সীলপঞ্ঞাকথাৰণ্ণনা

৩১৭. ততো ভগৰা ‘কথিতো ব্রাহ্মণেন পঞ্হো, কিং পনেত্থ পতিট্ঠাতুং সক্খিস্সতি, ন সক্খিস্সতী’তি? তস্স ৰীমংসনত্থং – ‘‘ইমেসং পন ব্রাহ্মণা’’তিআদিমাহ. সীলপরিধোতাতি সীলপরিসুদ্ধা. যত্থ সীলং তত্থ পঞ্ঞাতি যস্মিং পুগ্গলে সীলং, তত্থেৰ পঞ্ঞা, কুতো দুস্সীলে পঞ্ঞা? পঞ্ঞারহিতে ৰা জল়ে এল়মূগে কুতো সীলন্তি? সীলপঞ্ঞাণন্তি সীলঞ্চ পঞ্ঞাণঞ্চ সীলপঞ্ঞাণং. পঞ্ঞাণন্তি পঞ্ঞাযেৰ. এৰমেতং ব্রাহ্মণাতি ভগৰা ব্রাহ্মণস্স ৰচনং অনুজানন্তো আহ. তত্থ সীলপরিধোতা পঞ্ঞাতি চতুপারিসুদ্ধিসীলেন ধোতা. কথং পন সীলেন পঞ্ঞং ধোৰতীতি? যস্স পুথুজ্জনস্স সীলং সট্ঠিঅসীতিৰস্সানি অখণ্ডং হোতি, সো মরণকালেপি সব্বকিলেসে ঘাতেত্ৰা সীলেন পঞ্ঞং ধোৰিত্ৰা অরহত্তং গণ্হাতি. কন্দরসালপরিৰেণে মহাসট্ঠিৰস্সত্থেরো ৰিয. থেরে কির মরণমঞ্চে নিপজ্জিত্ৰা বলৰৰেদনায নিত্থুনন্তে, তিস্সমহারাজা ‘‘থেরং পস্সিস্সামী’’তি গন্ত্ৰা পরিৰেণদ্ৰারে ঠিতো তং সদ্দং সুত্ৰা পুচ্ছি – ‘‘কস্স সদ্দো অয’’ন্তি? থেরস্স নিত্থুননসদ্দোতি. ‘‘পব্বজ্জায সট্ঠিৰস্সেন ৰেদনাপরিগ্গহমত্তম্পি ন কতং, ন দানি নং ৰন্দিস্সামী’’তি নিৰত্তিত্ৰা মহাবোধিং ৰন্দিতুং গতো. ততো উপট্ঠাকদহরো থেরং আহ – ‘‘কিং নো, ভন্তে, লজ্জাপেথ, সদ্ধোপি রাজা ৰিপ্পটিসারী হুত্ৰা ন ৰন্দিস্সামী’’তি গতোতি. কস্মা আৰুসোতি? তুম্হাকং নিত্থুননসদ্দং সুত্ৰাতি. ‘‘তেন হি মে ওকাসং করোথা’’তি ৰত্ৰা ৰেদনং ৰিক্খম্ভিত্ৰা অরহত্তং পত্ৰা দহরস্স সঞ্ঞং অদাসি – ‘‘গচ্ছাৰুসো, ইদানি রাজানং অম্হে ৰন্দাপেহী’’তি. দহরো গন্ত্ৰা – ‘‘ইদানি কির থেরং, ৰন্দথা’’তি আহ. রাজা সংসুমারপতিতেন থেরং ৰন্দন্তো – ‘‘নাহং অয্যস্স অরহত্তং ৰন্দামি, পুথুজ্জনভূমিযং পন ঠত্ৰা রক্খিতসীলমেৰ ৰন্দামী’’তি আহ, এৰং সীলেন পঞ্ঞং ধোৰতি নাম. যস্স পন অব্ভন্তরে সীলসংৰরো নত্থি, উগ্ঘাটিতঞ্ঞুতায পন চতুপ্পদিকগাথাপরিযোসানে পঞ্ঞায সীলং ধোৰিত্ৰা সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণাতি. অযং পঞ্ঞায সীলং ধোৰতি নাম. সেয্যথাপি সন্ততিমহামত্তো.

৩১৮. কতমং পন তং ব্রাহ্মণাতি কস্মা আহ? ভগৰা কির চিন্তেসি – ‘‘ব্রাহ্মণা ব্রাহ্মণসমযে পঞ্চসীলানি ‘সীল’ন্তি পঞ্ঞাপেন্তি, ৰেদত্তযউগ্গহণপঞ্ঞা পঞ্ঞাতি. উপরিৰিসেসং ন জানন্তি. যংনূনাহং ব্রাহ্মণস্স উত্তরিৰিসেসভূতং মগ্গসীলং, ফলসীলং, মগ্গপঞ্ঞং, ফলপঞ্ঞঞ্চ দস্সেত্ৰা অরহত্তনিকূটেন দেসনং নিট্ঠপেয্য’’ন্তি. অথ নং কথেতুকম্যতায পুচ্ছন্তো – ‘‘কতমং পন তং, ব্রাহ্মণ, সীলং কতমা সা পঞ্ঞা’’তি আহ. অথ ব্রাহ্মণো – ‘‘মযা সকসমযৰসেন পঞ্হো ৰিস্সজ্জিতো. সমণো পন মং গোতমো পুন নিৰত্তিত্ৰা পুচ্ছতি, ইদানিস্সাহং চিত্তং পরিতোসেত্ৰা ৰিস্সজ্জিতুং সক্কুণেয্যং ৰা ন ৰা? সচে ন সক্খিস্সং পঠমং উপ্পন্নাপি মে লজ্জা ভিজ্জিস্সতি. অসক্কোন্তস্স পন ন সক্কোমীতি ৰচনে দোসো নত্থী’’তি পুন নিৰত্তিত্ৰা ভগৰতোযেৰ ভারং করোন্তো ‘‘এত্তকপরমাৰ ময’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ এত্তকপরমাতি এত্তকং সীলপঞ্ঞাণন্তি ৰচনমেৰ পরমং অম্হাকং, তে মযং এত্তকপরমা, ইতো পরং এতস্স ভাসিতস্স অত্থং ন জানামাতি অত্থো.

অথস্স ভগৰা সীলপঞ্ঞায মূলভূতস্স তথাগতস্স উপ্পাদতো পভুতি সীলপঞ্ঞাণং দস্সেতুং – ‘‘ইধ ব্রাহ্মণ, তথাগতো’’তিআদিমাহ. তস্সত্থো সামঞ্ঞফলে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো, অযং পন ৰিসেসো, ইধ তিৰিধম্পি সীলং – ‘‘ইদম্পিস্স হোতি সীলস্মি’’ন্তি এৰং সীলমিচ্চেৰ নিয্যাতিতং পঠমজ্ঝানাদীনি চত্তারি ঝানানি অত্থতো পঞ্ঞাসম্পদা. এৰং পঞ্ঞাৰসেন পন অনিয্যাতেত্ৰা ৰিপস্সনাপঞ্ঞায পদট্ঠানভাৰমত্তেন দস্সেত্ৰা ৰিপস্সনাপঞ্ঞাতো পট্ঠায পঞ্ঞা নিয্যাতিতাতি.