্খন্তো মম অত্তনো অত্তভাৰেন তং পরিৰত্তেসিং, অত্তানং রঞ্ঞো নিয্যাতেত্ৰা রাজহত্থতো পত্তং তস্স মরণং নিৰারেসিন্তি অত্থো. তিট্ঠতেসোতিআদি ৰিনিমযাকারদস্সনং.

৫৯. ইদানি যদত্থং সো অত্তৰিনিমযো কতো, তং দস্সেতুং ওসানগাথমাহ. তস্সত্থো – তদা মং নিস্সায তং মিত্তদুব্ভিং পুরিসং তস্মিং রঞ্ঞে জীৰিতা ৰোরোপেতুকামে অহং অত্তানং রঞ্ঞো পরিচ্চজন্তো মম সীলমেৰ অনুরক্খিং, জীৰিতং পন নারক্খিং. যং পনাহমেৰ অত্তনো জীৰিতনিরপেক্খং সীলৰা আসিং, তং সম্মাসম্বোধিযা এৰ কারণাতি.

অথ রাজা বোধিসত্তেন অত্তনো জীৰিতং পরিচ্চজিত্ৰা তস্স পুরিসস্স মরণে নিৰারেন্তে তুট্ঠমানসো ‘‘গচ্ছ, ভো, মিগরাজস্স অনুগ্গহেন মম হত্থতো মরণা মুত্তো’’তি ৰত্ৰা যথাপটিঞ্ঞায তঞ্চস্স ধনং দাপেসি. মহাসত্তস্স যথারুচিযাৰ অনুজানিত্ৰা তং নগরং নেত্ৰা নগরঞ্চ বোধিসত্তঞ্চ অলঙ্কারাপেত্ৰা দেৰিযা ধম্মং দেসাপেসি. মহাসত্তো দেৰিং আদিং কত্ৰা রঞ্ঞো চ রাজপরিসায চ মধুরায মনুস্সভাসায ধম্মং দেসেত্ৰা রাজানং দসহি রাজধম্মেহি ওৰদিত্ৰা মহাজনং অনুসাসিত্ৰা অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা মিগগণপরিৰুতো ৰাসং কপ্পেসি. রাজাপি মহাসত্তস্স ওৰাদে ঠত্ৰা সব্বসত্তানং অভযং দত্ৰা দানাদীনি পুঞ্ঞানি কত্ৰা সুগতিপরাযনো অহোসি.

তদা সেট্ঠিপুত্তো দেৰদত্তো অহোসি, রাজা আনন্দো, রুরুমিগরাজা লোকনাথো.

তস্স ইধাপি হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ যথারহং সেসপারমিযো নিদ্ধারেতব্বা. তথা ইধাপি পৰিৰেকারামতায জনসংসগ্গং অনিচ্ছতো যূথং পহায এককৰিহারো, অড্ঢরত্তসমযে নদিযা ৰুয্হমানস্স করুণং পরিদেৰন্তস্স পুরিসস্স অট্টস্সরং সুত্ৰা সযিতট্ঠানতো ৰুট্ঠায নদীতীরং গন্ত্ৰা মহাগঙ্গায মহতি উদকোঘে ৰত্তমানে অত্তনো জীৰিতং পরিচ্চজিত্ৰা ওতরিত্ৰা সোতং পচ্ছিন্দিত্ৰা তং পুরিসং অত্তনো পিট্ঠিযং আরোপেত্ৰা তীরং পাপেত্ৰা সমস্সাসেত্ৰা ফলাফলাদীনি দত্ৰা পরিস্সমৰিনোদনং, পুন তং অত্তনো পিট্ঠিং আরোপেত্ৰা অরঞ্ঞতো নীহরিত্ৰা মহামগ্গে ওতারণং, সরং সন্নয্হিত্ৰা ৰিজ্ঝিস্সামীতি অভিমুখে ঠিতস্স রঞ্ঞো নিব্ভযেন হুত্ৰা পটিমুখমেৰ গন্ত্ৰা পঠমতরং মনুস্সভাসায আলপিত্ৰা মধুরপটিসন্থারকরণং, মিত্তদুব্ভী পাপপুরিসং হন্তুকামং রাজানং ধম্মকথং কত্ৰা পুনপি অত্তনো জীৰিতং পরিচ্চজিত্ৰা মরণতো পমোচনং, তস্স চ রঞ্ঞো যথাপটিঞ্ঞং ধনদাপনং, রঞ্ঞা অত্তনো ৰরে দীযমানে তেন সব্বসত্তানং অভযদাপনং, রাজানঞ্চ দেৰিঞ্চ পমুখং কত্ৰা মহাজনস্স ধম্মং দেসেত্ৰা দানাদীসু পুঞ্ঞেসু তেসং পতিট্ঠাপনং, লদ্ধাভযানং মিগানং ওৰাদং দত্ৰা মনুস্সানং সস্সখাদনতো নিৰারণং, পণ্ণসঞ্ঞায চ তস্স যাৰজ্জকালা থাৰরকরণন্তি এৰমাদযো মহাসত্তস্স গুণানুভাৰা ৰিভাৰেতব্বাতি.

রুরুমিগরাজচরিযাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.