৪. দব্বমল্লপুত্তত্থেরঅপদানৰণ্ণনা
চতুত্থাপদানে পদুমুত্তরো নাম জিনোতিআদিকং আযস্মতো দব্বমল্লপুত্তত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো পদুমুত্তরস্স ভগৰতো কালে হংসৰতীনগরে সেট্ঠিপুত্তো হুত্ৰা জাতো ৰিভৰসম্পন্নো অহোসি, সত্থরি পসন্নো সত্থু ধম্মদেসনং সুণন্তো সত্থারং একং ভিক্খুং সেনাসনপঞ্ঞাপকানং অগ্গট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং নিমন্তেত্ৰা সত্তাহং মহাদানং দত্ৰা সত্তাহচ্চযেন ভগৰতো পাদমূলে নিপতিত্ৰা তং ঠানং পত্থেসি. ভগৰাপিস্স সমিজ্ঝনভাৰং ঞত্ৰা ব্যাকাসি. সো যাৰজীৰং কুসলং কত্ৰা ততো চুতো তুসিতাদীসু দেৰেসু দিব্বসম্পত্তিং অনুভৰিত্ৰা ততো চুতো ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে একস্মিং কুলে নিব্বত্তো অসপ্পুরিসসংসগ্গেন তস্স সাৰকং ভিক্খুং অরহাতি জানন্তোপি অব্ভূতেন অব্ভাচিক্খি. তস্সেৰ সাৰকানং খীরসলাকভত্তং অদাসি. সো যাৰতাযুকং পুঞ্ঞানি কত্ৰা দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো উভযসম্পত্তিযো অনুভৰিত্ৰা কস্সপদসবলস্স কালে কুলগেহে নিব্বত্তো ওসানকালে সাসনে পব্বজিতো পরিনিব্বুতে ভগৰতি সকললোকে কোলাহলে জাতে সত্ত ভিক্খৰো পব্বজিতো পচ্চন্তজনপদে ৰনমজ্ঝে একং পব্বতং অভিরুহিত্ৰা ‘‘জীৰিতাসা ওরোহন্তু নিরালযা নিসীদন্তূ’’তি নিস্সেণিং পাতেসুং. তেসং ওৰাদদাযকো জেট্ঠকত্থেরো সত্থাহব্ভন্তরে অরহা অহোসি. তদনন্তরত্থেরো অনাগামী, ইতরে পঞ্চ পরিসুদ্ধসীলা ততো চুতা দেৰলোকে নিব্বত্তা. তত্থ একং বুদ্ধন্তরং দিব্বসুখং অনুভৰিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে পুক্কুসাতি (ম. নি. ৩.৩৪২), সভিযো (সু. নি. সভিযসুত্ত), বাহিযো (উদা. ১০), কুমারকস্সপোতি (ম. নি. ১.২৪৯) ইমে চত্তারো তত্থ তত্থ নিব্বত্তিংসু. অযং পন মল্লরট্ঠে অনুপিযনগরে নিব্বত্তি. তস্মিং মাতুকুচ্ছিতো অনিক্খন্তেযেৰ মাতা কালমকাসি, অথেকো তস্সা সরীরং ঝাপনত্থায চিতকস্মিং আরোপেত্ৰা কুমারং দব্বন্তরে পতিতং গহেত্ৰা জগ্গাপেসি. দব্বে পতিতত্তা দব্বো মল্লপুত্তোতি পাকটো অহোসি. অপরভাগে পুব্বসম্ভারৰসেন পব্বজি, সো কম্মট্ঠানমনুযুত্তো নচিরস্সেৰ সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণি.
অথ নং সত্থা মজ্ঝত্তভাৰেন আনুভাৰসম্পন্নভাৰেন চ ভিক্খূনং সেনাসনং পঞ্ঞাপনে ভত্তুদ্দেসনে চ নিযোজেসি. সব্বো চ ভিক্খুসঙ্ঘো তং সমন্নেসি. তং ৰিনযখন্ধকে (চূল়ৰ. ১৮৯-১৯০) আগতমেৰ. অপরভাগে থেরো একস্স ৰরসলাকদাযকস্স সলাকভত্তং মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং উদ্দিসি. তে হট্ঠতুট্ঠা ‘‘স্ৰে ময্হং মুগ্গঘতমধুমিস্সকভত্তং ভুঞ্জিস্সামা’’তি উস্সাহজাতা অহেসুং. সো পন উপাসকো তেসং ৰারপ্পত্তভাৰং সুত্ৰা দাসিং আণাপেসি – ‘‘যে, জে, ভিক্খূ স্ৰে ইধ আগমিস্সন্তি, তে কণাজকেন বিলঙ্গদুতিযেন পরিৰিসাহী’’তি. সাপি তথেৰ তে ভিক্খূ আগতে কোট্ঠকপমুখে নিসীদাপেত্ৰা ভোজেসি. তে ভিক্খূ অনত্তমনা কোপেন তটতটাযন্তা থেরে আঘাতং বন্ধিত্ৰা ‘‘মধুরভত্তদাযকং অম্হাকং অমধুরভত্তং দাপেতুং এসোৰ নিযোজেসী’’তি দুক্খী দুম্মনা নিসীদিংসু. অথ তে মেত্তিযা নাম ভিক্খুনী ‘‘কিং, ভন্তে, দুম্মনা’’তি পুচ্ছি. তে, ‘‘ভগিনি, কিং অম্হে দব্বেন মল্লপুত্তেন ৰিহেঠিযমানে অজ্ঝুপেক্খসী’’তি আহংসু. ‘‘কিং, ভন্তে, মযা সক্কা কাতু’’ন্তি? ‘‘তস্স দোসং আরোপেহী’’তি. সা তত্থ তত্থ থেরস্স অভূতারোপনং অকাসি. তং সুত্ৰা ভিক্খূ ভগৰতো আরোচেসুং. অথ ভগৰা দব্বং মল্লপুত্তং পক্কোসাপেত্ৰা – ‘‘সচ্চং কির ত্ৰং, দব্ব, মেত্তিযায ভিক্খুনিযা ৰিপ্পকারমকাসী’’তি পুচ্ছি. ‘‘যথা মং, ভন্তে, ভগৰা জানাতী’’তি. ‘‘ন খো, দব্ব, দব্বা এৰং নিব্বেঠেন্তি, কারকভাৰং ৰা অকারকভাৰং ৰা ৰদেহী’’তি. ‘‘অকারকো অহং, ভন্তে’’তি. ভগৰা – ‘‘মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেত্ৰা তে ভিক্খূ অনুযুঞ্জথা’’তি আহ. উপালিত্থেরপ্পমুখা ভিক্খূ তং ভিক্খুনিং উপ্পব্বাজেত্ৰা মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ অনুযুঞ্জিত্ৰা তেহি ‘‘অম্হেহি নিযোজিতা সা ভিক্খুনী’’তি ৰুত্তে ভগৰতো একমত্থং আরোচেসুং. ভগৰা মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং অমূলকসঙ্ঘাদিসেসং পঞ্ঞপেসি.
তেন চ সমযেন দব্বত্থেরো ভিক্খূনং সেনাসনং পঞ্ঞাপেন্তো ৰেল়ুৰনৰিহারস্স সামন্তা অট্ঠারসমহাৰিহারে সভাগে ভিক্খূ পেসেন্তো রত্তিভাগে অন্ধকারে অঙ্গুলিযা পদীপং জালেত্ৰা তেনেৰালোকেন অনিদ্ধিমন্তে ভিক্খূ পেসেসি. এৰং থেরস্স সেনাসনপঞ্ঞাপনভত্তুদ্দেসনকিচ্চে পাকটে জাতে সত্থা অরিযগণমজ্ঝে দব্বত্থেরং ঠানন্তরে ঠপেন্তো ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং সেনাসনপঞ্ঞাপকানং যদিদং দব্বো মল্লপুত্তো’’তি (অ. নি. ১.২০৯, ২১৪) এতদগ্গে ঠপেসি.
১০৮. থেরো অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সজাতো পুব্বচরিতাপদানং পকাসেন্তো পদুমুত্তরো নাম জিনোতিআদিমাহ. তং সব্বং হেট্ঠা ৰুত্তত্থমেৰ. ইতো একনৰুতে কপ্পে ৰিপস্সী নাম নাযকো লোকে উপ্পজ্জীতি সম্বন্ধো.
১২৫. দুট্ঠচিত্তোতি দূসিতচিত্তো অসাধুসঙ্গমেন অপসন্নচিত্তোতি অত্থো. উপৰদিং সাৰকং তস্সাতি তস্স ভগৰতো খীণাসৰং সাৰকং উপৰদিং, উপরি অভূতং ৰচনং আরোপেসিং, অব্ভক্খানং অকাসিন্তি অত্থো.
১৩২. দুন্দুভিযোতি দুন্দুং ইতি সদ্দাযনতো দুন্দুভিসঙ্খাতা ভেরিযো. নাদযিংসূতি সদ্দং করিংসু. সমন্ততো অসনিযোতি সব্বদিসাভাগতো অসনে ৰিনাসনে নিযুত্তোতি অসনিযো, দেৰদণ্ডা ভযাৰহা ফলিংসূতি সম্বন্ধো.
১৩৩. উক্কা পতিংসু নভসাতি আকাসতো অগ্গিক্খন্ধা চ পতিংসূতি অত্থো. ধূমকেতু চ দিস্সতীতি ধূমরাজিসহিতো অগ্গিক্খন্ধো চ দিস্সতি পঞ্ঞাযতীতি অত্থো. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰাতি.
দব্বমল্লপুত্তত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.