উপৰাণত্থেরৰণ্ণনা
২০০. অপসারেসীতি অপনেসি. অপেহীতি অপগচ্ছ. থেরো একৰচনেনেৰ তালৰণ্টং নিক্খিপিত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. উপট্ঠাকোতিআদি পঠমবোধিযং অনিবদ্ধুপট্ঠাকভাৰং সন্ধাযাহ. অযং, ভন্তে, আযস্মা উপৰাণোতি এৰং থেরেন ৰুত্তে আনন্দো উপৰাণস্স সদোসভাৰং সল্লক্খেতি, ‘হন্দস্স নিদ্দোসভাৰং কথেস্সামী’তি ভগৰা যেভুয্যেন আনন্দাতিআদিমাহ. তত্থ যেভুয্যেনাতি ইদং অসঞ্ঞসত্তানঞ্চেৰ অরূপদেৰতানঞ্চ ওহীনভাৰং সন্ধায ৰুত্তং. অপ্ফুটোতি অসম্ফুট্ঠো অভরিতো ৰা. ভগৰতো কির আসন্নপদেসে ৰালগ্গমত্তে ওকাসে সুখুমত্তভাৰং মাপেত্ৰা দস দস মহেসক্খা দেৰতা অট্ঠংসু. তাসং পরতো ৰীসতি ৰীসতি. তাসং পরতো তিংসতি তিংসতি. তাসং পরতো চত্তালীসং চত্তালীসং. তাসং পরতো পঞ্ঞাসং পঞ্ঞাসং. তাসং পরতো সট্ঠি সট্ঠি দেৰতা অট্ঠংসু. তা অঞ্ঞমঞ্ঞং হত্থেন ৰা পাদেন ৰা ৰত্থেন ৰা ন ব্যাবাধেন্তি. ‘‘অপেহি মং, মা ঘট্টেহী’’তি ৰত্তব্বাকারং নাম নত্থি. ‘‘তা খো পন দেৰতাযো দসপি হুত্ৰা ৰীসতিপি হুত্ৰা তিংসম্পি হুত্ৰা চত্তালীসম্পি হুত্ৰা পঞ্ঞাসম্পি হুত্ৰা আরগ্গকোটিনিতুদনমত্তেপি তিট্ঠন্তি, ন চ অঞ্ঞমঞ্ঞং ব্যাবাধেন্তী’’তি (অ. নি. ১.৩৭) ৰুত্তসদিসাৰ অহেসুং. ওৰারেন্তোতি আৰারেন্তো. থেরো কির পকতিযাপি মহাসরীরো হত্থিপোতকসদিসো. সো পংসুকূলচীৰরং পারুপিত্ৰা অতিমহা ৰিয অহোসি.
তথাগতং দস্সনাযাতি ভগৰতো মুখং দট্ঠুং অলভমানা এৰং উজ্ঝাযিংসু. কিং পন তা থেরং ৰিনিৰিজ্ঝ পস্সিতুং ন সক্কোন্তীতি? আম, ন সক্কোন্তি. দেৰতা হি পুথুজ্জনে ৰিনিৰিজ্ঝ পস্সিতুং সক্কোন্তি, ন খীণাসৰে. থেরস্স চ মহেসক্খতায তেজুস্সদতায উপগন্তুম্পি ন সক্কোন্তি. কস্মা পন থেরোৰ তেজুস্সদো, ন অঞ্ঞে অরহন্তোতি? যস্মা কস্সপবুদ্ধস্স চেতিযে আরক্খদেৰতা অহোসি.
ৰিপস্সিম্হি কির সম্মাসম্বুদ্ধে পরিনিব্বুতে একগ্ঘনসুৰণ্ণক্খন্ধসদিসস্স ধাতুসরীরস্স একমেৰ চেতিযং অকংসু, দীঘাযুকবুদ্ধানঞ্হি একমেৰ চেতিযং হোতি. তং মনুস্সা রতনাযামাহি ৰিদত্থিৰিত্থতাহি দ্ৰঙ্গুলবহলাহি সুৰণ্ণিট্ঠকাহি হরিতালেন চ মনোসিলায চ মত্তিকাকিচ্চং তিলতেলেনেৰ উদককিচ্চং সাধেত্ৰা যোজনপ্পমাণং উট্ঠপেসুং. ততো ভুম্মা দেৰতা যোজনপ্পমাণং, ততো আকাসট্ঠকদেৰতা, ততো উণ্হৰলাহকদেৰতা, ততো অব্ভৰলাহকদেৰতা, ততো চাতুমহারাজিকা দেৰতা, ততো তাৰতিংসা দেৰতা যোজনপ্পমাণং উট্ঠপেসুন্তি এৰং সত্তযোজনিকং চেতিযং অহোসি. মনুস্সেসু মালাগন্ধৰত্থাদীনি গহেত্ৰা আগতেসু আরক্খদেৰতা গহেত্ৰা তেসং পস্সন্তানংযেৰ চেতিযং পূজেসি.
তদা অযং থেরো ব্রাহ্মণমহাসালো হুত্ৰা একং পীতকং ৰত্থং আদায গতো. দেৰতা তস্স হত্থতো ৰত্থং গহেত্ৰা চেতিযং পূজেসি. ব্রাহ্মণো তং দিস্ৰা পসন্নচিত্তো ‘‘অহম্পি অনাগতে এৰরূপস্স বুদ্ধস্স চেতিযে আরক্খদেৰতা হোমী’’তি পত্থনং কত্ৰা ততো চুতো দেৰলোকে নিব্বত্তি. তস্স দেৰলোকে চ মনুস্সলোকে চ সংসরন্তস্সেৰ কস্সপো ভগৰা লোকে উপ্পজ্জিত্ৰা পরিনিব্বাযি. তস্সাপি একমেৰ ধাতুসরীরং অহোসি. তং গহেত্ৰা যোজনিকং চেতিযং কারেসুং. সো তত্থ আরক্খদেৰতা হুত্ৰা সাসনে অন্তরহিতে সগ্গে নিব্বত্তিত্ৰা অম্হাকং ভগৰতো কালে ততো চুতো মহাকুলে পটিসন্ধিং গহেত্ৰা নিক্খম্ম পব্বজিত্ৰা অরহত্তং পত্তো. ইতি চেতিযে আরক্খদেৰতা হুত্ৰা আগতত্তা থেরো তেজুস্সদোতি ৰেদিতব্বো.
দেৰতা, আনন্দ, উজ্ঝাযন্তীতি ইতি আনন্দ, দেৰতা উজ্ঝাযন্তি, ন ময্হং পুত্তস্স অঞ্ঞো কোচি দোসো অত্থীতি দস্সেতি.
২০১. কথংভূতা পন, ভন্তেতি কস্মা আহ? ভগৰা তুম্হে – ‘‘দেৰতা উজ্ঝাযন্তী’’তি ৰদথ, কথং ভূতা পন তা তুম্হে মনসি করোথ, কিং তুম্হাকং পরিনিব্বানং অধিৰাসেন্তীতি পুচ্ছতি. অথ ভগৰা – ‘‘নাহং অধিৰাসনকারণং ৰদামী’’তি তাসং অনধিৰাসনভাৰং দস্সেন্তো সন্তানন্দাতিআদিমাহ.
তত্থ আকাসে পথৰীসঞ্ঞিনিযোতি আকাসে পথৰিং মাপেত্ৰা তত্থ পথৰীসঞ্ঞিনিযো. কন্দন্তীতি রোদন্তি. ছিন্নপাতং পপতন্তীতি মজ্ঝে ছিন্না ৰিয হুত্ৰা যতো ৰা ততো ৰা পপতন্তি. আৰট্টন্তীতি আৰট্টন্তিযো পতিতট্ঠানমেৰ আগচ্ছন্তি. ৰিৰট্টন্তীতি পতিতট্ঠানতো পরভাগং ৰট্টমানা গচ্ছন্তি. অপিচ দ্ৰে পাদে পসারেত্ৰা সকিং পুরতো সকিং পচ্ছতো সকিং ৰামতো সকিং দক্খিণতো সংপরিৰত্তমানাপি – ‘‘আৰট্টন্তি ৰিৰট্টন্তী’’তি ৰুচ্চন্তি. সন্তানন্দ, দেৰতা পথৰিযং পথৰীসঞ্ঞিনিযোতি পকতিপথৰী কির দেৰতা ধারেতুং ন সক্কোতি. তত্থ হত্থকো ব্রহ্মা ৰিয দেৰতা ওসীদন্তি. তেনাহ ভগৰা – ‘‘ওল়ারিকং হত্থক, অত্তভাৰং অভিনিম্মিনাহী’’তি (অ. নি. ৩.১২৮). তস্মা যা দেৰতা পথৰিযং পথৰিং মাপেসুং, তা সন্ধাযেতং ৰুত্তং – ‘‘পথৰিযং পথৰীসঞ্ঞিনিযো’’তি.
ৰীতরাগাতি পহীনদোমনস্সা সিলাথম্ভসদিসা অনাগামিখীণাসৰদেৰতা.