তথাগতপচ্ছিমৰাচাৰণ্ণনা
২১৬. ইদানি ভিক্খুসঙ্ঘস্স ওৰাদং আরভি, তং দস্সেতুং অথ খো ভগৰাতিআদি ৰুত্তং. তত্থ দেসিতো পঞ্ঞত্তোতি ধম্মোপি দেসিতো চেৰ পঞ্ঞত্তো চ, ৰিনযোপি দেসিতো চেৰ পঞ্ঞত্তো চ. পঞ্ঞত্তো চ নাম ঠপিতো পট্ঠপিতোতি অত্থো. সো ৰো মমচ্চযেনাতি সো ধম্মৰিনযো তুম্হাকং মমচ্চযেন সত্থা. মযা হি ৰো ঠিতেনেৰ – ‘‘ইদং লহুকং, ইদং গরুকং, ইদং সতেকিচ্ছং, ইদং অতেকিচ্ছং, ইদং লোকৰজ্জং, ইদং পণ্ণত্তিৰজ্জং, অযং আপত্তি পুগ্গলস্স সন্তিকে ৰুট্ঠাতি, অযং আপত্তি গণস্স সন্তিকে ৰুট্ঠাতি, অযং সঙ্ঘস্স সন্তিকে ৰুট্ঠাতী’’তি সত্তাপত্তিক্খন্ধৰসেন ওতিণ্ণে ৰত্থুস্মিং সখন্ধকপরিৰারো উভতোৰিভঙ্গো ৰিনযো নাম দেসিতো, তং সকলম্পি ৰিনযপিটকং মযি পরিনিব্বুতে তুম্হাকং সত্থুকিচ্চং সাধেস্সতি.
ঠিতেনেৰ চ মযা – ‘‘ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা, চত্তারো সম্মপ্পধানা, চত্তারো ইদ্ধিপাদা, পঞ্চ ইন্দ্রিযানি, পঞ্চ বলানি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো’’তি তেন তেনাকারেন ইমে ধম্মে ৰিভজিত্ৰা ৰিভজিত্ৰা সুত্তন্তপিটকং দেসিতং, তং সকলম্পি সুত্তন্তপিটকং মযি পরিনিব্বুতে তুম্হাকং সত্থুকিচ্চং সাধেস্সতি. ঠিতেনেৰ চ মযা – ‘‘ইমে পঞ্চক্খন্ধা, দ্ৰাদসাযতনানি, অট্ঠারস ধাতুযো, চত্তারি সচ্চানি, বাৰীসতিন্দ্রিযানি, নৰ হেতূ, চত্তারো আহারা, সত্ত ফস্সা, সত্ত ৰেদনা, সত্ত সঞ্ঞা, সত্ত সঞ্চেতনা, সত্ত চিত্তানি. তত্রাপি ‘এত্তকা ধম্মা কামাৰচরা, এত্তকা রূপাৰচরা, এত্তকা অরূপাৰচরা, এত্তকা পরিযাপন্না, এত্তকা অপরিযাপন্না, এত্তকা লোকিযা, এত্তকা লোকুত্তরা’তি’’ ইমে ধম্মে ৰিভজিত্ৰা ৰিভজিত্ৰা চতুৰীসতিসমন্তপট্ঠানঅনন্তনযমহাপট্ঠানপটিমণ্ডিতং অভিধম্মপিটকং দেসিতং, তং সকলম্পি অভিধম্মপিটকং মযি পরিনিব্বুতে তুম্হাকং সত্থুকিচ্চং সাধেস্সতি.
ইতি সব্বম্পেতং অভিসম্বোধিতো যাৰ পরিনিব্বানা পঞ্চচত্তালীসৰস্সানি ভাসিতং লপিতং – ‘‘তীণি পিটকানি, পঞ্চ নিকাযা, নৰঙ্গানি, চতুরাসীতি ধম্মক্খন্ধসহস্সানী’’তি এৰং মহাপভেদং হোতি. ইতি ইমানি চতুরাসীতি ধম্মক্খন্ধসহস্সানি তিট্ঠন্তি, অহং একোৰ পরিনিব্বাযামি. অহঞ্চ খো পন দানি এককোৰ ওৰদামি অনুসাসামি, মযি পরিনিব্বুতে ইমানি চতুরাসীতি ধম্মক্খন্ধসহস্সানি তুম্হে ওৰদিস্সন্তি অনুসাসিস্সন্তীতি এৰং ভগৰা বহূনি কারণানি দস্সেন্তো – ‘‘সো ৰো মমচ্চযেন সত্থা’’তি ওৰদিত্ৰা পুন অনাগতে চারিত্তং দস্সেন্তো যথা খো পনাতিআদিমাহ.
তত্থ সমুদাচরন্তীতি কথেন্তি ৰোহরন্তি. নামেন ৰা গোত্তেন ৰাতি নৰকাতি অৰত্ৰা ‘‘তিস্স, নাগা’’তি এৰং নামেন ৰা, ‘‘কস্সপ, গোতমা’’তি এৰং গোত্তেন ৰা, ‘‘আৰুসো তিস্স, আৰুসো কস্সপা’’তি এৰং আৰুসোৰাদেন ৰা সমুদাচরিতব্বো. ভন্তেতি ৰা আযস্মাতি ৰাতি ভন্তে তিস্স, আযস্মা তিস্সাতি এৰং সমুদাচরিতব্বো. সমূহনতূতি আকঙ্খমানো সমূহনতু, যদি ইচ্ছতি সমূহনেয্যাতি অত্থো. কস্মা পন সমূহনথাতি একংসেনেৰ অৰত্ৰা ৰিকপ্পৰচনেনেৰ ঠপেসীতি? মহাকস্সপস্স বলং দিট্ঠত্তা. পস্সতি হি ভগৰা – ‘‘সমূহনথাতি ৰুত্তেপি সঙ্গীতিকালে কস্সপো ন সমূহনিস্সতী’’তি. তস্মা ৰিকপ্পেনেৰ ঠপেসি.
তত্থ – ‘‘একচ্চে থেরা এৰমাহংসু – চত্তারি পারাজিকানি ঠপেত্ৰা অৰসেসানি খুদ্দানুখুদ্দকানী’’তিআদিনা নযেন পঞ্চসতিকসঙ্গীতিযং খুদ্দানুখুদ্দককথা আগতাৰ ৰিনিচ্ছযো পেত্থ সমন্তপাসাদিকাযং ৰুত্তো. কেচি পনাহু – ‘‘ভন্তে, নাগসেন, কতমং খুদ্দকং, কতমং অনুখুদ্দক’’ন্তি মিলিন্দেন রঞ্ঞা পুচ্ছিতো. ‘‘দুক্কটং, মহারাজ, খুদ্দকং, দুব্ভাসিতং অনুখুদ্দক’’ন্তি ৰুত্তত্তা নাগসেনত্থেরো খুদ্দানুখুদ্দকং জানাতি. মহাকস্সপো পন তং অজানন্তো –
‘‘সুণাতু মে, আৰুসো, সঙ্ঘো সন্তম্হাকং সিক্খাপদানি গিহিগতানি, গিহিনোপি জানন্তি – ‘‘ইদং ৰো সমণানং সক্যপুত্তিযানং কপ্পতি, ইদং ৰো ন কপ্পতী’’তি. সচে মযং খুদ্দানুখুদ্দকানি সিক্খাপদানি সমূহনিস্সাম, ভৰিস্সন্তি ৰত্তারো – ‘‘ধূমকালিকং সমণেন গোতমেন সাৰকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, যাৰ নেসং সত্থা অট্ঠাসি, তাৰিমে সিক্খাপদেসু সিক্খিংসু, যতো ইমেসং সত্থা পরিনিব্বুতো, ন দানিমে সিক্খাপদেসু সিক্খন্তী’’তি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো অপঞ্ঞত্তং ন পঞ্ঞপেয্য, পঞ্ঞত্তং ন সমুচ্ছিন্দেয্য, যথাপঞ্ঞত্তেসু সিক্খাপদেসু সমাদায ৰত্তেয্য. এসা ঞত্তীতি –
কম্মৰাচং সাৰেসীতি. ন তং এৰং গহেতব্বং. নাগসেনত্থেরো হি – ‘‘পরৰাদিনো ওকাসো মা অহোসী’’তি এৰমাহ. মহাকস্সপত্থেরো ‘‘খুদ্দানুখুদ্দকাপত্তিং ন সমূহনিস্সামী’’তি কম্মৰাচং সাৰেসি.
ব্রহ্মদণ্ডকথাপি সঙ্গীতিযং আগতত্তাসমন্তপাসাদিকাযং ৰিনিচ্ছিতা.
কঙ্খাতি দ্ৰেল়্হকং. ৰিমতীতি ৰিনিচ্ছিতুং অসমত্থতা, বুদ্ধো নু খো, ন বুদ্ধো নু খো, ধম্মো নু খো, ন ধম্মো নু খো, সঙ্ঘো নু খো, ন সঙ্ঘো নু খো, মগ্গো নু খো, ন মগ্গো নু খো, পটিপদা নু খো, ন পটিপদা নু খোতি যস্স সংসযো উপ্পজ্জেয্য, তং ৰো ৰদামি ‘‘পুচ্ছথ ভিক্খৰে’’তি অযমেত্থ সঙ্খেপত্থো. সত্থুগারৰেনাপি ন পুচ্ছেয্যাথাতি মযং সত্থুসন্তিকে পব্বজিম্হ, চত্তারো পচ্চযাপি নো সত্থু সন্তকাৰ, তে মযং এত্তকং কালং কঙ্খং অকত্ৰা ন অরহাম অজ্জ পচ্ছিমকালে কঙ্খং কাতুন্তি সচে এৰং সত্থরি গারৰেন ন পুচ্ছথ. সহাযকোপি ভিক্খৰে সহাযকস্স আরোচেতূতি তুম্হাকং যো যস্স ভিক্খুনো সন্দিট্ঠো সম্ভত্তো, সো তস্স আরোচেতু, অহং এতস্স ভিক্খুস্স কথেস্সামি, তস্স কথং সুত্ৰা সব্বে নিক্কঙ্খা ভৰিস্সথাতি দস্সেতি.
এৰং পসন্নোতি এৰং সদ্দহামি অহন্তি অত্থো. ঞাণমেৰাতি নিক্কঙ্খভাৰপচ্চক্খকরণঞাণংযেৰ, এত্থ তথাগতস্স ন সদ্ধামত্তন্তি অত্থো. ইমেসঞ্হি, আনন্দাতি ইমেসং অন্তোসাণিযং নিসিন্নানং পঞ্চন্নং ভিক্খুসতানং. যো পচ্ছিমকোতি যো গুণৰসেন পচ্ছিমকো. আনন্দত্থেরংযেৰ সন্ধাযাহ.
২১৮. অপ্পমাদেন সম্পাদেথাতি সতিঅৰিপ্পৰাসেন সব্বকিচ্চানি সম্পাদেয্যাথ. ইতি ভগৰা পরিনিব্বানমঞ্চে নিপন্নো পঞ্চচত্তালীস ৰস্সানি দিন্নং ওৰাদং সব্বং একস্মিং অপ্পমাদপদেযেৰ পক্খিপিত্ৰা অদাসি. অযং তথাগতস্স পচ্ছিমা ৰাচাতি ইদং পন সঙ্গীতিকারকানং ৰচনং.