ইন্দ্রিযসংৰরৰণ্ণনা

৩৬৫. দুতিযপুচ্ছাযং ইন্দ্রিযসংৰরাযাতি ইন্দ্রিযানং পিধানায, গুত্তদ্ৰারতায সংৰুতদ্ৰারতাযাতি অত্থো. ৰিস্সজ্জনে পনস্স চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপম্পীতিআদি সেৰিতব্বরূপাদিৰসেন ইন্দ্রিযসংৰরদস্সনত্থং ৰুত্তং. তত্থ এৰং ৰুত্তেতি হেট্ঠা সোমনস্সাদিপঞ্হাৰিস্সজ্জনানং সুতত্তা ইমিনাপি এৰরূপেন ভৰিতব্বন্তি সঞ্জাতপটিভানো ভগৰতা এৰং ৰুত্তে সক্কো দেৰানমিন্দো ভগৰন্তং এতদৰোচ, এতং ইমস্স খো অহং, ভন্তেতি আদিকং ৰচনং অৰোচ. ভগৰাপিস্স ওকাসং দত্ৰা তুণ্হী অহোসি. কথেতুকামোপি হি যো অত্থং সম্পাদেতুং ন সক্কোতি, অত্থং সম্পাদেতুং সক্কোন্তো ৰা ন কথেতুকামো হোতি, ন তস্স ভগৰা ওকাসং করোতি. অযং পন যস্মা কথেতুকামো চেৰ, সক্কোতি চ অত্থং সম্পাদেতুং তেনস্স ভগৰা ওকাসমকাসি.

তত্থ এৰরূপং ন সেৰিতব্বন্তি আদীসু অযং সঙ্খেপো – যং রূপং পস্সতো রাগাদযো উপ্পজ্জন্তি, তং ন সেৰিতব্বং ন দট্ঠব্বং ন ওলোকেতব্বন্তি অত্থো. যং পন পস্সতো অসুভসঞ্ঞা ৰা সণ্ঠাতি, পসাদো ৰা উপ্পজ্জতি, অনিচ্চসঞ্ঞাপটিলাভো ৰা হোতি, তং সেৰিতব্বং.

যং চিত্তক্খরং চিত্তব্যঞ্জনম্পি সদ্দং সুণতো রাগাদযো উপ্পজ্জন্তি, এৰরূপো সদ্দো ন সেৰিতব্বো. যং পন অত্থনিস্সিতং ধম্মনিস্সিতং কুম্ভদাসিগীতম্পি সুণন্তস্স পসাদো ৰা উপ্পজ্জতি, নিব্বিদা ৰা সণ্ঠাতি, এৰরূপো সদ্দো সেৰিতব্বো.

যং গন্ধং ঘাযতো রাগাদযো উপ্পজ্জন্তি, এৰরূপো গন্ধো ন সেৰিতব্বো. যং পন গন্ধং ঘাযতো অসুভসঞ্ঞাদিপটিলাভো হোতি, এৰরূপো গন্ধো সেৰিতব্বো.

যং রসং সাযতো রাগাদযো উপ্পজ্জন্তি, এৰরূপো রসো ন সেৰিতব্বো. যং পন রসং সাযতো আহারে পটিকূলসঞ্ঞা চেৰ উপ্পজ্জতি, সাযিতপচ্চযা চ কাযবলং নিস্সায অরিযভূমিং ওক্কমিতুং সক্কোতি, মহাসীৰত্থেরভাগিনেয্যসীৰসামণেরস্স ৰিয পরিভুঞ্জন্তস্সেৰ কিলেসক্খযো ৰা হোতি, এৰরূপো রসো সেৰিতব্বো.

যং ফোট্ঠব্বং ফুসতো রাগাদযো উপ্পজ্জন্তি, এৰরূপং ফোট্ঠব্বং ন সেৰিতব্বং. যং পন ফুসতো সারিপুত্তত্থেরাদীনং ৰিয আসৰক্খযো চেৰ, ৰীরিযঞ্চ সুপগ্গহিতং, পচ্ছিমা চ জনতা দিট্ঠানুগতিং আপাদনেন অনুগ্গহিতা হোতি, এৰরূপং ফোট্ঠব্বং সেৰিতব্বং. সারিপুত্তত্থেরো কির তিংস ৰস্সানি মঞ্চে পিট্ঠিং ন পসারেসি. তথা মহামোগ্গল্লানত্থেরো. মহাকস্সপত্থেরো ৰীসৰস্সসতং মঞ্চে পিট্ঠিং ন পসারেসি. অনুরুদ্ধত্থেরো পঞ্ঞাস ৰস্সানি. ভদ্দিযত্থেরো তিংস ৰস্সানি. সোণত্থেরো অট্ঠারস ৰস্সানি. রট্ঠপালত্থেরো দ্ৰাদস. আনন্দত্থেরো পন্নরস. রাহুলত্থেরো দ্ৰাদস. বাকুলত্থেরো অসীতি ৰস্সানি. নাল়কত্থেরো যাৰপরিনিব্বানা মঞ্চে পিট্ঠিং ন পসারেসীতি.

যে মনোৰিঞ্ঞেয্যে ধম্মে সমন্নাহরন্তস্স রাগাদযো উপ্পজ্জন্তি, ‘‘অহো, ৰত যং পরেসং পরৰিত্তূপকরণং তং মমস্সা’’তিআদিনা নযেন ৰা অভিজ্ঝাদীনি আপাথমাগচ্ছন্তি এৰরূপা ধম্মা ন সেৰিতব্বা. ‘‘সব্বে সত্তা অৰেরা হোন্তূ’’তি এৰং মেত্তাদিৰসেন, যে ৰা পন তিণ্ণং থেরানং ধম্মা, এৰরূপা সেৰিতব্বা. তযো কির থেরা ৰস্সূপনাযিকদিৰসে কামৰিতক্কাদযো অকুসলৰিতক্কা ন ৰিতক্কেতব্বাতি কতিকং অকংসু. অথ পৰারণদিৰসে সঙ্ঘত্থেরো সঙ্ঘনৰকং পুচ্ছি – ‘‘আৰুসো, ইমস্মিং তেমাসে কিত্তকে ঠানে চিত্তস্স ধাৰিতুং দিন্ন’’ন্তি? ন, ভন্তে, পরিৰেণপরিচ্ছেদতো বহি ধাৰিতুং অদাসিন্তি. দুতিযং পুচ্ছি – ‘‘তৰ আৰুসো’’তি? নিৰাসগেহতো, ভন্তে, বহি ধাৰিতুং ন অদাসিন্তি. অথ দ্ৰেপি থেরং পুচ্ছিংসু ‘‘তুম্হাকং পন, ভন্তে’’তি? নিযকজ্ঝত্তখন্ধপঞ্চকতো, আৰুসো, বহি ধাৰিতুং ন অদাসিন্তি. তুম্হেহি, ভন্তে, দুক্করং কতন্তি. এৰরূপো মনোৰিঞ্ঞেয্যো ধম্মো সেৰিতব্বো.

৩৬৬. একন্তৰাদাতি একোযেৰ অন্তো ৰাদস্স এতেসং, ন দ্ৰেধা গতৰাদাতি একন্তৰাদা, একঞ্ঞেৰ ৰদন্তীতি পুচ্ছতি. একন্তসীলাতি একাচারা. একন্তছন্দাতি একলদ্ধিকা. একন্তঅজ্ঝোসানাতি একন্তপরিযোসানা.

অনেকধাতু নানাধাতু খো, দেৰানমিন্দ, লোকোতি দেৰানমিন্দ, অযং লোকো অনেকজ্ঝাসযো নানজ্ঝাসযো. একস্মিং গন্তুকামে একো ঠাতুকামো হোতি. একস্মিং ঠাতুকামে একো সযিতুকামো হোতি. দ্ৰে সত্তা একজ্ঝাসযা নাম দুল্লভা. তস্মিং অনেকধাতুনানাধাতুস্মিং লোকে যং যদেৰ ধাতুং যং যদেৰ অজ্ঝাসযং সত্তা অভিনিৰিসন্তি গণ্হন্তি, তং তদেৰ. থামসা পরামাসাতি থামেন চ পরামাসেন চ. অভিনিৰিস্স ৰোহরন্তীতি সুট্ঠু গণ্হিত্ৰা ৰোহরন্তি, কথেন্তি দীপেন্তি কিত্তেন্তি. ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ইদং অম্হাকমেৰ ৰচনং সচ্চং, অঞ্ঞেসং ৰচনং মোঘং তুচ্ছং নিরত্থকন্তি.

অচ্চন্তনিট্ঠাতি অন্তো ৰুচ্চতি ৰিনাসো, অন্তং অতীতা নিট্ঠা এতেসন্তি অচ্চন্তনিট্ঠা. যা এতেসং নিট্ঠা, যো পরমস্সাসো নিব্বানং, তং সব্বেসং ৰিনাসাতিক্কন্তং নিচ্চন্তি ৰুচ্চতি. যোগক্খেমোতি নিব্বানস্সেৰ নামং, অচ্চন্তো যোগক্খেমো এতেসন্তি অচ্চন্তযোগক্খেমী. সেট্ঠট্ঠেন ব্রহ্মং অরিযমগ্গং চরন্তীতি ব্রহ্মচারী. অচ্চন্তত্থায ব্রহ্মচারী অচ্চন্তব্রহ্মচারী. পরিযোসানন্তিপি নিব্বানস্স নামং. অচ্চন্তং পরিযোসানং এতেসন্তি অচ্চন্তপরিযোসানা.

তণ্হাসঙ্খযৰিমুত্তাতি তণ্হাসঙ্খযোতি মগ্গোপি নিব্বানম্পি. মগ্গো তণ্হং সঙ্খিণাতি ৰিনাসেতীতি তণ্হাসঙ্খযো. নিব্বানং যস্মা তং আগম্ম তণ্হা সঙ্খিযতি ৰিনস্সতি, তস্মা তণ্হাসঙ্খযো. তণ্হাসঙ্খযেন মগ্গেন ৰিমুত্তা, তণ্হাসঙ্খযে নিব্বানে ৰিমুত্তা অধিমুত্তাতি তণ্হাসঙ্খযৰিমুত্তা.

এত্তাৰতা চ ভগৰতা চুদ্দসপি মহাপঞ্হা ব্যাকতা হোন্তি. চুদ্দস মহাপঞ্হা নাম ইস্সামচ্ছরিযং একো পঞ্হো, পিযাপ্পিযং একো, ছন্দো একো, ৰিতক্কো একো, পপঞ্চো একো, সোমনস্সং একো, দোমনস্সং একো, উপেক্খা একো, কাযসমাচারো একো, ৰচীসমাচারো একো, পরিযেসনা একো, ইন্দ্রিযসংৰরো একো, অনেকধাতু একো, অচ্চন্তনিট্ঠা একোতি.

৩৬৭. এজাতি চলনট্ঠেন তণ্হা ৰুচ্চতি. সা পীল়নট্ঠেন রোগো, অন্তো পদুস্সনট্ঠেন গণ্ডো, অনুপ্পৰিট্ঠট্ঠেন সল্লং. তস্মা অযং পুরিসোতি যস্মা এজা অত্তনা কতকম্মানুরূপেন পুরিসং তত্থ তত্থ অভিনিব্বত্তত্থায কড্ঢতি, তস্মা অযং পুরিসো তেসং তেসং ভৰানং ৰসেন উচ্চাৰচং আপজ্জতি. ব্রহ্মলোকে উচ্চো হোতি, দেৰলোকে অৰচো. দেৰলোকে উচ্চো, মনুস্সলোকে অৰচো. মনুস্সলোকে উচ্চো, অপাযে অৰচো. যেসাহং, ভন্তেতি যেসং অহং ভন্তে. সন্ধিৰসেন পনেত্থ ‘‘যেসাহ’’ন্তি হোতি. যথাসুতং যথাপরিযত্তন্তি যথা মযা সুতো চেৰ উগ্গহিতো চ, এৰং. ধম্মং দেসেমীতি সত্তৰতপদং ধম্মং দেসেমি. ন চাহং তেসন্তি অহং পন তেসং সাৰকো ন সম্পজ্জামি. অহং খো পন, ভন্তেতিআদিনা অত্তনো সোতাপন্নভাৰং জানাপেতি.