নিদানৰণ্ণনা
৩৪৪. এৰং মে সুতন্তি সক্কপঞ্হসুত্তং. তত্রাযমনুত্তানপদৰণ্ণনা – অম্বসণ্ডা নাম ব্রাহ্মণগামোতি সো কির গামো অম্বসণ্ডানং অৰিদূরে নিৰিট্ঠো, তস্মা ‘‘অম্বসণ্ডা’’ ত্ৰেৰ ৰুচ্চতি. ৰেদিযকে পব্বতেতি সো কির পব্বতো পব্বতপাদে জাতেন মণিৰেদিকাসদিসেন নীলৰনসণ্ডেন সমন্তা পরিক্খিত্তো, তস্মা ‘ৰেদিযকপব্বতো’ ত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গতো. ইন্দসালগুহাযন্তি পুব্বেপি সা দ্ৰিন্নং পব্বতানং অন্তরে গুহা, ইন্দসালরুক্খো চস্সা দ্ৰারে, তস্মা ‘ইন্দসালগুহা’তি সঙ্খ্যং গতা. অথ নং কুট্টেহি পরিক্খিপিত্ৰা দ্ৰারৰাতপানানি যোজেত্ৰা সুপরিনিট্ঠিতসুধাকম্মমালাকম্মলতাকম্মৰিচিত্তং লেণং কত্ৰা ভগৰতো অদংসু. পুরিমৰোহারৰসেন পন ‘‘ইন্দসালগুহা’’ ত্ৰেৰ নং সঞ্জানন্তি. তং সন্ধায ৰুত্তং ‘ইন্দসালগুহায’ন্তি.
উস্সুক্কং উদপাদীতি ধম্মিকো উস্সাহো উপ্পজ্জি. ননু চ এস অভিণ্হদস্সাৰী ভগৰতো, ন সো দেৰতাসন্নিপাতো নাম অত্থি, যত্থাযং ন আগতপুব্বো, সক্কেন সদিসো অপ্পমাদৰিহারী দেৰপুত্তো নাম নত্থি. অথ কস্মা বুদ্ধদস্সনং অনাগতপুব্বস্স ৰিয অস্স উস্সাহো উদপাদীতি? মরণভযেন সন্তজ্জিতত্তা. তস্মিং কিরস্স সমযে আযু পরিক্খীণো, সো পঞ্চ পুব্বনিমিত্তানি দিস্ৰা ‘‘পরিক্খীণো দানি মে আযূ’’তি অঞ্ঞাসি. যেসঞ্চ দেৰপুত্তানং মরণনিমিত্তানি আৰি ভৰন্তি, তেসু যে পরিত্তকেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰলোকে নিব্বত্তা, তে ‘‘কুহিং নু খো ইদানি নিব্বত্তিস্সামা’’তি ভযং সন্তাসং আপজ্জন্তি. যে কতভীরুত্তানা বহুং পুঞ্ঞং কত্ৰা নিব্বত্তা, তে অত্তনা দিন্নদানং রক্খিতসীলং ভাৰিতভাৰনঞ্চ আগম্ম ‘‘উপরিদেৰলোকে সম্পত্তিং অনুভৰিস্সামা’’তি ন ভাযন্তি.
সক্কো পন দেৰরাজা পুব্বনিমিত্তানি দিস্ৰা দসযোজনসহস্সং দেৰনগরং, যোজনসহস্সুব্বেধং ৰেজযন্তং, তিযোজনসতিকং সুধম্মদেৰসভং, যোজনসতুব্বেধং পারিচ্ছত্তকং, সট্ঠিযোজনিকং পণ্ডুকম্বলসিলং, অড্ঢতিযা নাটককোটিযো দ্ৰীসু দেৰলোকেসু দেৰপরিসং, নন্দনৰনং, চিত্তলতাৰনং, মিস্সকৰনং, ফারুসকৰনন্তি এতং সব্বসম্পত্তিং ওলোকেত্ৰা ‘‘নস্সতি ৰত ভো মে অযং সম্পত্তী’’তি ভযাভিভূতো অহোসি.
ততো ‘‘অত্থি নু খো কোচি সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা লোকপিতামহো মহাব্রহ্মা ৰা, যো মে হদযনিস্সিতং সোকসল্লং সমুদ্ধরিত্ৰা ইমং সম্পত্তিং থাৰরং করেয্যা’’তি ওলোকেন্তো কঞ্চি অদিস্ৰা পুন অদ্দস ‘‘মাদিসানং সতসহস্সানম্পি উপ্পন্নং সোকসল্লং সম্মাসম্বুদ্ধো উদ্ধরিতুং পটিবলো’’তি. অথেৰং পরিৰিতক্কেন্তস্স তেন খো পন সমযেন সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স উস্সুক্কং উদপাদি ভগৰন্তং দস্সনায.
কহং নু খো ভগৰা এতরহি ৰিহরতীতি কতরস্মিং জনপদে কতরং নগরং উপনিস্সায কস্স পচ্চযে পরিভুঞ্জন্তো কস্স অমতং ধম্মং দেসযমানো ৰিহরতীতি. অদ্দসা খোতি অদ্দক্খি পটিৰিজ্ঝি. মারিসাতি পিযৰচনমেতং, দেৰতানং পাটিযেক্কো ৰোহারো. নিদ্দুক্খাতিপি ৰুত্তং হোতি. কস্মা পনেস দেৰে আমন্তেসি? সহাযত্থায. পুব্বে কিরেস ভগৰতি সল়লঘরে ৰিহরন্তে এককোৰ দস্সনায অগমাসি. সত্থা ‘‘অপরিপক্কং তাৰস্স ঞাণং, কতিপাহং পন অতিক্কমিত্ৰা মযি ইন্দসালগুহাযং ৰিহরন্তে পঞ্চ পুব্বনিমিত্তানি দিস্ৰা মরণভযভীতো দ্ৰীসু দেৰলোকেসু দেৰতাহি সদ্ধিং উপসঙ্কমিত্ৰা চুদ্দস পঞ্হে পুচ্ছিত্ৰা উপেক্খাপঞ্হৰিস্সজ্জনাৰসানে অসীতিযা দেৰতাসহস্সেহি সদ্ধিং সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহিস্সতী’’তি চিন্তেত্ৰা ওকাসং নাকাসি. সো ‘‘মম পুব্বেপি এককস্স গতত্তা সত্থারা ওকাসো ন কতো, অদ্ধা মে নত্থি মগ্গফলস্স উপনিস্সযো, একস্স পন উপনিস্সযে সতি চক্কৰাল়পরিযন্তাযপি পরিসায ভগৰা ধম্মং দেসেতিযেৰ. অৰস্সং খো পন দ্ৰীসু দেৰলোকেসু কস্সচি দেৰস্স উপনিস্সযো ভৰিস্সতি, তং সন্ধায সত্থা ধম্মং দেসেস্সতি. তং সুত্ৰা অহম্পি অত্তনো দোমনস্সং ৰূপসমেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা সহাযত্থায আমন্তেসি.
এৰং ভদ্দং তৰাতি খো দেৰা তাৰতিংসাতি এৰং হোতু মহারাজ, গচ্ছাম ভগৰন্তং দস্সনায, দুল্লভো বুদ্ধুপ্পাদো, ভদ্দং তৰ, যো ত্ৰং ‘‘পব্বতকীল়ং নদীকীল়ং গচ্ছামা’’তি অৰত্ৰা অম্হে এৰরূপেসু ঠানেসু নিযোজেসীতি. পচ্চস্সোসুন্তি তস্স ৰচনং সিরসা সম্পটিচ্ছিংসু.
৩৪৫. পঞ্চসিখং গন্ধব্বদেৰপুত্তং আমন্তেসীতি দেৰে তাৰ আমন্তেতু, ইমং কস্মা ৰিসুং আমন্তেসি? ওকাসকরণত্থং. এৰং কিরস্স অহোসি ‘‘দ্ৰীসু দেৰলোকেসু দেৰতা গহেত্ৰা ধুরেন পহরন্তস্স ৰিয সত্থারং উপসঙ্কমিতুং ন যুত্তং, অযং পন পঞ্চসিখো দসবলস্স উপট্ঠাকো ৰল্লভো ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে গন্ত্ৰা পঞ্হং পুচ্ছিত্ৰা ধম্মং সুণাতি, ইমং পুরতো পেসেত্ৰা ওকাসং কারেত্ৰা ইমিনা কতোকাসে উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্হং পুচ্ছিস্সামী’’তি ওকাসকরণত্থং আমন্তেসি.
এৰং ভদ্দং তৰাতি সো ‘‘এৰং মহারাজ, হোতু, ভদ্দং তৰ, যো ত্ৰং মং ‘এহি, মারিস, উয্যানকীল়াদীনি ৰা নটসমজ্জাদীনি ৰা দস্সনায গচ্ছামা’তি অৰত্ৰা ‘বুদ্ধং পস্সিস্সাম, ধম্মং সোস্সামা’তি ৰদসী’’তি দল়্হতরং উপত্থম্ভেন্তো দেৰানমিন্দস্স ৰচনং পটিস্সুত্ৰা অনুচরিযং সহচরণং একতো গমনং উপাগমি.
তত্থ বেলুৰপণ্ডুন্তি বেলুৰপক্কং ৰিয পণ্ডুৰণ্ণং. তস্স কির সোৰণ্ণমযং পোক্খরং, ইন্দনীলমযো দণ্ডো, রজতমযা তন্তিযো, পৰাল়মযা ৰেঠকা, ৰীণাপত্তকং গাৰুতং, তন্তিবন্ধনট্ঠানং গাৰুতং, উপরি দণ্ডকো গাৰুতন্তি তিগাৰুতপ্পমাণা ৰীণা. ইতি সো তং ৰীণং আদায সমপঞ্ঞাসমুচ্ছনা মুচ্ছেত্ৰা অগ্গনখেহি পহরিত্ৰা মধুরং গীতস্সরং নিচ্ছারেত্ৰা সেসদেৰে সক্কস্স গমনকালং জানাপেন্তো একমন্তং অট্ঠাসি. এৰং তস্স গীতৰাদিতসঞ্ঞায সন্নিপতিতে দেৰগণে অথ খো সক্কো দেৰানমিন্দো…পে… ৰেদিযকে পব্বতে পচ্চুট্ঠাসি.
৩৪৬. অতিরিৰ ওভাসজাতোতি অঞ্ঞেসু দিৰসেসু একস্সেৰ দেৰস্স ৰা মারস্স ৰা ব্রহ্মুনো ৰা ওভাসেন ওভাসজাতো হোতি, তংদিৰসং পন দ্ৰীসু দেৰলোকেসু দেৰতানং ওভাসেন অতিরিৰ ওভাসজাতো একপজ্জোতো সহস্সচন্দসূরিযউগ্গতকালসদিসো অহোসি. পরিতো গামেসু মনুস্সাতি সমন্তা গামেসু মনুস্সা. পকতিসাযমাসকালেযেৰ কির গামমজ্ঝে দারকেসু কীল়ন্তেসু তত্থ সক্কো অগমাসি, তস্মা মনুস্সা পস্সিত্ৰা এৰমাহংসু. ননু চ মজ্ঝিমযামে দেৰতা ভগৰন্তং উপসঙ্কমন্তি, অযং কস্মা পঠমযামস্সাপি পুরিমভাগেযেৰ আগতোতি? মরণভযেনেৰ তজ্জিতত্তা. কিংসু নামাতি কিংসু নাম ভো এতং, কো নু খো অজ্জ মহেসক্খো দেৰো ৰা ব্রহ্মা ৰা ভগৰন্তং পঞ্হং পুচ্ছিতুং ধম্মং সোতুং উপসঙ্কমন্তো, কথংসু নাম ভো ভগৰা পঞ্হং ৰিস্সজ্জেস্সতি ধম্মং দেসেস্সতি, লাভা অম্হাকং, যেসং নো এৰং দেৰতানং কঙ্খাৰিনোদকো সত্থা অৰিদূরে ৰিহারে ৰসতি, যে লভাম থালকভিক্খম্পি কটচ্ছুভিক্খম্পি দাতুন্তি সংৰিগ্গা লোমহট্ঠজাতা উদ্ধগ্গলোমা হুত্ৰা দসনখসমোধানসমুজ্জলং অঞ্জলিং সিরস্মিং পতিট্ঠপেত্ৰা নমস্সমানা অট্ঠংসু.
৩৪৭. দুরুপসঙ্কমাতি দুপযিরুপাসিযা. অহং সরাগো সদোসো সমোহো, সত্থা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো, তস্মা দুপযিরুপাসিযা তথাগতা মাদিসেন. ঝাযীতি লক্খণূপনিজ্ঝানেন চ আরম্মণূপনিজ্ঝানেন চ ঝাযী. তস্মিঞ্ঞেৰ ঝানে রতাতি ঝানরতা. তদন্তরং পটিসল্লীনাতি তদন্তরং পটিসল্লীনা সম্পতি পটিসল্লীনা ৰা. তস্মা ন কেৰলং ঝাযী ঝানরতাতি দুরুপসঙ্কমা, ইদানিমেৰ পটিসল্লীনাতিপি দুরুপসঙ্কমা. পসাদেয্যাসীতি আরাধেয্যাসি, ওকাসং মে কারেত্ৰা দদেয্যাসীতি ৰদতি. বেলুৰপণ্ডুৰীণং আদাযাতি ননু পুব্বেৰ আদিন্নাতি? আম, আদিন্না. মগ্গগমনৰসেন পন অংসকূটে লগ্গিতা, ইদানি নং ৰামহত্থে ঠপেত্ৰা ৰাদনসজ্জং কত্ৰা আদিযি. তেন ৰুত্তং ‘‘আদাযা’’তি.